Το deal ΔΗΣΥ-ΔΗΚΟ, η απουσία μετώπου ΑΚΕΛ-ΑΛΜΑ και οι δύο ρυθμιστές
Την συμμαχία ΑΚΕΛ και ΔΗΚΟ που βρισκόταν αμήχανα στα σκαριά, διέλυε τον Ιούνιο του 2021 η ανάδειξη της Αννίτας Δημητρίου στην Προεδρία της Βουλής. Ρόλο τότε, έπαιξε αναπόφευκτα η μυστική συνεννόηση ΔΗΣΥ-ΕΛΑΜ, όταν το κόμμα της Ακροδεξιάς εξέπληξε πολλούς στηρίζοντας την υποψηφιότητα της Αννίτας Δημητρίου αλλά και το οργιώδες παρασκήνιο που είχε προηγηθεί, αν ληφθούν υπόψη οι προτάσεις τακτικισμού που κατέθετε ο Μάριος Καρογιάν, για να εμποδίσει την εκλογή Νικόλα Παπαδόπουλου και να δελεάσει τον Άντρο Κυπριανού. Ρόλο όμως έπαιξε και η έλλειψη στέρεας βάσης για την συμμαχία ΑΚΕΛ-ΔΗΚΟ. Μία έντονη καχυποψία υπήρχε μεταξύ των δύο ηγεσιών που οδήγησε στο να θέσουν και ο Άντρος Κυπριανού αλλά και ο Νικόλας Παπαδόπουλος υποψηφιότητα για την προεδρία της βουλής και να χάσουν. Σήμερα οι συσχετισμοί δυνάμεων αλλάζουν, οι διεργασίες για την προεδρία της βουλής έχουν ξεκινήσει ήδη στο μυαλό κάποιων πολιτικών προσώπων καθώς γνωρίζουν καλά πως αποτελεί το πρώτο βήμα για τις συμμαχίες που ενδεχομένως να δημιουργηθούν με άξονα το 2028. Η μεγάλη διαφορά του σήμερα, σε σχέση με άλλες φορές είναι ότι βάσει δημοσκοπήσεων τίποτα δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένο για κανέναν. Ούτε για το αν οι συμμαχίες που ψήνονται θα έχουν πλειοψηφικό ρεύμα, ούτε ποιοι τελικά θα έχουν τον ρυθμιστικό ρόλο σε αυτή τη νέα σύνθεση της βουλής.
Αλλαγή διαδικασίας
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Η εκλογική διαδικασία πάντως για την ανάδειξη του προέδρου της βουλής είναι ένα ζήτημα που απασχολεί σήμερα την παρούσα βουλή και συνδέεται με την προσπάθειά τους να αποφευχθεί το μεγάλο παζάρι και το γενικευμένο αλαλούμ που κορυφώθηκε το 2021. Είναι γνωστό πως μέχρι σήμερα επικρατούσε μία δαιδαλώδης διαδικασία που προκαλούσε πολλές φορές σύγχυση και εκπλήξεις, καθώς για την εκλογή Προέδρου η διαδικασία επιτρέπει μέχρι και τρεις ψηφοφορίες. Πρόεδρος της Βουλής εκλέγεται ο υποψήφιος που θα συγκεντρώσει τον αμέσως επόμενο ακέραιο αριθμό του μισού των παρόντων βουλευτών. Αν δεν εκλεγεί Πρόεδρος κατά την πρώτη ψηφοφορία, ακολουθεί δεύτερη και Πρόεδρος της Βουλής εκλέγεται ο υποψήφιος που θα συγκεντρώσει τα 2/5 των ψήφων. Εάν η θέση παραμένει κενή, ακολουθεί τρίτη ψηφοφορία όπου Πρόεδρος ανακηρύσσεται ο υποψήφιος με τις περισσότερες εγκριτικές ψήφους. Αυτή τη στιγμή στην βουλή συζητούν την απλοποίηση της διαδικασίας ούτως ώστε να περνούν οι δύο επικρατέστεροι στην δεύτερη ψηφοφορία της εκλογικής διαδικασίας. Το ερώτημα είναι για ποιο λόγο καθυστέρησαν να ψηφίσουν την αλλαγή της διαδικασίας μέχρι τώρα και αν θα προλάβουν να το κάνουν πριν την λήξη της σύνθεσης αυτής της βουλής.
