Όταν απουσιάζει η ηθική στην πολιτική, την θέση των θεσμών αναλαμβάνουν συνήθως άλλοι που δεν είναι απαραίτητα καλύτεροι
Την βδομάδα που πέρασε, η κυπριακή κοινωνία παρακολουθούσε εμβρόντητη την αποκαθήλωση του Δήμαρχου Πάφου Φαίδωνα Φαίδωνος, καθώς οι ισχυρισμοί της τικ τοκερ Άννυς Αλεξούι, οδήγησαν τελικώς σε καταγγελία εναντίον του για σεξουαλική κακοποίηση. Ήταν ενδεχομένως το τελικό καρφί σε μία αλληλουχία σκανδάλων που αποκαλύφθηκαν τον τελευταίο μήνα. Σκανδάλων, χαμηλών αντανακλαστικών, περίεργων χρονικών συγκυριών και ανεπάρκειας των θεσμών που τους εξέθεταν όλους ανεπανόρθωτα. Από τον Φαίδωνα Φαίδωνος, στην καταγγελία εναντίον του Δήμαρχου Λευκονοίκου για ενδοοικογενειακή βία, μέχρι και τον βουλευτή του ΔΗΣΥ Νίκο Σύκα που καταγγέλθηκε για ξυλοδαρμό της συντρόφου του. Στο μεσοδιάστημα βεβαίως όλων αυτών είχε δημοσιοποιηθεί ένα βίντεο που εξέθετε τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη. Και αυτό γιατί παρουσίαζε τον περίγυρό του να μιλά με τρόπο που να δημιουργεί την αίσθηση ότι το Προεδρικό συνδέεται με μαύρες δωρεές και ο Φορέας Κοινωνικής Στήριξης που διαχειριζόταν μέχρι πρόσφατα η Πρώτη Κυρία, με το στήσιμο του προεκλογικού του Προέδρου για το 2028. Όλες αυτές οι αποκαλύψεις, σε ένα διάστημα ενός μόλις μήνα, εμπέδωσαν στη συνείδηση πολλών, πως οι θεσμοί καταρρέουν πολιτικά και ηθικά. Πως το πολιτικό παιχνίδι αλλάζει πλέον όρους, και πως όταν απουσιάζει η ηθική στην πολιτική, την θέση των θεσμών αναλαμβάνουν συνήθως άλλοι.
Η κρίση αγγίζει τον ΔΗΣΥ
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Ο Φαίδωνας Φαίδωνος, αποτελούσε λίγο πριν από αυτές τις σοβαρές καταγγελίες ένα δυνατό χαρτί του ΔΗΣΥ. Τόσο, ώστε να θεωρείται κατάλληλος ακόμη και για την προεδρία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Το αντίβαρο του Οδυσσέα Μιχαηλίδη δηλαδή, αν η ατζέντα του 2028 θα επικεντρωνόταν στην πάταξη της διαφθοράς. Καθόλου τυχαίο ότι στην πρόσφατη δημοσκόπηση που διενήργησε για λογαριασμό του ALPHA η εταιρεία RAI Consultants Ltd, ο κ. Φαίδωνος, παρουσιαζόταν ως ο πιο δημοφιλής μεταξύ των συναγερμικών υποψηφίων για την προεδρία του 2028. Με τις τελευταίες εξελίξεις, έκλεισε προφανώς αυτή η πόρτα για τον ίδιο. Και όσο κι αν κάποιοι χαμογέλασαν με ανακούφιση, δεδομένου ότι ένας ισχυρός -μέχρι πρότινος- αντίπαλος φεύγει από τη μέση, η αλήθεια είναι πως τα όσα αποκαλύφθηκαν τελευταίως προκαλούν αναπόφευκτα έναν ακόμα σοβαρό λεκέ στον ΔΗΣΥ με αρκετές προεκτάσεις. Είναι προφανώς ένα δύσκολο θέμα το οποίο είχε να διαχειριστεί η Πρόεδρος του κόμματος. Για το πως θα κινηθούν και πως θα διαχειριστούν όχι μόνο την κατάσταση αλλά τον ίδιο τον Φαίδωνος.
