Στο βαθμό που αυτό ισχύει, το κράτος δικαίου λειτουργεί, δυνητικά, σαν πλυντήριο των ισχυρών.
Κάθε μέρα που περνά το μέτωπο κατά της διαφθοράς αυγατίζει. Τελευταία προσθήκη ο πρώην πρόεδρος της Βουλής, Δ. Συλλούρης. Μετά την πρόσφατη αθώωσή του από το Κακουργιοδικείο, χωρίς να μας κλείσει πονηρά το μάτι, μας βεβαίωσε: «Ήμουν καθαρός, παραμένω καθαρός. Πρώτο μου ενδιαφέρον είναι το κράτος δικαίου και η καταπολέμηση της διαπλοκής και της διαφθοράς». Ουδέποτε αμφιβάλλαμε.
Από ευγένεια, οι δημοσιογράφοι δεν τον ρώτησαν με τι πλένεται και παραμένει τόσο καθαρός, αλλά επ’ αυτού θα μπορούσε, πιθανότατα, να μας διαφωτίσει ο εντιμότατος πρώην πρόεδρος Ν. Αναστασιάδης. Ο έτερος αθωωθείς πρώην βουλευτής του ΑΚΕΛ κ. Τζιοβάνης ήταν πιο ολιγόλογος, γι’ αυτό θα αρκεστούμε στις διαβεβαιώσεις ανακούφισης του συντρόφου του βουλευτή Αρ. Δαμιανού.
Με τέτοιες εξελίξεις, το ηθικό στο μέτωπο παραμένει υψηλό. Όχι, δεν χρειάζεται κάποιο ηθικό Viagra γι’ αυτό. Απαιτείται μόνο η ευγενική συνδρομή της Γενικής Εισαγγελίας. Δεν θέλησε να στερήσει τη δημόσια υπηρεσία από τον πολύτιμο χρόνο λειτουργών του Υπουργείου Οικονομικών, γι’ αυτό και δεν τους εμφάνισε ως μάρτυρες κατηγορίας στη δίκη. Δεν θέλησε να είναι αγενής, πιέζοντας άλλους μάρτυρες, κατοίκους εξωτερικού, να προσέλθουν να καταθέσουν ή να καταστεί φορτική, ζητώντας τους να καταθέσουν μέσω τηλεδιάσκεψης, ή να τους παράσχει προστασία εφόσον φοβόντουσαν για την ασφάλειά τους. Η απαλότητα τρόπων είναι ουσιώδες της αστικής ευγένειας.
Γιατί το Κακουργιοδικείο εντόπισε «ανακριτικά κενά», «πλημμελή διερεύνηση», και emails που δεν άνοιγαν, αλλά δεν κατάφερε να εντοπίσει εξηγήσεις για τις παραλείψεις αυτές από την Κατηγορούσα Αρχή (τη Γενική Εισαγγελία), είναι ένα μυστήριο. Προσπάθησε να μας διαφωτίσει η Εισαγγελέας κ. Ευθυβούλου, σε δημοσιογραφική διάσκεψη, αλλά την έπνιξε το δίκιο, έβαλε τις φωνές, και στερηθήκαμε την πλήρη ενημέρωση που μας είχε υποσχεθεί. Ατυχίες συμβαίνουν.
Το γενναιόδωρο Υπουργικό Συμβούλιο
Παρ’ όλα αυτά ας μην είμαστε αχάριστοι. Γίναμε σοφότεροι από έναν, τουλάχιστον, μάρτυρα κατηγορίας, ο οποίος τελικά, μετατράπηκε σε μάρτυρα υπεράσπισης – τον πρώην Υπουργό Εσωτερικών κ. Πετρίδη. Αν θέλετε να μάθετε πώς χειριζόταν τις υποθέσεις πολιτογράφησης το Υπουργικό Συμβούλιο Αναστασιάδη, δώστε προσοχή στη μαρτυρία του.
