Σε μια κρίσιμη στιγμή για τις διατλαντικές σχέσεις, οι ηγέτες των 27 κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης συναντώνται το βράδυ της Πέμπτης σε ένα άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για να συζητήσουν τις εξελίξεις και να διαμορφώσουν κοινή στάση απέναντι στις νέες προκλήσεις, με υψηλόβαθμο κοινοτικό αξιωματούχο να σημειώνει ενόψει του Συμβουλίου πως “η Ευρώπη δεν θα απαντά με tweets, αλλά με αρχές και συλλογική δράση”.

Σύμφωνα με το αξιωματούχο που ενημέρωσε τον Τύπο στις Βρυξέλλες, η συζήτηση κρίθηκε αναγκαία από πλευράς του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, καθώς σχεδόν ένα χρόνο μετά την ανάληψη καθηκόντων της νέας αμερικανικής διοίκησης, οι σχέσεις ΕΕ–ΗΠΑ παρουσιάζουν ιδιαιτέρως ευμετάβλητες προκλήσεις.

Όσον αφορά τις εξελίξεις κατά την τελευταία εβδομάδα μετά τα μηνύματα Τραμπ για τη Γροιλανδία, ο ανώτερος αξιωματούχος επεσήμανε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αντέδρασε με συντονισμό και ηρεμία στις πρόσφατες εξελίξεις, αποστέλλοντας σαφή μηνύματα βασισμένα σε αρχές. Το μήνυμα προς τις ΗΠΑ αναμένεται να είναι ότι «η ΕΕ επιθυμεί να διατηρήσει και να ενισχύσει τη διατλαντική σχέση, η οποία παραμένει η σημαντικότερη εξωτερική της σχέση,» όπως επισημαίνει ο αξιωματούχος. Ωστόσο, «δεν θα διστάσει να αντιδράσει με ενότητα και αποφασιστικότητα, όταν αυτό κρίνεται αναγκαίο. Η Ευρώπη δεν θα απαντά με tweets, αλλά με αρχές και συλλογική δράση», υπογράμμισε χαρακτηριστικά. Ακόμη επεσήμανε ότι οι σχέσεις ΗΠΑ – ΕΕ δεν θα σταματήσουν αλλά βρίσκονται σε ένα νέο πλαίσιο, σκιαγραφώντας τη δεύτερη θητεία Τραμπ.

Το πλαίσιο της συζήτησης, σύμφωνα με τον αξιωματούχο, είναι αναντίρρητα πιο θετικό σε σχέση με τις προηγούμενες 24 ώρες, ενώ το ζητούμενο για την ΕΕ είναι ξανά, οι ηγέτες να επιδείξουν ενότητα και αποφασιστικότητα. Τα θέματα επί της ατζέντας είναι σοβαρά με την ΕΕ να σκοπεύει να επιβεβαιώσει ότι θα συνεχίσει να ενεργεί με βάση αρχές και συνοχή, χωρίς να χάνει από τα μάτια της την ανάγκη για ενίσχυση της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας.

Στο επίκεντρο της συζήτησης αναμένεται να βρεθούν ζητήματα κρίσιμα για την ευρωπαϊκή και διατλαντική ασφάλεια, όπως η Γροιλανδία και η ασφάλεια στην Αρκτική, οι αποσυρθείσες εμπορικές απειλές και οι δασμοί, καθώς και η συνεργασία με τις ΗΠΑ για την Ουκρανία.

Σχετικά με τη Γροιλανδία, αναμένεται να συζητηθεί  η ανάγκη ενίσχυσης του ρόλου του ΝΑΤΟ, αλλά και η διμερής συνεργασία μεταξύ ΗΠΑ, Δανίας και Γροιλανδίας, με βάση την υφιστάμενη αμυντική συνθήκη, με την ΕΕ να αναμένεται να επαναλάβει  την αμετακίνητη στάση της υπέρ του σεβασμού της εδαφικής ακεραιότητας.

Όσον αφορά τις εμπορικές απειλές και τους δασμούς, η ΕΕ αναμένεται να επιβεβαιώσει ότι είναι έτοιμη να αντιδράσει αν οι απειλές υλοποιηθούν, διατηρώντας παράλληλα την πίστη της στις υπάρχουσες συμφωνίες. Η συζήτηση για την Ουκρανία είναι πέρα από τα συνηθισμένα και εντάσσεται στο πλαίσιο της ευρύτερης ατζέντας της έκτακτης Συνόδου και της ευρύτερης συζήτησης για την ευρωπαϊκή και διατλαντική ασφάλεια, μαζί με την Αρκτική.

Σχετικά με την πρόταση των ΗΠΑ για το “Board of Peace” σχετικά με τη Γάζα, ο αξιωματούχος επισημαίνει ότι η ΕΕ βρίσκεται σε επαφή με τις ΗΠΑ για διευκρινίσεις, καθώς η πρόταση εγείρει νομικά ερωτήματα και δεν έχει ακόμη λάβει την υποστήριξη της πλειοψηφίας των ηγετών.

Σχετικά με την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία, αναμένεται να τονιστεί η ανάγκη ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας και της ανθεκτικότητας της ΕΕ, χωρίς να θυσιάζεται ο ανοιχτός χαρακτήρας της.

Η συνάντηση αναμένεται να ξεκινήσει μετά τις 20:00 ώρα Κύπρου, με την ανταλλαγή απόψεων με την Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα, παρουσία της οποίας αναμένεται να συζητηθεί και το αποτέλεσμα που παράγει η πρόσφατη ψήφος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τόσο υπέρ της παραπομπής της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ-Mercosur στο Δικαστήριο της ΕΕ, όσο και το «πάγωμα» της επικύρωσης της συμφωνίας ΕΕ – ΗΠΑ από την αρμόδια Επιτροπή Διεθνούς Εμπορίου (INTA). 

Μετά την αποχώρηση της κ. Μέτσολα από την αίθουσα, οι 27 θα εκκινήσουν την κανονική τους συζήτηση για τις διατλαντικές σχέσεις, με τη συμμετοχή και της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν.

Καθώς το Συμβούλιο είναι άτυπο, οι ηγέτες αναμένεται να αρκεστούν σε προφορικά συμπεράσματα του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, ο οποίος αναμένεται να παρουσιάσει τα σημεία που θα συμφωνήσουν οι ηγέτες στη συνέντευξη τύπου που θα ακολουθήσει το πέρας της Συνόδου, αργά το βράδυ της Πέμπτης. 

Πηγή: ΚΥΠΕ