ALPHA της Κυριακής

Ο ρόλος του Χριστοδουλίδη, του Τουφάν και των άλλων εμπλεκόμενων μερών

Όταν το πρωί της 28ης Ιανουαρίου, άνοιγαν οι πύλες του Αεροδρομίου Λευκωσίας, για την νέα συνάντηση της Μαρίας Ολγκίν, με τους ηγέτες των δύο κοινοτήτων,  κανείς δεν φαινόταν να είναι αισιόδοξος. Ούτε ο Νίκος Χριστοδουλίδης, ούτε ο Τουφάν ‘Ερχιουρμαν, ούτε οι άνθρωποι του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Oύτε ακόμη και οι δημοσιογράφοι από τις δύο πλευρές, που έσπευσαν να καλύψουν το γεγονός. 

Ήταν εμφανές από την αρχή πως κανείς δεν είχε την διάθεση, να ανταλλάξει απόψεις για την νέα ευκαιρία στο Κυπριακό, όπως πριν από δύο περίπου μήνες, όταν έγινε η δια ζώσης πρώτη κοινή συνάντηση των ηγετών, στο Αεροδρόμιο Λευκωσίας. Ούτε για την καθημερινότητα στις δύο πλευρές.

Χρειάστηκε να περάσει λίγη ώρα για να επιβεβαιωθεί αυτή η αίσθηση ότι τα πράγματα κλείνουν προς την στασιμότητα αλλά και στο φρένο του διαλόγου.

Ένα φρένο, που οφείλεται σε μια σειρά από παράγοντες, εντός και εκτός Κύπρου.

Η κυπριακή προεδρία

 Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, έχει διαβεβαιώσει κατηγορηματικά πως η Προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όχι μόνο δεν θα αποτελέσει εμπόδιο στις διεργασίες του Κυπριακού, αλλά αντίθετα, υπό κάποιες προϋποθέσεις, μπορεί να την διευκολύνει, με την ανάδειξη ενός προβλήματος, που αποτελεί πληγή για ολόκληρη την Ευρώπη.

Ωστόσο, πηγή κοντά στις διαπραγματεύσεις, έλεγε στον «Άλφα της Κυριακής», πως τα μηνύματα που φθάνουν από την ‘Άγκυρα, είναι πως η τουρκική Κυβέρνηση, δεν επιθυμεί(πρώτιστα για λόγους γοήτρου), την οποιαδήποτε πρόοδο, κατά το εξάμηνο της Κυπριακής Προεδρίας. Κανείς πάντως δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα, πως με το τέλος του εξαμήνου, τα πράγματα θα τρέξουν(με φόντο και την ολοκλήρωση της θητείας του Αντόνιο Γκουτέρεζ, που αποτελεί από μόνη της, ένα άτυπο χρονοδιάγραμμα). Το μόνο σίγουρο συνεπώς, είναι ότι χάνεται(και άλλος) πολύτιμος χρόνος.

 Η έλλειψη εμπιστοσύνης

 Καλές οι αγκαλιές, καλές και οι χειραψίες, ενθαρρυντικές και οι κοινές φωτογραφίες, που υπήρξαν κατά την πρώτη κοινή συνάντηση και δεν επαναλήφθηκαν την περασμένη Τετάρτη. Όσοι γνωρίζουν καλά το Κυπριακό, αναφέρουν πως ο Τουφάν ‘Ερχιουρμαν, δεν έχει καμία εμπιστοσύνη στον Νίκο Χριστοδουλίδη. Τόσο για τον ρόλο που όπως λέγεται διαδραμάτισε παρασκηνιακά στο αδιέξοδο του Κραν Μοντανά (λαμβάνοντας ενημέρωση από την τ/κ διαπραγματευτική ομάδα), αλλά και για το ότι η υποψηφιότητα του στις Προεδρικές εκλογές του 2023( και εκτός απροόπτου του 2028), στηρίχθηκε και στηρίζεται από πολιτικές δυνάμεις, που οι θέσεις τους στο Κυπριακό, παρεκκλίνουν σημαντικά από το πλαίσιο της συμφωνημένης λύσης (ΕΛΑΜ, ΕΔΕΚ, ΔΗ.ΚΟ).

Από εδώ προκύπτει και η εμμονή του Τ/κ ηγέτη, όπως ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, δεχθεί τις 4 προϋποθέσεις του, και ξεκαθαρίσει, μεταξύ άλλων, πως η εκ περιτροπής Προεδρία, είναι μέρος της πολιτικής ισότητας. Διπλωματική πηγή ανέφερε στον «Άλφα της Κυριακής», πως όντως η εκ περιτροπής Προεδρία, έχει συμφωνηθεί.(40 μήνες Ε/κ Πρόεδρος-20 μήνες Τ/κ) Ωστόσο, δεν ήταν σε θέση να πει γιατί ο Πρόεδρος, δεν σπεύδει να το επιβεβαιώσει.