«Σε κάθε Υπουργικό Συμβούλιο», είπε, αναλύοντο περίπου 70-80 θέματα πολιτικής στην ατζέντα. Υπήρχαν επίσης κατά καιρούς μεταξύ των 30, 50, 60 πολιτογραφήσεων». Φυσικά, «δεν γίνετουν, δεν μπορούσε να γίνει [συζήτηση επί των αιτήσεων πολιτογράφησης], ήταν από τις παθογένειες του προγράμματος», είπε. Το Υπουργικό Συμβούλιο είχε τη δυνατότητα να εγκρίνει παρεκκλίσεις από τις πρόνοιες του προγράμματος των πολιτογραφήσεων. Το έκανε με συγκινητικό «ανθρωπισμό». «Για παράδειγμα», λέει ο κ. Πετρίδης, «το γράμμα του προγράμματος έλεγε 28 έτη για τα παιδιά, τα εξαρτώμενα. Υπήρχε εξαρτώμενο παιδί το οποίο σπούδαζε σε μια χώρα το οποίο ήταν 28 έτη και κάτι μήνες. Δεν θα το έκοβα, δεν ήταν στο πνεύμα μου να το κόψω. Ή, για παράδειγμα, ανθρωπιστικούς λόγους, δεν μπορούσε να ταξιδέψει στην Κύπρο [ο αιτητής] για να πιάσει βιομετρικά. Έλεγχες γιατί δεν μπορούσε πρώτα από όλα να ταξιδέψει στην Κύπρο. Αν ήταν δικαιολογημένος ο λόγος, τότε δεν υπήρχε κανένας απολύτως λόγος για να μην του δοθεί…».
Ναι, σε ένα τέτοιο κράτος θέλω να ζω! Σε ένα κράτος που δεν έχει σημασία το γράμμα του νόμου, αλλά το πνεύμα του, όπως αυτό γενναιόδωρα ερμηνεύεται από αδέκαστους υπουργούς. Είναι το ίδιο πνεύμα γενναιοδωρίας που ώθησε τον μακαριστό Αρχιεπίσκοπο Χρυσόστομο να δώσει συστατική επιστολή για τον χαρακτήρα του απατεώνα Τζο Λόου, προκειμένου να συνδράμει την πολιτογράφησή του. Το γεγονός ότι σε ηλεκτρονικά μηνύματα, που συμπεριελήφθησαν στη δικογραφία, υπάρχουν δηλώσεις, όπως «Christakis [Tziovanis] is utilizing all possible connections he has to resolve the situation», είναι επουσιώδεις λεπτομέρειες. Όπως είπε και ο κ. Συλλούρης, μετά την αθώωσή του, «ποιος πολιτικός από το 1960 μέχρι σήμερα δεν τηλεφώνησε σε λειτουργό για να μάθει πού βρίσκεται μια υπόθεση στην πολιτική του καριέρα;». Ποιος;
Ακριβώς επειδή ζούμε σε μια χώρα με αδέκαστους πολιτικούς, ερμηνεύουμε καλοπροαίρετα τη δήλωση του κ. Συλλούρη: ένα τηλεφώνημα, ένας καφές, ένα κρασί δεν σημαίνει απόπειρα αθέμιτης παρέμβασης, για όνομα του Θεού! Όταν οι πολιτικοί είναι αδέκαστοι, ακόμη και προσωπικές φιλίες, όπως αυτή μεταξύ Συλλούρη και Τζιοβάνη, ουδόλως επηρεάζουν την κρίση τους. Δεν είναι υπέροχο να ζεις σε μια τέτοια χώρα;
Ενοχλητικές λεπτομέρειες, για όποιον/α ενδιαφέρεται
Υπάρχουν, ωστόσο, ενοχλητικές λεπτομέρειες και τίθενται εύλογες ερωτήσεις που ένα λογικά σκεπτόμενο μυαλό (ναι υπάρχει κι αυτό, δεν το πολτοποίησε το Tik Tok) αδυνατεί να αγνοήσει.