Συλλογικά ή ατομικά;
Σύμφωνα με πληροφορίες άλλωστε ζήτησαν από τους δύο δημάρχους Γυψιώτη-Φαίδωνος να τους διευκολύνουν με το να αποχωρήσουν οι ίδιοι από τα συλλογικά σώματα με τον τελευταίο να αρνείται να κάνει κάτι τέτοιο. Στο κόμμα της Δεξιάς υπάρχουν αυτή τη στιγμή δύο τάσεις. Αυτοί που φοβούνται τις συνέπειες του θυμού των Φαίδωνος και Σύκα από την στάση που τήρησε απέναντί τους το κόμμα, ιδιαίτερα εάν οι δύο απαλλαχθούν από τις κατηγορίες. Και εκείνοι που αποστασιοποιούνται από αυτούς θεωρώντας ότι όλο αυτό αφορά τα πρόσωπα αποκλειστικά και δεν αγγίζει συλλογικά το κόμμα. Αντιθέτως, μπαίνουν και σε μία διαδικασία θυματοποίησης κάποιοι εξ αυτών. Με τον ίδιο τρόπο λοιπόν, υπήρξαν και πολλές αντιδράσεις για τους χειρισμούς του κόμματος σε ό,τι αφορά τα εν λόγω στελέχη. Κάποιοι, έκαναν λόγο για το τεκμήριο της αθωότητας, άλλοι μιλούσαν για δύο μέτρα και δύο σταθμά στην περίπτωση Σύκα και Φαίδωνος και άλλοι έθεταν ζήτημα υποκρισίας δεδομένου οτι δεν μπορεί να βγαίνει εκτός ψηφοδελτίου ο Νίκος Σύκα αλλά να παραμένει στην κοινοβουλευτική ομάδα του ΔΗΣΥ. Υπήρξαν άλλωστε και αναπόφευκτες συγκρίσεις με το ΑΚΕΛ για το πως αντιμετώπισε τον Χριστάκη Τζιοβάνη αμέσως μετά το βίντεο του Al Jazeera. Αποχώρησε μετά από συνεννόηση με τον Άντρο Κυπριανού από τα συλλογικά σώματα του ΑΚΕΛ και παραιτήθηκε από την ιδιότητά του ως βουλευτής.
Θέμα ηθικής τάξης
Όμως πέραν της διαχείρισης της κρίσης το θέμα είναι εξόχως ηθικό. Η ηθική υπόσταση του ΔΗΣΥ τίθεται εν αμφιβόλω για άλλη μια φορά ιδιαίτερα μετά την δεκαετή διακυβέρνηση του Νίκου Αναστασιάδη και την σωρεία σκανδάλων που την συνόδευαν. Υπάρχει άραγε μερίδιο ευθύνης για το ποιους προωθεί το κόμμα σε αξιώματα και σε συγκεκριμένες θέσεις; Υπάρχει ζήτημα κακής κρίσης; Πόσο ελέγχει άραγε τους υποψήφιούς του και πόσο γνώριζε για όλες αυτές τις φημολογίες; Ιδιαίτερα σε αυτή την κρίσιμη εκλογική μάχη που το κόμμα θέτει ως διακύβευμα το να επικρατήσει η σοβαρότητα και η σταθερότητα στη βουλή έναντι του φαιδρότητας, πολλοί είναι αυτοί που θα αποδομήσουν εύκολα τα περί σοβαρότητας, εξαιτίας των σκιών που ακολουθούν πρωτοκλασάτα στελέχη τους. Βεβαίως, μετά τα όσα έχουν προηγηθεί, παρατηρείται μία προσπάθεια παλιών στελεχών να βοηθήσουν το κόμμα, ενώ δεν πέρασε απαρατήρητη η διάσκεψη Αβέρωφ Νεοφύτου στον ΔΗΣΥ, για το κρατικό μισθολόγιο.
