Έντονη δυσφορία, προβληματισμό και ερωτηματικά τόσο στην κουρδική κοινότητα, όσο και ευρύτερα στους νομικούς κύκλους της Ευρώπης, προκαλεί η εμμονή των κυπριακών αρχών να συνεχίζουν να κρατούν έγκλειστο στις Κεντρικές Φυλακές τον Κούρδο αγωνιστή Κενάν Αγιάζ, παρά το γεγονός ότι συμπληρώθηκαν τα 2/3 έκτισης της ποινής, που απαιτούσε η Γερμανία που τον δίκασε για να μπορεί να αφεθεί ελεύθερος.

Ο Κενάν Αγιάζ αναγνωρισμένος πολιτικός πρόσφυγας εδώ και χρόνια από την Κυπριακή Δημοκρατία, βρέθηκε το 2022 κρατούμενος από το ίδιο το κράτος που του παραχώρησε άσυλο και ακολούθως εκδόθηκε στη Γερμανία στο πλαίσιο ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης που είχε βγει κατ’ εντολή της Άγκυρας. Η απόφαση τότε προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων στη χώρα μας, με πολιτικούς και οργανώσεις να κάνουν λόγο πισώπλατη μαχαιριά απέναντι σε έναν άνθρωπο που η Κύπρος είχε αναγνωρίσει ως πολιτικά διωκόμενο από το τουρκικό καθεστώς, του είχε παραχωρήσει πολιτικό άσυλο και παρόλα αυτά υπέκυψε και τον παρέδωσε στη Γερμανία.

Στη Γερμανία ο Κενάν Αγιάζ δικάστηκε και καταδικάστηκε σε 4 χρόνια και 3 μήνες φυλάκιση για συμμετοχή σε «τρομοκρατία», αφού έτσι αποφάσισε να «βαφτίσει» το Βερολίνο, την πολιτική συμμετοχή του στον αγώνα του κουρδικού λαού απέναντι στο γενοκτονικό καθεστώς της Άγκυρας.

Πριν την παράδοσή του στις γερμανικές αρχές, η Κύπρος είχε ζητήσει προηγουμένως διαβεβαιώσεις, όπως ο Κενάν Αγιάζ με την τελεσιδικία της υπόθεσης και εφόσον η απόφαση των γερμανικών δικαστηρίων είναι καταδικαστική, να μην εκδοθεί στην Τουρκία, αλλά να μεταφερθεί στην Κύπρο και να εκτίσει εδώ την όποια ποινή του επιβληθεί.

Ο Κενάν Αγιάζ πράγματι τον Μάιο του 2025 επέστρεψε στην Κύπρο και μεταφέρθηκε στις Κεντρικές Φυλακές, έχοντας όμως ήδη συμπληρώσει πάνω από δύο χρόνια κράτησης στις φυλακές του Αμβούργου.

Αρχές Ιανουαρίου του 2026 συμπληρώθηκαν τα 2/3 έκτισης της ποινής που του είχε επιβάλει το γερμανικό δικαστήριο κι ο Κενάν Αγιάζ μπορούσε σύμφωνα και με τις πρόνοιες της ίδιας της γερμανικής δικαιοσύνης, να αφεθεί ελεύθερος. Παρόλα αυτά εξακολουθεί να κρατείται στις Κεντρικές Φυλακές, με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, που συνταγματικά έχει τη δύναμη μέσω του θεσμού απονομής χάριτος, να ζητήσει την αποφυλάκισή του – άγνωστο γιατί – να μην το έχει πράξει ακόμη.

Προβληματισμός και ερωτήματα

Η Γερμανίδα δικηγόρος του Κενάν Αγιάζ στη δίκη του στο Αμβούργο, Antonia von der Behrens, μίλησε  στο AlphaNews.Live και εξήγησε το νομικό πλαίσιο σε σχέση με την καταδίκη του Κούρδου πολιτικού και τη μεταφορά του στην Κύπρο, ενώ δεν έκρυψε τον προβληματισμό της για το γεγονός ότι ακόμη κρατείται.

Όπως μας ανέφερε κ. von der Behrens, με βάση το γερμανικό δίκαιο σε ανάλογες περιπτώσεις με αυτή του Κενάν Αγιάζ, με τη συμπλήρωση των δύο τρίτων έκτισης της ποινής που επιβάλλεται από το δικαστήριο, ο κατάδικος έχει δικαίωμα να ζητήσει την πρόωρη αποφυλάκισή του. Η διαδικασία αυτή όπως είπε, ορίζεται ενώπιον δικαστηρίου το οποίο εξετάζει το εκάστοτε αίτημα.

