Εάν δεν υπάρχει περιοριστική συμφωνία εν ισχύ, δεν υπάρχει κανένα νομικό φρένο στα πυρηνικά προγράμματα
ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ. Στην σκιά του διπλωματικού θρίλερ των διαπραγματεύσεων με το Ιράν, το τεταμένο κλίμα και τις εκτιμήσεις πως περισσότερο πιθανό είναι να μιλήσουν τα όπλα παρά να κερδίσει έδαφος η διπλωματία, λίγο έλειψε να περάσει σε δεύτερη μοίρα μια εξέλιξη των ημερών που θα μπορούσε να επιστρέψει την υφήλιο σε εποχές Ψυχρού Πολέμου.
Ο λόγος για την εκπνοή της συνθήκης NEW START ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ρωσία, που αποτελεί και την τελευταία ενεργή συμφωνία πυρηνικού ελέγχου ανάμεσα στις δυο χώρες. Ειδικότερα, πρόκειται για την συνθήκη η οποία θέτει ανώτατα όρια σε αναπτυγμένες πυρηνικές κεφαλές, πυραύλους, υποβρύχια και βομβαρδιστικά, ενώ καθιστά ενεργούς και υποχρεωτικούς τους μηχανισμούς διαφάνειας και επιθεωρήσεων. Με δεδομένο ότι ΗΠΑ και Ρωσία κατέχουν συνδυαστικά το 85% των πυρηνικών του πλανήτη, εάν δεν υπάρχει περιοριστική συμφωνία εν ισχύ, δεν υπάρχει κανένα νομικό φρένο στα πυρηνικά προγράμματα, με ό,τι αυτό μπορεί να συνεπάγεται.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Αναμφίβολα, η είδηση πως ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επανέλαβε την πάγια άποψή του πως η NEW START ήταν μια κακή συμφωνία για τις ΗΠΑ, ενέτεινε την ανησυχία πως επισήμως εισερχόμαστε σε αχαρτογράφητα νερά, με επισφαλείς υπολογισμούς και εφιαλτικά σενάρια. Στην πραγματικότητα, όπως τουλάχιστον διαρρέεται, δεν έχουμε φτάσει σε αυτό το σημείο ακόμα, αλλά θα μπορούσαμε, σε ένα κακό σενάριο, να βιώσουμε την αβεβαιότητα μετά από μερικούς μήνες.
Κατόπιν τούτου, οι χώρες συζήτησαν ένα πλαίσιο στο οποίο, μετά την τυπική λήξη της συνθήκης την Πέμπτη – και παρότι δεν ανανεώνεται επίσημα – να θέσουν σε ισχύ μια άτυπη συμφωνία «καλής πίστης», προκειμένου ΗΠΑ και Ρωσία να συνεχίσουν να διατηρούν de facto τους όρους της NEW START εως και για έξι μήνες, ούτως ώστε να δοθεί χώρος και χρόνος προκειμένου να διαπραγματευτούν στο διάστημα αυτό μια νέα συμφωνία. Με άλλα λόγια, οι κανόνες θα τηρηθούν, μέχρι να δουν εάν είναι εφικτή μια επικαιροποιημένη συνθήκη.
Την ίδια στιγμή, υπήρχαν και άλλοι παράγοντες που ίσως καταστούσαν δύσκολη σε πολιτικό επίπεδο μια άμεση ανανέωση της συμφωνίας με τους ισχύοντες όρους: Πέρα από το γεγονός ότι ο κ. Τραμπ έχει κρατήσει αποστάσεις – και θα φαινόταν σαν να υπαναχωρούσε – θα ήταν ενδεχομένως επιζήμιο για τις ΗΠΑ να δώσουν επίσημα χέρια με την Ρωσία, την στιγμή που είναι ανοικτή η κρίση στο Ουκρανικό. Επιπλέον, είναι γνωστή η γραμμή του Λευκού Οίκου προκειμένου να βάλει στο “κάδρο” και την Κίνα, ως τρίτη χώρα, έχοντας εκφράσει ενστάσεις για το πυρηνικό της πρόγραμμα. Στην αντίπερα όχθη, το Πεκίνο δύσκολα θα δεχτεί να εισέλθει στην ίδια συζήτηση με τις δυο κατεξοχήν ισχυρότερες πυρηνικές δυνάμεις του πλανήτη.
Από την πλευρά του, ο Ρώσος πρόεδρος Βλάντιμιρ Πούτιν δεν εμφανίζεται αρνητικός για σύντομη παράταση ή νέο διάλογο, αφήνει όμως να διαρρεύσει η δυσαρέσκεια για προτάσεις που αγνοήθηκαν. Συνεπώς, οι Ρώσοι φαίνεται πως θα μπουν στις συζητήσεις, όμως ουδείς μπορεί να αποκλείσει την κακή επιρροή της καχυποψίας ανάμεσα στις δυο πλευρές.
Πλέον, και με το θέμα της Ουκρανίας να έχει εισέλθει σε κρίσιμη καμπή, αναμένεται να διαφανεί εάν ο χρόνος που θα μεσολαβήσει είναι αρκετός και ευνοϊκός προκειμένου να μην ανοίξει μια νέα εστία υφέρπουσας έντασης, που θα μπορούσε να καταστεί καταστροφική.
