Ανώτατοι αξιωματούχοι των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν αναμένεται να συναντηθούν την Παρασκευή στην Κωνσταντινούπολη, σε μια προσπάθεια αποκλιμάκωσης της κρίσης μεταξύ των δύο χωρών, με την Τεχεράνη να εμφανίζεται έτοιμη – σύμφωνα με τους New York Times – για σημαντικές υποχωρήσεις, συμπεριλαμβανομένου του παγώματος ή της αναστολής του πυρηνικού της προγράμματος.

Σύμφωνα με τρεις εν ενεργεία περιφερειακούς αξιωματούχους και έναν πρώην διπλωμάτη που έχουν γνώση του σχεδιασμού, στις συνομιλίες αναμένεται να συμμετάσχουν ο Στιβ Γουίτκοφ, απεσταλμένος του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για τη Μέση Ανατολή, ο Τζάρεντ Κούσνερ και ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί. Παρόντες αναμένεται να είναι και ανώτατοι αξιωματούχοι από την Τουρκία, το Κατάρ και την Αίγυπτο.

Οι αξιωματούχοι μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας στους Times, καθώς δεν είχαν εξουσιοδότηση να τοποθετηθούν δημοσίως. Μεταξύ τους περιλαμβάνονται ένας Άραβας αξιωματούχος, ένας περιφερειακός αξιωματούχος, ένα ανώτατο στέλεχος της ιρανικής κυβέρνησης και ένας Ιρανός πρώην διπλωμάτης.

Αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου δεν απάντησαν άμεσα σε αίτημα για σχόλιο, ενώ επισημαίνεται ότι ο σχεδιασμός των συνομιλιών ενδέχεται να αλλάξει.

Εφόσον πραγματοποιηθούν, οι συνομιλίες θα αποτελέσουν μια σπάνια περίπτωση άμεσης συνάντησης Αμερικανών και Ιρανών αξιωματούχων, σε μια περίοδο κατά την οποία οι στρατιωτικές απειλές του Τραμπ και η μέχρι πρότινος άρνηση της Τεχεράνης να αποδεχθεί τα αμερικανικά αιτήματα είχαν φέρει τις δύο χώρες στο χείλος πολεμικής σύγκρουσης.

Τις τελευταίες εβδομάδες, ο Αμερικανός πρόεδρος είχε απειλήσει ανοιχτά με βομβαρδισμό του Ιράν, εάν η ιρανική ηγεσία δεν αποδεχόταν τις απαιτήσεις του, οι οποίες περιλαμβάνουν τον τερματισμό του πυρηνικού προγράμματος, την αποδοχή περιορισμών στο βαλλιστικό οπλοστάσιο και τη διακοπή της στήριξης σε φιλοϊρανικές πολιτοφυλακές στον αραβικό κόσμο.

Διάθεση για υποχωρήσεις

Παρότι μέχρι πρόσφατα η Τεχεράνη δήλωνε ότι δεν διαπραγματεύεται υπό απειλή, ανώτατοι Ιρανοί αξιωματούχοι αναφέρουν πλέον ότι, για την αποκλιμάκωση της έντασης, το Ιράν είναι διατεθειμένο να παγώσει ή ακόμη και να αναστείλει το πυρηνικό του πρόγραμμα — μια υποχώρηση που χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα σημαντική. Παράλληλα, προκρίνει εναλλακτικά πρόταση των ΗΠΑ από το προηγούμενο έτος για τη δημιουργία περιφερειακού κοινοπρακτικού σχήματος παραγωγής πυρηνικής ενέργειας.

Στο ίδιο πλαίσιο, σύμφωνα με δύο Ιρανούς αξιωματούχους, ο γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, Αλί Λαριτζανί, συναντήθηκε πρόσφατα με τον πρόεδρο της Ρωσία, Βλαντιμίρ Πούτιν, μεταφέροντας μήνυμα του ανώτατου θρησκευτικού ηγέτη Αλί Χαμενεϊ ότι η Τεχεράνη θα μπορούσε να αποστείλει το εμπλουτισμένο ουράνιό της στη Ρωσία, όπως είχε πράξει στο πλαίσιο της συμφωνίας του 2015.

Ερωτηθείς σχετικά, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε ότι το ζήτημα «βρίσκεται εδώ και καιρό στην ατζέντα», προσθέτοντας ότι η Ρωσία συνεχίζει τις επαφές της με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη.

Γουίτκοφ και Αραγτσί επικοινωνούν μέσω sms

Παράλληλα, Ιρανοί και Αμερικανοί αξιωματούχοι επιβεβαιώνουν ότι ο Αμπάς Αραγτσί και ο Στιβ Γουίτκοφ επικοινωνούν απευθείας μέσω γραπτών μηνυμάτων, ένδειξη της εντατικοποίησης των διπλωματικών επαφών.

Η Τεχεράνη επιμένει ότι το πυρηνικό της πρόγραμμα έχει αποκλειστικά ενεργειακό χαρακτήρα και όχι στρατιωτικό. Σε βίντεο που δημοσιοποιήθηκε τη Δευτέρα, ο Αραγτσί δήλωσε προς στελέχη του υπουργείου Εξωτερικών ότι «ποτέ δεν χάσαμε την ευκαιρία να διεκδικήσουμε τα δικαιώματα του ιρανικού λαού μέσω της διπλωματίας».

Στο ευρύτερο περιφερειακό διπλωματικό σκηνικό, διπλωμάτες από την Τουρκία, την Αίγυπτο, το Ομάν και το Ιράκ λειτουργούν τις τελευταίες εβδομάδες ως δίαυλοι επικοινωνίας μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, ενώ ένας εκ των περιφερειακών αξιωματούχων ανέφερε ότι ενδέχεται να συμμετάσχουν επίσης τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Πακιστάν.

Μέχρι στιγμής, καμία από τις χώρες αυτές δεν έχει επιβεβαιώσει επίσημα τη συμμετοχή της στη συνάντηση της Παρασκευής.

Πηγή: Πρώτο Θέμα