Χωρίς λογοδοσία
Όσο βεβαίως και αν οι εξελίξεις που αφορούν τον κ. Φαίδωνος έχουν επικρατήσει στην επικαιρότητα, δεν μπορεί να αγνοηθεί το επίμαχο βίντεο που προκαλεί σοβαρές σκιές στον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη και την ηθική του υπόσταση. Δεν είναι μόνο τα όσα ακούγονται στο βίντεο, ούτε τα πρόσωπα που συμμετέχουν μόνο. Είναι η μετέπειτα διαχείριση που κρίνεται πολύ προβληματική. Και αυτό γιατί ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ένα πρόσωπο που όπως και ο κ. Φαίδωνος θεωρούνταν άμεμπτοι, πλέον έχει να διαχειριστεί ένα σοβαρό πλήγμα στην ηθική του υπόσταση. Την κατάσταση δυσχεραίνει το γεγονός ότι δεν φαίνεται να υπάρχει κανενός είδους λογοδοσία για όσα εκτυλίχθηκαν. Πέραν της αναγκαστικής παραίτησης του στενότερου συνεργάτη του Χαράλαμπου Χαραλάμπους, δεν δόθηκαν εξηγήσεις και απαντήσεις. Αντιθέτως ο Φορέας Κοινωνικής Στήριξης με την γνωμάτευση της νομικής υπηρεσίας αρνήθηκε να δώσει στη δημοσιότητα τα ονόματα και τα ποσά των δωρητών, ενισχύοντας την καχυποψία των πολιτών. Δεν περνά την ίδια στιγμή απαρατήρητο το γεγονός ότι ακόμη δεν υπήρξε καμία απολύτως εξέλιξη σε ο,τι αφορά τον Γιώργο Λακκοτρύπη και τον ρόλο που φέρεται να έχει στο βίντεο. Ούτε ο Πρόεδρος φρόντισε να τον αδειάσει με κάποιον τρόπο. Αυτό ενίσχυσε την αίσθηση πως ο πρώην υπουργός και στενός του φίλος λειτουργούσε με πλήρη γνώση του Προέδρου. Ζήτημα βεβαίως τίθεται και για την ίδια την αστυνομία η οποία μέχρι τώρα δεν έδωσε καμία εξήγηση για το πως διαχειρίζεται το κεφάλαιο Λακκοτρύπης.
Την απουσία λογοδοσίας από πλευράς του Προέδρου και την διάσταση με την κοινωνία ενίσχυσε βεβαίως και το περιβόητο State of the Union. Ο Πρόεδρος έδωσε έμφαση σε επικοινωνιακούς τακτικισμούς ελπίζοντας πως μέσω των εξαγγελιών θα στραφεί αλλού η εικόνα των πολιτών, όμως προκάλεσε τα αντίθετα αποτελέσματα. Πέραν του ότι λίγοι παρακολούθησαν την εν λόγω εκδήλωση, αίσθηση προκάλεσε το γεγονός ότι για ακόμη μία φορά δεν λογοδότησε -όπως άλλωστε αυτός είπε πως είναι ο ρόλος του State of the Union- για κάτι που πλήγωσε την κοινωνία. Δεν πέρασε πάντως καθόλου απαρατήρητο το γεγονός ότι το κρατικό κανάλι ΡΙΚ, την ίδια μέρα παρουσίασε δημοσκόπηση η οποία όλως περιέργως δεν είχε καμία ερώτηση για την εικόνα του Προέδρου εγείροντας ερωτήματα και ενισχύοντας την καχυποψία.