Η μόνη συμμαχία
Ασχέτως πάντως της εκλογικής διαδικασίας, έχουν ήδη διαμορφωθεί τάσεις και πιθανές συμμαχίες. Η σχέση Δημοκρατικού Συναγερμού και Δημοκρατικού Κόμματος, έχει αρχίσει να κτίζεται, δειλα- δειλά μετά το άσχημο ποσοστό του ΔΗΚΟ στις ευρωεκλογές και επανέρχεται κάθε φορά που το κόμμα σκέφτεται να αποχωρήσει από την κυβέρνηση (φονική πυρκαγιά, videogate). Η εν λόγω συμμαχία, που δεν περιορίζεται πλέον μεταξύ του Χρύση Παντελίδη και Χάρη Γεωργιάδη αλλά και άλλων στελεχών που το συζητούν, προϋπόθετε μέχρι και το καλοκαίρι που πέρασε τα εξής βήματα:
- Στήριξη του Νικόλα Παπαδόπουλου για την προεδρία της βουλής από τον ΔΗΣΥ
- Αποχώρηση του ΔΗΚΟ από το κυβερνητικό σχήμα
- Στήριξη του εκλεκτού του ΔΗΣΥ για την προεδρία της Δημοκρατίας
Πόσο όμως εφικτή είναι μία τέτοια συμμαχία και πόσο στέρεη μία τέτοια συμφωνία δεδομένης της κινούμενης άμμου που βρίσκονται όλα τα κόμματα; Όλα θα εξαρτηθούν από τα ποσοστά που θα λάβουν τα δύο κόμματα. Αν δηλαδή θα μπορέσουν να δημιουργήσουν ένα πλειοψηφικό ρεύμα για την ανάδειξη του Νικόλα Παπαδόπουλου στην προεδρία της βουλής και αν θα υπάρξει βεβαίως ομοφωνία στο εσωτερικό τους για την ενδεχόμενη συμμαχία.
Το σενάριο Νικόλα
Μία τέτοια συμφωνία σίγουρα αφήνει απόλυτα ικανοποιημένο τον Νικόλα Παπαδόπουλο καθώς έχει ξεκαθαρίσει εδώ και καιρό μέσα του ότι θέλει να αποχωρήσει από την προεδρία του ΔΗΚΟ. Αποτελεί συνεπώς και μία αξιοπρεπή αποχώρηση από την πρώτη γραμμή της πολιτικής παραδίδοντας την σκυτάλη της ηγεσίας του κόμματος χωρίς εσωστρέφεια και αμφισβήτηση. Η προϋπόθεση που μπαίνει ωστόσο για την στήριξη του Νικόλα Παπαδόπουλου από τον ΔΗΣΥ ενοχλεί αρκετά στελέχη στο κόμμα του Κέντρου. Κάποιοι δεν θέλουν να συρθεί το κόμμα σε μία συμμαχία με τον ΔΗΣΥ για λόγους ιδεολογικούς, άλλοι όμως δεν θέλουν να αποχωρήσει το ΔΗΚΟ από την συγκυβέρνηση. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έχει ως γνωστόν καταφέρει να κτίσει ένα σημαντικό μέτωπο υπέρ του εντός του ΔΗΚΟ. Δεν ήταν μόνο η κίνησή του να υπουργοποιήσει δύο αντιπροέδρους -στα πηγαδάκια μάλιστα του ΔΗΚΟ λένε πως έθεσε ως προϋπόθεση να μείνουν στην κυβέρνηση ασχέτως αν το κόμμα αποχωρήσει- αλλά και άλλα στελέχη που τον στηρίζουν σθεναρά. Ενδεικτική η στάση του Χρύσανθου Σαββίδη, του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου του ΔΗΚΟ Πανίκου Λεωνίδου και του βουλευτή Αμμοχώστου Χρίστου Σενέκη. Ο τελευταίος, έχει θέσει αρκετές φορές θέμα για την επικριτική στάση που ακολουθεί τόσο ο Νικόλας Παπαδόπουλος όσο και ο Χρύσης Παντελίδης απέναντι στην κυβέρνηση, όσο και για την απόφαση – που δεν έχει ληφθεί στα συλλογικά όργανα- για συμπόρευση με τον ΔΗΣΥ.
Όσο όμως κι αν διαφωνούν με την εν δυνάμει συμμαχία, σε καμία περίπτωση δεν φαίνεται να υπέσκαπταν την υποψηφιότητα του Νικόλα Παπαδόπουλου. Δεν αποκλείεται ωστόσο, με την αποχώρησή του από την Προεδρία του κόμματος να μην τηρηθούν τα υπόλοιπα συμφωνηθέντα.