Ωστόσο στην περίπτωση του Κενάν Αγιάζ «επειδή υπήρξε συμφωνία μεταφοράς του στην Κύπρο μετά την τελεσιδικία της υπόθεσης προκειμένου να εκτίσει εδώ το υπόλοιπο της ποινής του, από την άφιξη του στην Κύπρο και μετά, η Γερμανία δεν έχει καμία δικαιοδοσία και εναπόκειται στο κυπριακό δίκαιο και στις κυπριακές αρχές να αποφασίσουν το πόσο ακόμη θα παραμείνει στη φυλακή». Πάντως, όπως είπε η κ. von der Behrens , η συμφωνία γερμανικών-κυπριακών αρχών μετά την καταδίκη του Κενάν Αγιάζ, ήταν όπως αυτός μπορέσει να αποφυλακιστεί με την έκτιση των 2/3 της ποινής που του επέβαλε το γερμανικό δικαστήριο, κάτι που έγινε στις 12 Ιανουαρίου 2026 όπως φαίνεται και στο γερμανικό δικαστικό έγγραφο που εξασφαλίσαμε.

Πρακτικά, λοιπόν, ο Κενάν Αγιάζ αν βρισκόταν στη Γερμανία θα μπορούσε ήδη να αποφυλακιστεί, είπε η κ. von der Behrens, και διερωτήθηκε, γιατί η Κύπρος στην οποία δεν είναι καν έγκλημα η πράξη για την οποία τον καταδίκασε η Γερμανία, συνεχίζει να τον κρατά έγκλειστο στις φυλακές.

Σε επικοινωνία μας και με τον Κύπριο δικηγόρο του Κούρδου αγωνιστή, Ευστάθιο Ευσταθίου, επιβεβαιώσαμε το προκλητικά παράδοξο της κατάστασης, αφού όπως μας είπε και ο ίδιος «η συνέχιση της κράτησης του Κενάν Αγιάζ αποτελεί, συνειδητή πολιτική επιλογή που θα πρέπει ως τέτοια να αναγνωριστεί, να κατονομαστεί και να αντιμετωπιστεί δημόσια». «Η παρουσίαση υποθέσεων όπως αυτή του Κενάν Αγιάζ, ως δήθεν ουδέτερων και αυτοματοποιημένων νομικών διαδικασιών», αποκρύπτει όπως τόνισε, «τη βαθιά πολιτική τους διάσταση και τη πραγματική τους φύση».

Πρόκειται ουσιαστικά όπως είπε ο κ. Ευσταθίου για μία ακόμη περίπτωση «διακρατικής καταστολής» η οποία «εμφανίζεται ως μια καθ’ όλα νόμιμη και τεχνική συνεργασία μεταξύ κρατών, ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για πολιτικές επιλογές που λαμβάνονται πίσω από νομικούς τύπους και που μέσα από αυτές τις επιλογές μεταφέρονται διώξεις και αφηγήματα αυταρχικών καθεστώτων, όπως της Τουρκίας, στο εσωτερικό της Ευρώπης».

«Στην προκειμένη περίπτωση, αυτό ακριβώς συμβαίνει εδώ. Το γεγονός ότι μια διαδικασία ‘προβλέπεται’ από ένα νομικό πλαίσιο δεν σημαίνει ότι είναι υποχρεωτική, ούτε ότι στερείται πολιτικού χαρακτήρα ή πολιτικής ευθύνης», σημείωσε ο κ. Ευσταθίου.

Η Κυπριακή Δημοκρατία τόνισε, «δεν έχει καμία νομική υποχρέωση να εκτελεί ποινές που συγκρούονται με το προσφυγικό καθεστώς ενός ανθρώπου και με τις θεμελιώδεις αρχές της πολιτικής προστασίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αντιθέτως, έχει καθήκον να τις εξετάζει κριτικά και να αρνείται την εφαρμογή τους όταν ενσωματώνουν στοιχεία πολιτικής δίωξης».

Ο Κύπριος δικηγόρος κάλεσε την Κυπριακή Δημοκρατία «έστω και την ύστατη στιγμή, να σταθεί ως οφείλει στο ύψος των αρχών του κράτους δικαίου», αφού «η επιμονή στη διατήρηση της κράτησης του Κενάν Αγιάζ δεν το προστατεύει· αντιθέτως, υπονομεύει τη θεσμική του υπόσταση και οδηγεί το κράτος δικαίου σε επικίνδυνη απαξίωση».

