Μέσω Δαμασκού, προωθείται η νομιμοφάνεια της «ΑΟΖ» του Ψευδοκράτους, ενώ Chevron, Κατάρ και Ρωσία συγχαίρουν τον Πρόεδρο Αλ-Σάρα για την πολιτική του
Ενώ το διεθνές ενδιαφέρον επικεντρώνεται εδώ και εβδομάδες στα τεκταινόμενα στο Ιράν και τις διπλωματικές κινήσεις ακριβείας όλων των δρώντων στον Περσικό Κόλπο και στη Μέση Ανατολή γενικότερα ως προς το κατά πόσον τελικά θα αποφευχθεί μία αμερικανική στρατιωτική επίθεση που θα εμπλέξει και το Ισραήλ, στην γειτονική Συρία η διακυβέρνηση Αλ-Σάρα προχωρεί με γοργούς ρυθμούς να διαμορφώσει νέα τετελεσμένα, τόσο στο εσωτερικό της χώρας, όσο και σε σχέση με τους γείτονές της. Μάλιστα, η εβδομάδα που πέρασε, αποδείχθηκε ιδιαίτερα σημαντική, όσον αφορά το ενεργειακό πρόγραμμα της Συρίας, το οποίο, όπως όλα δείχνουν, από την θεωρία, περνάει πλέον στην πράξη.
Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Η εμφάνιση της Chevron
Στις 2 Δεκεμβρίου 2025 μετέβη στη Συρία αντιπροσωπεία της αμερικανικής Chevron για να πραγματοποιήσει μία πρώτη διερευνητική συνάντηση με τον Πρόεδρο Αλ-Σάρα. Μοναδικό θέμα ήταν να εξεταστούν οι πιθανότητες αξιοποίησης κοιτασμάτων υδρογονανθράκων στην ΑΟΖ που είχε κηρύξει μονομερώς κατά το παρελθόν η συριακή κυβέρνηση. Το ζητούμενο των αμερικανών επενδυτών ήταν απλό. Να υπάρξει πολιτική σταθερότητα στη χώρα, και κυρίως να διαπιστωθεί και επί του πεδίου ότι, πράγματι, η κυβέρνηση της Δαμασκού διατηρεί τον απόλυτο έλεγχο, τουλάχιστον στις περιοχές που σχετίζονται άμεσα με τις μελλοντικές κινήσεις εντοπισμού των κοιτασμάτων. Οι περιοχές που ενδιέφεραν ιδιαίτερα την Chevron ήταν τα συριακά παράλια – όπου πρόσφατα είχαν σημειωθεί αιματηρές συγκρούσεις μεταξύ φιλοκαθεστωτικών τζιχαντιστικών ομάδων και της μειονότητας των Αλαουΐτών – , ως επίσης και περιοχές της ενδοχώρας, στις οποίες οι Κούρδοι συνέχιζαν να ασκούν επιρροή.
Τα μηνύματα της Chevron εμπεδώθηκαν γρήγορα από την κυβέρνηση της Δαμασκού και ο Πρόεδρος Αλ-Σάρα δεν άφησε τον χρόνο να περάσει αναξιοποίητος. Η μαχητικότητα των Αλαουΐτών είχε ήδη καμφθεί, μιας και η υποστήριξη που ανέμεναν από τις παρακείμενες ρωσικές στρατιωτικές βάσεις στα συριακά παράλια στην πραγματικότητα δεν εκδηλώθηκε ποτέ. Έτσι, στοχοθετήθηκε το κουρδικό στοιχείο στο Χαλέπι και στις βόρειες επαρχίες της χώρας, με αποτέλεσμα την περασμένη εβδομάδα, το καθεστώς της Δαμασκού να μπορέσει να αποδείξει την κυριαρχία του επί του πεδίου – όπως ακριβώς ζήτησαν οι αμερικανοί επενδυτές.