Θέλει η Αννίτα;
Και γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, σε πιο ευάλωτη θέση βρίσκεται ο ΔΗΣΥ καθώς πολλοί συζητούν ήδη ότι η συμφωνία με τον Νικόλα Παπαδόπουλο δεν σημαίνει ότι θα τηρηθεί από την διάδοχη κατάσταση. Δεν είναι λίγα τα στελέχη που εκτιμούν πως η συμπόρευση με το ΔΗΚΟ -που δεν φαίνεται να έχει ρυθμιστικό ρόλο πλέον- δεν βοηθά καθόλου το κόμμα. Σε αυτό το πλαίσιο, τίθεται το ερώτημα του τι προτίθεται να κάνει η Αννίτα Δημητρίου και για ποιο λόγο η ίδια δεν φαίνεται να επαναδιεκδικεί την προεδρία της βουλής. Όσοι γνωρίζουν την Αννίτα Δημητρίου υποστηρίζουν πως νιώθει πολύ πιο άνετα στον ρόλο της Προέδρου της Βουλής αντί σε αυτή της Προέδρου του κόμματος και πως αν θα είχε να επιλέξει μεταξύ των δύο ρόλων θα επέλεγε αυτόν της δεύτερης τη τάξει. Σε αυτό το πλαίσιο οι ίδιοι κύκλοι δεν αποκλείουν πως η Αννίτα Δημητρίου θα δει τον συσχετισμό δυνάμεων στην νέα σύνθεση της βουλής και τότε θα πάρει τις τελικές αποφάσεις. Προς το παρόν πάντως, οι αριθμοί δεν την ευνοούν δεδομένου ότι στο ΔΗΚΟ -έστω κι αν συναινέσει η ηγεσία- αρκετά στελέχη θα διαφωνήσουν με το να ψηφίσουν την Συναγερμική Πρόεδρο. Ιδιαίτερα αυτά τα στελέχη του ΔΗΚΟ που στηρίζουν τον Νίκο Χριστοδουλίδη και δεν θέλουν να φύγουν από την συγκυβέρνηση. Η ΔΗΠΑ επί του παρόντος δεν φαίνεται να μπαίνει στην βουλή ενώ το ΕΛΑΜ που την στήριξε το 2021, έχει ήδη δηλώσει πως δεν θα επαναλάβει κάτι τέτοιο.
Το ερώτημα συνεπώς είναι τι θα κερδίσει από όλο αυτό ο ΔΗΣΥ. Το ένα σενάριο είναι η προοπτική μία ευρείας συνεργασίας με ορίζοντα το 2028, όπου το ΔΗΚΟ θα στηρίξει συναγερμικό υποψήφιο. Από το ΔΗΚΟ στελέχη εκτιμούν πως η υποψηφιότητα της Αννίτας Δημητρίου δεν μπορεί να περάσει, ούτε μπορούν να δοθούν επαρκή επιχειρήματα γιατί να στηριχθεί η Πρόεδρος του ΔΗΣΥ και όχι για δεύτερη φορά ο Νίκος Χριστοδουλίδης. Δεν είναι τυχαίο συνεπώς το ότι διαρρέεται σε κύκλους το όνομα του Προέδρου του ΕΟΑ και αδερφού του Νικόλα Παπαδόπουλου, Κωνσταντίνου Γιωρκάτζη. Στα πολιτικά πηγαδάκια άλλωστε, πολλοί βλέπουν τον κ. Γιωρκάτζη να κινητοποιείται και να έχει κτίσει το δικό του δίκτυο. Το πόσο μπορεί να στηρίξει μία τέτοια υποψηφιότητα είτε το ΔΗΚΟ είτε ο ΔΗΣΥ, θα φανεί βεβαίως στην πορεία. Είναι ωστόσο κάτι το οποίο θα προκαλέσει έντονες συζητήσεις και στα δύο κόμματα. Γιατί ούτε Συναγερμικός θεωρείται από τους Συναγερμικούς, ούτε ΔΗΚΟϊκός από τους ΔΗΚΟϊκούς. Η μία σκέψη είναι γιατί θεωρείται πως η Αννίτα Δημητρίου δεν είναι έτοιμη να διεκδικήσει το 2028 και αυτό θα της δώσει τουλάχιστον μία πενταετία προετοιμασίας, όμως πολλοί εντός του ΔΗΣΥ διαφωνούν ήδη μπροστά σε ένα τέτοιο σενάριο, καθώς ο Συναγερμός ανέκαθεν κατερχόταν στις προεδρικές με δικό του υποψήφιο. Και το σίγουρο είναι πως εντός ΔΗΣΥ είναι πολλοί οι δελφίνοι που στριμώχνονται.