Διαβεβαιώσεις μεν, αλλά…

Στο πλαίσιο προηγούμενου δημοσιεύματός μας για την υπόθεση, ο Υφυπουργός Μετανάστευσης Νικόλας Ιωαννίδης, μας είχε πει πως ο Κούρδος πολιτικός ουδέποτε απώλεσε το καθεστώς πολιτικού πρόσφυγα, ούτε τίθεται θέμα ανανέωσης του, αφού αυτό εφόσον δοθεί δεν χρειάζεται ανανέωση. Μάλιστα, είχε διαβεβαίωσει πως ο Κενάν Αγιάζ με την αποφυλάκισή του από τις Κεντρικές Φυλακές, θα συνεχίζει να απολαμβάνει της προστασίας της Κυπριακής Δημοκρατίας ως πολιτικά διωκόμενο από την Τουρκία πρόσωπο.

Ωστόσο ο κ. Ιωαννίδης, παρά τις πιο πάνω διαβεβαιώσεις, δεν ήταν σε θέση να μας πει πότε αναμένεται η αποφυλάκισή του, αφού αυτό όπως μας είχε πει, είναι κάτι που άπτεται του Υπουργείου Δικαιοσύνης και όχι του Υφυπουργείου Μετανάστευσης.

Το θέμα στο Συμβούλιο της Ευρώπης

Το θέμα του Κενάν Αγιάζ απασχόλησε την περασμένη εβδομάδα και το ίδιο το Συμβούλιο της Ευρώπης. Συγκεκριμένα, η Τουρκάλα δικηγόρος Ceren Uysal, μέλος του εκτελεστικού συμβουλίου του Σωματείου Προοδευτικών Δικηγόρων (ÇHD) και γενικός γραμματέας της Ένωσης Δικηγόρων για τη Δημοκρατία και τα Παγκόσμια Ανθρώπινα Δικαιώματα  (ELDH), σε ομιλία της στο πλαίσιο εκδήλωσης με θέμα τη διακρατική καταστολή, έκανε ειδική αναφορά στην υπόθεση Αγιάζ, σημειώνοντας πως αυτή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλέγμα διακρατικής καταστολής εντός των κρατών-μελών του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Συγκεκριμένα η κ. Uysal είχε αναφέρει πως: «Η υπόθεση του Κενάν Αγιάζ αποτελεί ένα ξεκάθαρο παράδειγμα πολιτικής κράτησης και διακρατικής καταστολής με ευρωπαϊκό μανδύα. Ο Κενάν Αγιάζ είναι αναγνωρισμένος πολιτικός πρόσφυγας στην Κυπριακή Δημοκρατία, καθεστώς το οποίο ουδέποτε ανακλήθηκε. Παρ’ όλα αυτά, καταδικάστηκε στη Γερμανία για ‘συμμετοχή σε τρομοκρατική οργάνωση’, παρά το γεγονός ότι οι πράξεις στις οποίες βασίστηκε η καταδίκη του αφορούσαν αποκλειστικά ειρηνική πολιτική δραστηριότητα, όπως συμμετοχή σε διαδηλώσεις και πολιτιστικές εκδηλώσεις. Δεν διαπιστώθηκε καμία πράξη βίας ή εγκληματικής συμπεριφοράς, ενώ καμία από τις πράξεις αυτές δεν θα συνιστούσε ποινικό αδίκημα σύμφωνα με το κυπριακό δίκαιο. Μετά τη σύλληψή του, τα κυπριακά δικαστήρια ζήτησαν τυπικές εγγυήσεις από τη Γερμανία και, βάσει αυτών, επέτρεψαν την επιστροφή του στην Κύπρο ως καταδικασμένου στο πλαίσιο της μεταφοράς κρατουμένων, όπου σήμερα εκτίει ποινή τεσσάρων ετών και τριών μηνών. Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι αυτό δεν αποτελούσε νομική αναγκαιότητα. Η Κυπριακή Δημοκρατία διέθετε σαφείς νομικούς λόγους να αρνηθεί ή να διακόψει την εκτέλεση της ποινής, λαμβάνοντας υπόψη το προσφυγικό του καθεστώς, τον πολιτικό χαρακτήρα της καταδίκης και τον πραγματικό κίνδυνο δίωξης από την Τουρκία. Η συνέχιση της κράτησής του συνιστά, συνεπώς, πολιτική επιλογή, μέσω της οποίας η Κύπρος μεταφέρει στην πράξη την καταστολή της Τουρκίας στον ευρωπαϊκό νομικό χώρο».

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Νικόλας Ιωαννίδης για Κενάν Αγιάζ: Ουδέποτε έχασε και ούτε πρόκειται να χάσει το καθεστώς πολιτικού πρόσφυγα | AlphaNews