Αυτή η στάση του Προέδρου φαίνεται να προκαλεί προεκτάσεις και τριγμούς στα συγκυβερνώντα κόμματα. Η κίνηση του Νικόλα Παπαδόπουλου να μην παρευρεθεί στο State of the Union, αποτελούσε μία καθαρά πολιτική πράξη. Που έδειχνε την δυσφορία του για όσα εκτυλίσσονται και επιβεβαίωνε την πεποίθησή του ότι το κόμμα θα πρέπει να προετοιμαστεί για έξοδο. Αυτή την ρητορική ακολουθεί μόνο ο βουλευτής Λευκωσίας Χρύσης Παντελίδης που στην πρόσφατη δημοσκόπηση του ΡΙΚ εξέφρασε την απογοήτευσή του από την διαχείριση του videogate από πλευράς της κυβέρνησης. Μία κατάσταση που προκάλεσε εσωστρέφεια δεδομένου ότι εντός του ΔΗΚΟ υπάρχουν θερμοί υποστηρικτές του Νίκου Χριστοδουλίδη, όπως ο Χρίστος Σενέκκης ο Πανίκος Λεωνίδου και βεβαίως ο υπουργός Ενέργειας -που όπως και ο υπουργός υγείας, δεν αποχώρησε από την θέση του αντιπροέδρου- Μιχάλης Δαμιανός. Και ο Γιώργος Σολωμού φρόντισε να εκφράσει την αντίθεσή του με την αντιπολιτευτική διάθεση στελεχών, όπως ο Χρύσης Παντελίδης. Τα εν λόγω στελέχη θεωρούν πως δεν πρέπει να επαναφέρουν το θέμα του επίμαχου βίντεο, ούτε να ζητούν απαντήσεις από την κυβέρνηση καθώς αυτό πλήττει τα ποσοστά τους. Στο ΔΗΚΟ πάντως θεωρείται σχεδόν βέβαιη η αποχώρηση του Νικόλα Παπαδόπουλου από την προεδρία του κόμματος αμέσως μετά τις εκλογές. Και αυτό θα ανοίξει έναν νέο κύκλο συζητήσεων -αναλόγως και των ποσοστών που θα λάβει το κόμμα. Αν θα πρέπει να μείνει στην συγκυβέρνηση μέχρι τέλους ή αν θα πρέπει να αποχωρήσει ανοίγοντας τον δρόμο για νέες συμμαχίες. Θέση, που θεωρείται πως υποστηρίζει αυτή τη στιγμή ο ΔΗΚΟϊκός Πρόεδρος.
Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, όπου άνοιξε ο ασκός του Αιόλου, με αποκαλύψεις, ισχυρισμούς και κατηγορίες που πλήττουν το υφιστάμενο πολιτικό σύστημα, το ερώτημα είναι ποιος ενισχύεται από όλο αυτό. Η ιστορία των εκλογικών αναμετρήσεων πάντως κατέδειξε, ότι σε περιόδους διαφθοράς και σκανδάλων ενισχύονται τα αντισυστημικά κόμματα, πρόσωπα που θεωρούνται τιμωροί της διαφθοράς, έστω κι αν τελικά κάποιοι εξ αυτών αποδεικνύεται πως είναι κατεξοχήν μέρος του συστήματος.
Ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης πάντως, με δεδομένο ότι αποτελεί το πρόσωπο το οποίο πολέμησε το υφιστάμενο σύστημα, θεωρείται πως ενισχύεται από τις εξελίξεις. Είναι άλλωστε ένα δυνατό αφήγημα για τον ίδιο η πάταξη της διαπλοκής και της διαφθοράς και ενδεχομένως να τον ενισχύσει πολιτικά στις επικείμενες εκλογές. Το ίδιο φαίνεται να ισχύει και για τον Φειδία Παναγιώτου όπου παρά τις κατηγορίες που αντιμετωπίζει για τον τρόπο που αξιοποιεί τα ευρωπαϊκά κονδύλια. Στο νέο παιχνίδι και με δεδομένη την πλήρη απαξίωση των θεσμών, δεν αποκλείεται την δικαιοσύνη να αναλάβουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, να εξευρεθούν νέοι σωτήρες που υπόσχονται την αλλαγή και με αυτούς που όντως οφείλουν να λογοδοτήσουν για τις πράξεις τους να τσουβαλιαστούν και άλλοι, ως παράπλευρες απώλειες της παραπληροφόρησης.
