Ο ΔΗΣΥ και οι εσωκομματικές κρίσεις που επηρέασαν την πορεία του
Μπορεί τα παραδοσιακά κόμματα να έχουν να διαχειριστούν την δημοσκοπική πίεση που δείχνει τα ποσοστά κάποιων να υποχωρούν και άλλα κόμματα να δίνουν μάχη για την επιβίωση, όμως δεν είναι η πρώτη φορά που είχαν να αντιμετωπίσουν φουρτούνες.
Βίωσαν στο πετσί τους εμφύλιους διχασμούς που κατά καιρούς τα οδήγησαν σε διαρροές ψηφοφόρων, ακόμα και σε απώλεια της εξουσίας του κράτους.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Ο «Alpha της Κυριακής» κάνει μια ανασκόπηση στους μεγαλύτερους σεισμούς που έπληξαν ΔΗΣΥ, ΑΚΕΛ, ΔΗΚΟ και ΕΔΕΚ όλα αυτά τα χρόνια που βρίσκονται στις επάλξεις. Αν και διχάστηκαν, δεν έπαψαν ποτέ να υπάρχουν συνεχίζοντας να πρωταγωνιστούν στο πολιτικό σκηνικό. Κάποτε έβγαιναν πιο δυνατά από μια κρίση, άλλες φορές όμως αυτό είχε αντίκτυπο στα ίδια τα ποσοστά τους, τα οποία δεν κατάφεραν ποτέ να ανακάμψουν.
Στο πρώτο μέρος του αφιερώματος του «Alpha της Κυριακής» γίνεται μία ανασκόπηση της ταραχώδους πορείας του Δημοκρατικού Συναγερμού. Με αρκετές εντάσεις, εσωστρέφεια και ηχηρές αποχωρήσεις.
Πριν καλά – καλά συνέλθει από την εσωστρέφεια των Προεδρικών Εκλογών του 2023, ο ΔΗΣΥ βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπος με ένα νέο πονοκέφαλο, τον οποίο καλείται να καταπολεμήσει. Ένας βουλευτής και Δύο Δήμαρχοι, με απήχηση στο εκλογικό σώμα βρίσκονται υπό διερεύνηση για ενδεχόμενα ποινικά αδικήματα. Το κόμμα μάλιστα αναγκάστηκε να λάβει τα μέτρα του απομακρύνοντας τους είτε από ψηφοδέλτια είτε από τα συλλογικά όργανα. Εκτός του ότι σε ένα βαθμό η αξιοπιστία του κόμματος κινδυνεύει να πληγεί σε ένα μικρό ή μεγάλο βαθμό, παραμένει ορατό και το ενδεχόμενο για αντίποινα από τα στελέχη του κόμματος που απομακρύνθηκαν, αφού υπάρχουν αντιδράσεις από τοπικούς κυρίως υποστηρικτές για τον τρόπο με τον οποίο το κόμμα τους έθεσε εκτός διαδικασιών.
Στοίχημα επομένως για τον ΔΗΣΥ είναι να βγει δυνατός και από αυτή την νέα κρίση, η οποία θα φανεί αν και πόσο θα επηρεάσει το εκλογικό αποτέλεσμα των Βουλευτικών Εκλογών.
Η πολυφωνία του ΔΗΣΥ
Ο ΔΗΣΥ από το 1976 που ιδρύθηκε, αποτέλεσε ένα κόμμα το οποίο αν και προσπαθούσε να πορευτεί με καθαρή ιδεολογική κατεύθυνση, πολλές φορές δεν τα κατάφερνε λόγω της απορρόφησης μελών που περπατούσαν σε διαφορετικά ιδεολογικοπολιτικά «μονοπάτια».
Μερίδα του ΔΗΣΥ αντιμετώπιζε –τουλάχιστον τα πρώτα χρόνια– με επιφυλακτικότητα τις κινήσεις του Γλαύκου Κληρίδη για τη συγκέντρωση στελεχών με διαφορετικό πολιτικό και ιδεολογικό παρελθόν. Τέτοιες επιφυλάξεις εκφράστηκαν όταν άνοιξε την πόρτα σε πρώην στελέχη της ΕΟΚΑ Β’, αλλά και όταν αποφάσισε να συνεργαστεί με το ΔΕΚ του Τάκη Ευδόκα, βασικού πολιτικού αντιπάλου του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου, την ίδια στιγμή που απορροφούσε –σε μικρότερο βαθμό– και μακαριακές δυνάμεις.
Το στοίχημα, επομένως, ήταν η ενοποίηση αυτών των ετερόκλητων δυνάμεων: ανθρώπων που μπορούσαν να προέρχονται είτε από τα τζάκια του αστικού κέντρου είτε από τις αγροτικές περιοχές.