Πολλά φαίνεται να είναι τα ρίσκα από την εν λόγω συμμαχία και πολλά όμως θα εξαρτηθούν από το ποιο θα είναι το αντίπαλο στρατόπεδο. Το ένα σενάριο είναι το ενδεχόμενο στήριξης της υποψηφιότητας Στέφανου Στεφάνου από το Κίνημα ΆΛΜΑ και ενδεχομένως από το Volt αν θα καταφέρει το τελευταίο να μπει στην βουλή. Τα εν λόγω κόμματα φαίνεται να έχουν περισσότερα κοινά σε σχέση με τα υπόλοιπα τόσο σε ιδεολογικό επίπεδο όσο και σε κοινοβουλευτικές θέσεις-προτάσεις. Με δεδομένο λοιπόν ότι ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης ενδιαφέρεται για το 2028 το πιο εύκολο σενάριο θα ήταν η στήριξη του γ.γ του ΑΚΕΛ για την προεδρία της βουλής δημιουργώντας έτσι το έδαφος συνεργασίας για μετά. Σύμφωνα πάντως με έγκυρες πηγές, στο ΑΛΜΑ δεν υπάρχει μία τέτοια πρόθεση. Το κύριο σενάριο είναι να κατέλθει το ΆΛΜΑ με δικό του υποψήφιο και το πιο πιθανό να κατέλθει με την Ειρήνη Χαραλαμπίδου. Αν δεν περάσει στην δεύτερη ψηφοφορία τότε θα προχωρήσει όπως λέγεται σε αποχή, καθώς το μήνυμα που θέλει να στείλει είναι πως δεν θα μπει σε διαδικασία συνδιαλλαγής με τα υπόλοιπα κόμματα. Ήδη μετά το κεφάλαιο Ειρήνη Χαραλαμπίδου και το φλερτ με τον Κώστα Κώστα θεωρείται πως έκαψε τις γέφυρές του με το ΑΚΕΛ. Πολλά βεβαίως μπορεί να αλλάξουν άρδην την επόμενη μέρα των βουλευτικών εκλογών. Το σίγουρο είναι πως ούτε στην Εζεκία Παπαϊωάννου βλέπουν με θέρμη το ενδεχόμενο στήριξης του Οδυσσέα Μιχαηλίδη στις προεδρικές εκλογές. Όχι μόνο εξαιτίας διαφορετικών θέσεων που έχουν π.χ στο κυπριακό, αλλά και γιατί αντιλαμβάνονται στο ΑΚΕΛ πως ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης αλιεύει ψήφους από την Αριστερά. Μία άρνηση συνεπώς του Κινήματος ΑΛΜΑ να στηρίξει για την προεδρία της βουλής τον γ.γ του ΑΚΕΛ, δίνει περισσότερα επιχειρήματα στο κόμμα και το αφήγημά του προς ένα ακροατήριο υποστηρικτικό προς τον τέως ελεγκτή, πως το ΑΛΜΑ δεν είναι και τόσο φυσιολογικός σύμμαχος του ΑΚΕΛ.
Οι ρυθμιστές
Ρυθμιστικό ρόλο σε όλο αυτό το παρασκηνιακό παιχνίδι δυνάμεων, θα παίξουν αναπόφευκτα δύο κόμματα: το ΕΛΑΜ και η Άμεση Δημοκρατία. Πέραν της δεδηλωμένης απόφασης για μη στήριξη της Αννίτας Δημητρίου, το ΕΛΑΜ αναμένεται να διεκδικήσει με δικό του υποψήφιο κατά την πρώτη ψηφοφορία. Αν ληφθεί υπόψη η στενή σχέση που έχει με το Προεδρικό, σίγουρα δεν θα ευνοήσει εύκολα μία συμμαχία ΔΗΣΥ-ΔΗΚΟ που στόχο θα έχει τις προεδρικές, κτίζοντας έτσι ανθυποψήφιο του Νίκου Χριστοδουλίδη. Ιδιαίτερα, αν εντός βουλής καταφέρουν να εκλεγούν οι Χριστοδουλιδικοί υποψήφιοι και ο σκληρός πυρήνας του ΕΛΑΜ. Ο μεγάλος γρίφος ωστόσο, που επί του παρόντος δεν μπορεί να αναλυθεί, είναι το τι θα κάνει η Άμεση Δημοκρατία, με ποιόν τρόπο θα κινηθεί και κυρίως τι δύναμη θα έχει να επηρεάσει την προεδρία της βουλής.