Ο Τ/κ ηγέτης ξέρει πολύ καλά πως ο Νίκος Χριστοδουλίδης, δεν πρόκειται να δεχθεί τον καθορισμό χρονοδιαγραμμάτων. Αξίζει να σημειωθεί πως ο καθορισμός χρονοδιαγραμμάτων μαζί με την διαιτησία ήταν δική μας απαίτηση κάποτε και μετατράπηκε σε μολυσματική ασθένεια. Ούτε τον παράγοντα « συνέπειες», σε περίπτωση που η ε/κ πλευρά αποχωρήσει από το τραπέζι των συνομιλιών. Ασχέτως αν διπλωμάτης με μεγάλη εμπειρία στις διαπραγματεύσεις ανέφερε πως άλλοι Ε.κ ηγέτες το αποδέχτηκαν.

Ούτε όμως ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, δείχνει να έχει εμπιστοσύνη στον νέο Τ/κ ηγέτη. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, εκτιμά πως στην παρούσα φάση, ο Τουφάν ‘Ερχιουρμαν, δεν μπορεί να διαπραγματευτεί σε τίποτα. Ούτε καν στην διάνοιξη οδοφραγμάτων, καθώς δεν έχει πάρει καμία έγκριση προς το παρόν. Συνεπώς, η αίσθηση που δημιουργείται είναι πως δεν έχει να δώσει, αλλά μόνο να πάρει αυτή τη στιγμή. Δεν είναι τυχαίο ότι αξιωματούχος πολύ κοντά στις συνομιλίες, διαβεβαίωνε τον «Άλφα της Κυριακής», πως η πρόταση για καταγραφή συγκλίσεων, δεν έγινε περισσότερο από πείσμα. Σε ο,τι αφορά τις συγκλίσεις πάντως, η ίδια πηγή αναφέρει πως αν ζητηθεί, από τον καθένα να καταγράψει εκ νέου τις δικές του θέσεις, δεν θα υπάρξει συμφωνία ούτε στο 5%!.

 Η νέα τάξη πραγμάτων

 Με όσα εξελίσσονται, καλό είναι να μην κρυβόμαστε. Το Κυπριακό, δεν αποτελεί προτεραιότητα για κανέναν. Ως εκ τούτου, δεν υπάρχει καμία πρόθεση για έξωθεν πιέσεις, ούτε καν από τα Ηνωμένα Έθνη. Σε αυτό το πλαίσιο δεν πέρασε καθόλου απαρατήρητη η αναφορά του υπουργού Εξωτερικών της Ελλάδας Γιώργου Γεραπετρίτη, αμέσως μετά την συνάντηση που είχε με τον Αντόνιο Γκουτέρες μετά το αδιέξοδο, ότι «ο γενικός γραμματέας περιμένει τα πράγματα να ωριμάσουν». Η αίσθηση που εμπεδώνεται είναι πως ο κ. Γκουτέρες ίσως να προτιμά να αποχωρήσει με άλυτο το Κυπριακό, παρά να εξευτελιστεί όπως έγινε στο Κραν Μοντάνα, το 2017, με το αξέχαστο και παράλληλα οδυνηρό, «Καλή τύχη Βόρειοι, καλή τύχη Νότιοι». Εκεί όπου παρά το δικό μας αφήγημα, δεν υπήρξε καμία απολύτως επίρριψη ευθυνών, στην τουρκική πλευρά.

Παρόλα αυτά, ο κ. Γκουτέρες, πάντως κρατά το Κυπριακό, για τους δικούς του λόγους, ψηλά στην ατζέντα του. Δεν έχει τον πρώτο λόγο στο Μεσανατολικό, δεν έχει κανένα λόγο στο Ουκρανικό, καθώς εκεί πρώτο ρόλο παίζει ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.

Άρα το Κυπριακό, παραμένει ένα πρόβλημα, που τυχόν επίλυση του, θα ανεβάσει στα ύψη το πληγωμένο γόητρο του ΟΗΕ. Ωστόσο, είναι σαφές πως ούτε ο Αντόνιο Γκουτέρες, και φυσικά ούτε η Ολγίν, που παραμένει άγνωστο, πότε(και εάν θα επιστρέψει) θα βάλουν πλάτη, για να προχωρήσει η διαδικασία, εάν οι δυο ηγέτες δεν δείξουν εμπράκτως ότι το επιθυμούν.