Ο Μάτσης και οι συγκυρίες
Ο ιδρυτικός ηγέτης του ΔΗΣΥ Γλαύκος Κληρίδης εκλέγηκε Πρόεδρος της Δημοκρατίας το 1993. Τα ηνία του κόμματος ανέλαβε ο Γιαννάκης Μάτσης και η πρώτη εσωστρέφεια είναι εμφανής. Μετά από μια τριετή πορεία, αποφάσισε να αποχωρήσει με θόρυβο από την Προεδρία του κόμματος
Ο Γιαννάκης Μάτσης με πρόσχημα τις διαφωνίες για το κυπριακό, δεν επαναδιεκδίκησε την προεδρία, άφησε αιχμές εναντίον του Κληρίδη, του περίγυρου στο προεδρικό και μίλησε για διαρχία.
Οι γλώσσες της εποχής έλεγαν πως ο Γλαύκος Κληρίδης προωθούσε τον Νίκο Αναστασιάδη, έναντι του Γιαννάκη Μάτση. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα ο Δημήτρης Συλλούρης, να θέσει ζήτημα την επαναδιεκδίκηση της προεδρίας από τον Γιαννάκη Μάτση. Όταν η απόφαση του τελευταίου ήταν αμετάκλητα αρνητική, ο Συλλούρης στάθηκε απέναντι από τον Νίκο Αναστασιάδη στις εσωκομματικές εκλογές. Αυτός ήταν ο προάγγελος μιας ταραχώδους σχέσης με πολλά επεισόδια.
Η κρίση αυτή έφερε τον Νίκο Αναστασιάδη στην προεδρία του κόμματος το 1997.
Ο διχασμός και το δύσκολο 2003
Ισχυρό πλήγμα δέχτηκε ο ΔΗΣΥ και το 2003 όταν ο Αλέκος Μαρκίδης, τότε Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας και μέλος του κόμματος, αποφάσισε να διεκδικήσει την Προεδρία της Δημοκρατίας.
Ο Γλαύκος Κληρίδης θα αποχωρούσε από το πηδάλιο της χώρας μετά από δύο θητείες στην Προεδρία και προόριζε -όπως έλεγαν πολλοί- τον Αλέκο Μαρκίδη ως τον διάδοχό του. Ο τότε Γενικός Εισαγγελέας είχε πάρει διαβεβαιώσεις από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας αλλά και τον εξ απορρήπτων του Κληρίδη Παντελή Κούρρο, για την απόφασή του να του δώσει το δακτυλίδι. Την υστάτη όμως ο Κληρίδης εξέφρασε πρόθεση να παραμείνει στην προεδρία για ακόμα 16 μήνες, προκειμένου να επιλύσει το κυπριακό, αφού ήταν σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις με τον Ντεκτας, και τον Γ.Γ. του ΟΗΕ Κόφι Ανάν. Ο Αλέκος Μαρκίδης δεν μεταπείστηκε και διεκδίκησε απέναντι από τον ιδρυτή της παράταξής του. Ο κόσμος του ΔΗΣΥ και πάλι διχάστηκε, με μια μερίδα να υποστηρίζει ότι ο Γλαύκος Κληρίδης βρισκόταν σε προχωρημένη ηλικία, αδυνατώντας να επιτελέσει τα καθήκοντά του ως Πρόεδρος.
Ο εσωκομματικός διχασμός, οδήγησε το κόμμα στην ήττα των Προεδρικών Εκλογών του 2003 και την εκλογή του Τάσσου Παπαδόπουλου.
Οι «αποστάτες»…και το ΌΧΙ
Η ήττα των εκλογών και η εσωστρέφεια εντάθηκε το 2004, με τον ΔΗΣΥ να δίνει ίσως τη μεγαλύτερη μάχη επιβίωσης στην ιστορία του.
Ο κόσμος του ΔΗΣΥ εμφανίζεται διχασμένος για το αν έπρεπε να ταχθεί υπέρ ή εναντίον του Σχέδιο Ανάν, με την ηγεσία και τον τότε Πρόεδρο του κόμματος να προκρίνουν το «ΝΑΙ». Στελέχη, με επικεφαλής τον Δημήτρη Συλλούρη και τον Ρίκο Ερωτοκρίτου, διαγράφησαν λίγους μήνες μετά και ίδρυσαν το ΕΥΡΩΚΟ. Την ίδια περίοδο διαγράφηκε και ο Πρόδρομος Προδρόμου. Εναντίον της απόφασης της ηγεσίας, τάχθηκε και ο πρώην Πρόεδρος του κόμματος Γιαννάκης Μάτσης. Ο Νίκος Αναστασιάδης μάλιστα την περίοδο εκείνη έπεσε θύμα βομβιστικής επίθεσης εντείνοντας έτσι την ψιθυρολογία και τη συνωμοσιολογία.
Οι Ευρωεκλογές που ακολούθησαν λίγες μέρες μετά το Δημοψήφισμα δικαιώνουν την απόφαση του κόμματος, με τον ΔΗΣΥ να εξασφαλίζει ποσοστό 28,23%. Αργότερα Ρίκκος Ερωτοκρίτου και Πρόδρομος Προδρόμου, συνεργάζονται στενά με τον Νίκο Αναστασιάδη κατά την διάρκεια της Προεδρίας του.
