Η πρόοδος στο Κυπριακό εξαρτάται από την πολιτική βούληση, τον συμπεριληπτικό διάλογο και μικρά αλλά απτά βήματα που δείχνουν ότι η συνεργασία είναι εφικτή, τονίζει η Προσωπική Απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, σε συνέντευξη της στην εφημερίδα «Πολίτης», που δημοσιεύεται την Κυριακή.

Παράλληλα, η κ. Ολγκίν υπογραμμίζει ότι οι ηγέτες οφείλουν να εμπλέξουν ενεργά την κοινωνία, ώστε να καλλιεργηθεί κατανόηση και στήριξη στη διαδικασία επίλυσης, διαβεβαιώνοντας τους πολίτες ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία δεν θα διαταράξει την καθημερινή τους ζωή.

Στη συνέντευξή της, η κ. Ολγκίν επισημαίνει ότι η ελάχιστη προϋπόθεση για ουσιαστική πρόοδο είναι «μια κοινή δέσμευση για συμμετοχή με καλή πίστη», προειδοποιώντας πως μια νέα άτυπη διάσκεψη τύπου «5+1» δεν μπορεί από μόνη της να υποκαταστήσει την πολιτική βούληση των πλευρών. Όπως αναφέρει, οι διεθνείς συναντήσεις μπορούν να στηρίξουν τη διαδικασία, όχι όμως να την επιβάλουν.

Η κ. Ολγκίν εντοπίζει τα βασικά εμπόδια στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης όχι μόνο στο πολιτικό, αλλά και στο ψυχολογικό επίπεδο, σημειώνοντας πως οι πολλές δεκαετίες χωρίς συνολική διευθέτηση έχουν δημιουργήσει κόπωση, επιφυλακτικότητα και αυξανόμενο σκεπτικισμό για το κατά πόσο η αλλαγή είναι εφικτή. Τα αφηγήματα του παρελθόντος εξακολουθούν να επηρεάζουν το παρόν, δυσχεραίνοντας την προσπάθεια επανεκκίνησης της διαδικασίας, αναφέρει.

Την ίδια ώρα, η κ. Ολγκίν διαπιστώνει ισχυρή επιθυμία μεταξύ πολλών Κυπρίων για βελτίωση της καθημερινής ζωής και για ένα πιο προβλέψιμο μέλλον, ιδιαίτερα σε μια περίοδο αυξημένης περιφερειακής και διεθνούς αβεβαιότητας. Η πρόκληση, όπως λέει, είναι αυτή η κοινή επιθυμία να μετατραπεί σε πρακτική συνεργασία. «Η εμπιστοσύνη δεν αποκαθίσταται με δηλώσεις, αλλά με συνεχείς και καθημερινές πράξεις που αποδεικνύουν αξιοπιστία και αμοιβαίο όφελος», τονίζει.

Αναφερόμενη στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ), υπογραμμίζει ότι η αξία τους έγκειται στο γεγονός ότι παράγουν απτά αποτελέσματα και δείχνουν στην πράξη πως η συνεργασία είναι δυνατή, ακόμη και σε συνθήκες πολιτικών διαφορών. Σύμφωνα με την ίδια, η πρόοδος δεν προϋποθέτει συμφωνία σε όλα τα ζητήματα ταυτόχρονα, αλλά τον εντοπισμό πρακτικών πεδίων όπου μπορεί να υπάρξει σύγκλιση και να δημιουργηθεί θετική δυναμική. Ο ρυθμός και η κατεύθυνση αυτής της προσπάθειας, προσθέτει, εξαρτώνται τελικά από την ετοιμότητα των ηγετών να επενδύσουν στη διαδικασία και από την ικανότητά τους να προχωρούν σε συμβιβασμούς.

Σε ό,τι αφορά το ενδεχόμενο νέας συνάντησης «5+1», η κ. Ολγκίν σημειώνει ότι το κρίσιμο στοιχείο είναι η συνέχιση της απευθείας επικοινωνίας μεταξύ των ηγετών, ακόμη και όταν οι θέσεις τους δεν είναι πλήρως ευθυγραμμισμένες. Χαρακτηρίζει θετικό το γεγονός ότι έχει ήδη συμφωνηθεί νέα απευθείας συνάντησή τους τις επόμενες εβδομάδες, επισημαίνοντας ότι τέτοιες επαφές μπορούν να βοηθήσουν στον εντοπισμό πιθανών περιοχών σύγκλισης.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στη σημασία της συμπερίληψης και της συμμετοχής της κοινωνίας στη διαδικασία. Όπως αναφέρει, οι επαφές της με οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, τη νεολαία, ακαδημαϊκούς και επιχειρηματικούς φορείς ανέδειξαν σημαντική ενέργεια και δημιουργικότητα εκτός των τυπικών πολιτικών δομών. Αυτές οι φωνές, τονίζει, μπορούν να εμπλουτίσουν τη διαδικασία με πρακτικές ιδέες και να διατηρήσουν την εστίαση στην ανθρώπινη διάσταση της ειρήνης. Η ευρύτερη συμμετοχή ενισχύει την ανθεκτικότητα και τη νομιμοποίηση της διαδικασίας και προετοιμάζει τις κοινωνίες για αναγκαίους συμβιβασμούς.

Αναφερόμενη στις γεωπολιτικές εξελίξεις, η κ. Ολγκίν σημειώνει ότι η Κύπρος δεν λειτουργεί σε απομόνωση και ότι οι περιφερειακές και παγκόσμιες δυναμικές επηρεάζουν αναπόφευκτα το πλαίσιο μέσα στο οποίο διεξάγεται η προσπάθεια επανέναρξης των συνομιλιών. Ωστόσο, υπογραμμίζει ότι οι εξωτερικοί παράγοντες δεν καθορίζουν το αποτέλεσμα. «Οι Κύπριοι μπορούν να ελέγχουν τον διάλογό τους, τις επιλογές τους και το μέλλον τους», αναφέρει, προσθέτοντας ότι η πρόοδος παραμένει εφικτή όταν υπάρχει σαφής σκοπός και διάθεση για εποικοδομητική εμπλοκή.

Τέλος, αντλώντας διδάγματα από την ειρηνευτική διαδικασία στην Κολομβία, η Προσωπική Απεσταλμένη του ΓΓ του ΟΗΕ επισημαίνει τη σημασία της επιμονής, της υπομονής και της προετοιμασίας των κοινωνιών για την ειρήνη. Όπως σημειώνει, πέρα από μια διαπραγματευμένη συμφωνία, απαιτείται η οικοδόμηση δημόσιας κατανόησης και στήριξης, ώστε οι πολίτες να αισθανθούν ότι μια λύση αποτελεί προοπτική βελτίωσης και όχι απειλή για την καθημερινότητά τους. Η ειρήνη, καταλήγει, είναι μια μακρόχρονη διαδικασία που απαιτεί αντοχή, συμπερίληψη και διαρκή ηγεσία.

Πηγή: ΚΥΠΕ