Ο ρόλος του Κρεμλίνου
Παράλληλα όμως, ο Πρόεδρος Αλ-Σάρα δεν αφήνει κενά. Έχοντας πλήρη επίγνωση της σημασίας που προσδίδει η Ρωσία στη συνέχιση της παρουσίας της στα συριακά παράλια, τόσο πριν, όσο και μετά την κατάρρευση του καθεστώτος ΄Άσαντ, μετέβη στις 26 Ιανουαρίου στη Μόσχα για να λάβει την διαβεβαίωση του Προέδρου Πούτιν, πως ο ρωσικός παράγοντας δεν θα είχε αντίρρηση η αμερικανική Chevron να πραγματοποιεί έρευνες σε απόσταση λίγων ναυτικών μιλίων από τις ρωσικές ναυτικές βάσεις επί συριακού εδάφους. Αφού έλαβε την διαβεβαίωση του Κρεμλίνου ότι οι έρευνες της Chevron δεν θα δημιουργούν προβλήματα στη ρωσική στρατιωτική παρουσία, ο Αλ-Σάρα έλαβε άλλη μια ‘ψήφο εμπιστοσύνης’, εξίσου σημαντική με εκείνην που έχει λάβει προ πολλού από τον Πρόεδρο Τραμπ. Αξίζει, μάλιστα, να σημειωθεί ότι το κλίμα αλληλοκατανόησης Ρωσίας-ΗΠΑ ως προς τα συριακά τεκταινόμενα, προφανώς κινείται στο ίδιο μήκος συνεννόησης και ως προς τις κοινές προσπάθειες διευθέτησης του Ουκρανικού – ένα δεδομένο, το οποίο, μέχρι στιγμής τουλάχιστον, ο Πρόεδρος Αλ-Σάρα δείχνει να το διαχειρίζεται κατά τρόπο τουλάχιστον υποδειγματικό.
Η ιστορική 4η Φεβρουαρίου
Το επισφράγισμα των συντονισμένων διπλωματικών και στρατιωτικών κινήσεων του Σύρου Προέδρου και του επιτελείου του φάνηκε ξεκάθαρα την περασμένη Τετάρτη, 4 Φεβρουαρίου.
Ήταν μία μέρα γεμάτη συναντήσεις στο Προεδρικό Μέγαρο της Δαμασκού. Κεντρικό γεγονός της 4ης Φεβρουαρίου ήταν η υπογραφή μνημονίου συνεργασίας αφ’ ενός μεταξύ της Chevron, της καταρινής Power International Holding Company και αφ’ετέρου της κρατικής συριακής Syrian Petroleum Company, προκειμένου να αρχίσει η εφαρμογή του πρώτου ενεργειακού πρότζεκτ της Συρίας, με στόχο την αξιοποίηση των ενεργειακών κοιτασμάτων στην θαλάσσια περιοχή ανοικτά των μεσογειακών της παραλίων. Ο αμερικανός ειδικός απεσταλμένος για τη Συρία, και συγχρόνως, πρέσβης των ΗΠΑ στην Άγκυρα, Τόμας Μπάρακ, ήταν παρών σε όλες τις σχετικές συναντήσεις, εκτός από εκείνες που άπτονταν των σχέσεων Συρίας-Ρωσίας. Συγκεκριμένα, την ίδια ακριβώς μέρα, ρωσική αντιπροσωπεία που αποτελείτο από υψηλόβαθμα κυβερνητικά στελέχη, συναντήθηκαν στο Προεδρικό Μέγαρο της Δαμασκού με τους Υπουργούς Εξωτερικών και Άμυνας, Αλ-Σαϊμπάνι και Αμπού-Κάσρα αντίστοιχα. Η χρονική αυτή σύμπτωση της παρουσίας του αμερικανικού και ρωσικού παράγοντα στη συριακή πρωτεύουσα δεν ήταν τυχαία. Όταν οι θαλάσσιες έρευνες της Chevron και της καταρινής PIHC θα βρίσκονται σε εξέλιξη, μοιραία θα πρέπει να προηγείται κατάλληλος συντονισμός με το πρόγραμμα ρωσικών ναυτικών ασκήσεων. Όσο για την περιοχή διεξαγωγής των ερευνών: Γι’ αυτήν είχε φροντίσει ήδη το καθεστώς Μπασάρ Αλ-Άσαντ, όταν είχε μονομερώς ανακηρύξει τη συριακή ΑΟΖ, σε ανύποπτο χρόνο, το μακρινό 2003. Οι ασταθείς τότε σχέσεις με την Τουρκία και ο εμφύλιος που επακολούθησε δεν άφηναν ελπίδες για μεγαλεπίβολα σχέδια.