Μάχη με την εσωστρέφεια
Τα τελευταία τρία χρόνια ο ΔΗΣΥ βρέθηκε και πάλι σε κρίση. Αφορμή ένας άλλος εσωκομματικός διχασμός με φόντο τις προεδρικές εκλογές του 2023. Δύο μέλη της ίδιας οικογένειας ο υπουργός εξωτερικών της διακυβέρνησης Νίκου Αναστασιάδη, Νίκος Χριστοδουλίδης και ο Πρόεδρος του ΔΗΣΥ Αβέρωφ Νεοφύτου, διεκδικούν την προεδρία. Μια πρωτοφανής εσωστρέφεια διχάζει το κόμμα. Τα έντονα συναισθήματα κορυφώνονται μεταξύ του Α’ και Β’ Γύρου των προεδρικών εκλογών, σε μια συνεδρίαση του πολιτικού γραφείου που μετατρέπεται σε «θρίλερ». Μέλη του κόμματος στρέφονται ενάντια σε όσους στήριξαν Νίκο Χριστοδουλίδη στις Προεδρικές ενώ υπάρχουν πληροφορίες και για «καρτέρι» τραμπούκων στον Νίκο Αναστασιάδη, ο οποίος εν τέλει δεν παρευρέθηκε στη συνεδρία. Ο Αβέρωφ Νεοφύτου παραιτήθηκε από την Προεδρία του κόμματος και προκηρύχθηκαν εκλογές, τις οποίες κέρδισε η Αννίτα Δημητρίου. Το αποτύπωμα των τελευταίων προεδρικών εξακολουθεί να είναι ακόμα ηχηρό στο κόμμα.
Σήμερα άλλος ένας κομματικός σεισμός σείει την Πινδάρου με στελέχη και πρωτοκλασάτα ονόματα της να βρίσκονται αντιμέτωπα με ενδεχόμενα ποινικά αδικήματα. Είναι όμως και οι προεδρικές του 2028 που καραδοκούν, με την Δεξιά παράταξη να αναμένεται ότι θα βρεθεί και πάλι σε ένα δύσκολο σταυροδρόμι για την επιλογή του υποψηφίου του κόμματος. Αν επιβεβαιωθούν τα όσα συζητούνται στους κομματικούς κύκλους για πληθώρα ενδιαφερόμενων, ο ΔΗΣΥ θα έρθει για άλλη μια φορά αντιμέτωπος με τις δυνάμεις του.
Οι κρίσεις, η ταυτότητα και η ιστορία
Διερωτάται κανείς πως θα διαμορφωνόταν πολλές φορές η πολιτική ιστορία αν δεν υπήρχαν και οι κρίσεις. Για παράδειγμα τι θα γινόταν, αν παρέμενε ο Γιαννάκης Μάτσης στον ΔΗΣΥ και δεν εκλεγόταν το 1997 ο Νίκος Αναστασιάδης, ή πως θα ήταν αν διαφωνούντα στελέχη όπως ο Δημήτρης Συλλούρης δεν αποχωρούσαν από την Πινδάρου μετά το 2004.
Στα πιο πρόσφατα είναι άξιο απορίας πως θα ήταν σήμερα το κράτος εάν ο ΔΗΣΥ υποστήριζε επίσημα Νίκο Χριστοδουλίδη αντί Αβέρωφ Νεοφύτου στις εκλογές του 2023, ή αν ο ίδιος ο Νίκος Χριστοδουλίδης δεν κατερχόταν ποτέ ως υποψήφιος και εκλεγόταν ο Αβέρωφ Νεοφύτου.
Σε κάθε περίπτωση, στις επερχόμενες Βουλευτικές Εκλογές τα παραδοσιακά Κόμματα όπως δείχνουν οι δημοσκοπήσεις, θα βρεθούν αντιμέτωπα με άλλη μια κρίση λόγω της μαζικής απώλειας ψηφοφόρων που αναζητούν κάτι καινούργιο και αντισυστημικό. Ηγεσίες ενδέχεται ακόμα και να αμφισβητηθούν, ενώ μέλη και στελέχη των παραδοσιακών κομμάτων, ιδιαίτερα του ΔΗΣΥ, επιβιβάζονται ήδη σε άλλα καράβια.
Οι κρίσεις που αναφέρθηκαν πιο πάνω μαρτυρούν ότι πολλές φορές είναι ικανές να αλλάξουν τη ροή μιας κατάστασης πραγμάτων και να δημιουργήσουν νέα δεδομένα, καθοριστικά ακόμα και για την πορεία του κράτους. Οι εσωκομματικοί τριγμοί αποτελούν την ίδια ώρα την αφορμή για ένα crash test, αφού όταν τα μανιασμένα κύματα ηρεμήσουν, αποδεικνύεται πόσο γερές και στέρεες είναι οι βάσεις ενός κόμματος, ή αν απλά αποτελεί ένα χάρτινο πύργο έτοιμος να καταρρεύσει στην πρώτη τρικυμία.
Όπως και να έχει οι εσωκομματικοί σεισμοί γράφουν ιστορία γιατί πολύ απλά έχουν την ικανότητα ακόμα και να την αλλάξουν.
Η συνέχεια στον ALPHA της Κυριακής την επόμενη βδομάδα με τις μεγάλες κρίσεις του ΑΚΕΛ.