Περισσότερες λεπτομέρειες για τις ακριβείς θαλάσσιες περιοχές των ερευνών ή για τον χρόνο διεξαγωγής τους δεν έχουν ανακοινωθεί. Με δεδομένη, όμως, την ταχύτητα και τη συστηματικότητα που επέδειξε το τελευταίο δίμηνο η διακυβέρνηση Αλ-Σάρα, το πιθανότερο είναι ότι πολύ σύντομα τα αμερικανικά ερευνητικά σκάφη θα πλέουν στα συριακά νερά, με τις ευχές όλων: της Συρίας, των ΗΠΑ, της Ρωσίας και του Κατάρ.
Η τουρκική στρατηγική
Ωστόσο, η τουρκική απουσία από το Προεδρικό Μέγαρο της Δαμασκού εκείνη τη σημαντική Τετάρτη, 4 Φεβρουαρίου, δεν πρέπει να παρασύρει σε λανθασμένα συμπεράσματα. Η επιρροή που ασκεί η Άγκυρα στην τωρινή συριακή διακυβέρνηση από την πρώτη κιόλας μέρα της επικράτησής της δεν αφήνει καμία αμφιβολία ως προς τον σημαντικό ρόλο που επιθυμεί να διαδραματίσει η Τουρκία και σε αυτήν την πτυχή του ‘νέου κεφαλαίου’ της συριακής πολιτικής πραγματικότητας.
Ο ερευνητής Αμπντουλάχ Μποζκούρτ της νορβηγικής δεξαμενής σκέψης Nordic Monitor αποκάλυψε με αναφορά του που δημοσιεύθηκε στις 3 Ιουλίου 2025, ότι ήδη από τότε βρίσκονταν σε εξέλιξη παρασκηνιακές επαφές μεταξύ Τουρκίας και Συρίας, ενόψει της μελλοντικής αξιοποίησης των συριακών κοιτασμάτων. Στην ίδια αναφορά, το Nordic Monitor δημοσιοποίησε έγγραφο του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών, υπογεγραμμένο από τον ΥΠΕΞ Χακάν Φιντάν, από το οποίο προκύπτει πως, όταν Τουρκία και Συρία κληθούν να προσδιορίσουν τα όρια των θαλασσίων ζωνών τους, γνώμονας τους θα είναι «να προασπιστούν τα ενεργειακά συμφέροντα της Τουρκίας, ως επίσης και της ‘Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου’», λαμβάνοντας υπ’όψιν αφ’ ενός τα όρια της υφιστάμενης από το 2003 συριακής ΑΟΖ, αφ’ ετέρου με βάση τη συμφωνία οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών, που είχε ‘συνάψει’ η Τουρκία με την «ΤΔΒΚ» με ημερομηνία υπογραφής την 21η Σεπτεμβρίου 2011.
Φαίνεται, λοιπόν, ότι το πλήρωμα του χρόνου πλησιάζει, με κίνδυνο να επιβεβαιωθούν σχετικές εκτιμήσεις για την ‘απαρχή’ της λεγόμενης ‘Γαλάζιας Πατρίδας’, με αφετηρία τα ανοικτά των συριακών ακτών, όπως είχαν διατυπωθεί από μελέτες διεθνών δεξαμενών σκέψης, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι η κατάρρευση του καθεστώτος Άσαντ – και με δεδομένες τις στρατηγικές ισορροπίες της περιοχής, αλλά και της Συρίας ‘της επόμενης μέρας’ – ενδέχεται εν τέλει να προωθήσει τις τουρκικές ενεργειακές επιδιώξεις.
Οι πανηγυρικές δηλώσεις του Τούρκου Υπουργού Ενέργειας, Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ, στις 27 Δεκεμβρίου 2025 ότι η Τουρκία «θα συνενώσει τη Συρία μέσω της ενέργειας», συνοδεύθηκαν λίγες μέρες αργότερα από την υπογραφή ενός πλαισίου διευρυμένης ενεργειακής συνεργασίας μεταξύ Τουρκίας και Συρίας στις 31 Δεκεμβρίου 2025, στην οποία μεταξύ άλλων προβλέπεται η κατασκευή επίγειου αγωγού φυσικού αερίου που θα συνδέει την τουρκική πόλη Κιλίς με το Χαλέπι (όπου, στο μεταξύ βέβαια, δεν απέμεινε ίχνος κουρδικών δυνάμεων, μετά τις πρόσφατες σφαγές που μεσολάβησαν από φιλοκαθεστωτικές τζιχαντιστικές δυνάμεις κατά του τοπικού κουρδικού πληθυσμού).
Όσο για την τουρκική αξιοποίηση της συριακής ΑΟΖ, ο Μπαϊρακτάρ έκανε ήδη λόγο για την αμοιβαία πρόθεση, Τουρκίας και Συρίας, προκειμένου τουρκικά ερευνητικά σκάφη να πραγματοποιήσουν εντός του 2026 έρευνες για εντοπισμό κοιτασμάτων υδρογονανθράκων – μία δήλωση που είχε αναδείξει το κεντρικό δελτίο ειδήσεων του ALPHA Κύπρου στις 30/12/2025. Ενδιαφέρουσα, ωστόσο, υπήρξε η επισήμανσή του, ότι η τουρκική παρουσία στη συριακή ΑΟΖ «δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η Τουρκία θα προχωρήσει και σε γεωτρήσεις», θέλοντας προφανώς να καθησυχάσει τους διεθνείς επενδυτές (βλ. Chevron και Κατάρ) ότι η Άγκυρα δεν θα τολμήσει να τους ανταγωνιστεί. Από την άλλη, όμως, σε μεταγενέστερες τοποθετήσεις του, δεν αποκλείει το ενδεχόμενο η Τουρκία να αποκτήσει ρόλο στην αξιοποίηση των συριακών κοιτασμάτων, σε συνεργασία με φιλικούς της στρατηγικούς εταίρους, κάνοντας μία πρώτη κρούση στο Αζερμπαϊτζάν – όπως δήλωσε πριν από δύο εβδομάδες, στις 16/1, μιλώντας στο Aydar Energy Forum που πραγματοποιήθηκε στην τουρκική πόλη Ρίζε.
«Ψήφοι εμπιστοσύνης» από παντού
Έτσι, το τουρκοπλεγμένο κόκκινο χαλί στρώθηκε για το ενεργειακό μέλλον της Συρίας του Προέδρου Αλ-Σάρα. Η Άγκυρα δεν κρύβει ότι επιδιώκει να προκαλέσει όσα περισσότερα τετελεσμένα μπορεί. Από την ανάμιξή της σε φιλόδοξα ενεργειακά πρότζεκτ και την νομιμοφανή κατοχύρωση της παράνομης «ΑΟΖ» του κατοχικού καθεστώτος, μέχρι και το όραμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», που θα αρχίζει από τα συριακά νερά (!).
Ηνωμένες Πολιτείες, Ρωσία και Κατάρ δίνουν άλλη μια ‘ψήφο εμπιστοσύνης’ στη σημερινή κυβέρνηση της Δαμασκού, αυτή τη φορά στον τομέα της ενέργειας.
Όλες αυτές οι αλλεπάλληλες εξελίξεις οφείλουν να απασχολήσουν σοβαρά την Λευκωσία και την Αθήνα.