Πρώτον, στο πόρισμα της Επιτροπής Νικολάτου, γίνεται ρητή αναφορά «σε ενδεχόμενη παρέμβαση από το γραφείο του Πρώην Προέδρου της Βουλής [εννοεί τον κ. Συλλούρη]». Γράφει το πόρισμα: «στα έγγραφα που έχουν εξασφαλιστεί από την Ερευνητική Επιτροπή, ξεχωρίζει και το πιο κάτω μήνυμα [σημείωση: το μήνυμα έχει σκιασθεί] μεταξύ των λειτουργών του Υπουργείου Εσωτερικών και Οικονομικών, με το οποίο φαίνεται ξεκάθαρα ο παρεμβατικός ρόλος του γραφείου του πρώην Προέδρου της Βουλής [….] και η πίεση που ασκείτο (και πιθανόν και από άλλα πολιτικά πρόσωπα) προς τους λειτουργούς των υπουργείων. Ο επενδυτής [τάδε] καταγωγής [δείνα] τελικά πολιτογραφήθηκε με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου στις ΧΧ2018, λίγες μέρες μετά το πιο πάνω μήνυμα». Έθεσε αυτά τα στοιχεία, με ονόματα, η Κατηγορούσα Αρχή ενώπιον του δικαστηρίου;
Δεύτερον, με έγκριση του Υπουργικού Συμβουλίου, «το 53,24% πολιτογραφήθηκαν εκτός νομικού πλαισίου», δηλαδή παράνομα (Πόρισμα Επιτροπής Νικολάτου).
Τρίτον, ο Γενικός Εισαγγελέας κ. Σαββίδης και ο Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας κ. Αγγελίδης διετέλεσαν υπουργοί του εντιμότατου κ. Αναστασιάδη και συμμετείχαν στις αποφάσεις του Υπουργικού Συμβουλίου για τις κατ’ εξαίρεση πολιτογραφήσεις. Επιπλέον, ο κ. Αγγελίδης είχε «θέμα ενδεχόμενης σύγκρουσης συμφέροντος [καθότι] μεγάλος αριθμός αιτήσεων επενδυτών υποβλήθηκε [και] μέσω δικηγορικού γραφείου στο οποίο εργάζεται συνδεδεμένο με αυτόν πρόσωπο» (Πόρισμα Επιτροπής Νικολάτου). Αν οι κκ. Συλλούρης και Τζιοβάνης καταδικάζονταν, δεν θα ήταν μομφή και για τους ίδιους τους Γενικούς Εισαγγελείς;
Γιατί; Στοιχειώδες, αγαπητέ Γουάτσον. Αν οι κατηγορούμενοι κρίνονταν ένοχοι, θα σήμαινε ότι οι αιτήσεις πολιτογράφησης που εξέτασε το δικαστήριο, οι οποίες είχαν εγκριθεί απο το Υπουργικό Συμβούλιο Αναστασιάδη (συνεπώς και από τους τότε υπουργούς κκ. Σαββίδη και Αγγελίδη), είχαν τύχει αθέμιτα ευνοϊκής μεταχείρισης. Αν αυτό δεν είναι σύγκρουση συμφέροντος, τότε τι είναι; Οι νυν Γενικοί Εισαγγελείς να επιδιώκουν την καταδίκη προσώπων, ενώ έχουν συμφέρον, ένεκα της προηγούμενης υπουργικής τους ιδιότητας, να μην καταδικαστούν!
Τέταρτον, το βίντεο του Αλ Τζαζίρα, αυτό που άναψε τη φωτιά, δεν αποτέλεσε μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου. Η πληθωρική κ. Ευθυβούλου, σε μια σπάνια στιγμή αυτοσυγκράτησης, ήταν σαφής: «Για να ληφθεί υπόψη ως μαρτυρία ένα υλικό, πρέπει να έχει αποκτηθεί νόμιμα. Βίντεο ή ηχογραφήσεις χωρίς συγκατάθεση των συμμετεχόντων δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν στο δικαστήριο», τόνισε.
Ευτυχώς που τα τόσο απαιτητικά κριτήρια της Γενικής Εισαγγελίας δεν ακολούθησε η Δικαιοσύνη σε άλλες χώρες. Αν η Αμερικανική Δικαιοσύνη, το 1971, είχε παρομοίως αποφανθεί για τα παρανόμως κτηθέντα από την Washington Post και τους New York Times Pentagon Papers, οι Αμερικανοί πολίτες δεν θα μάθαιναν ποτέ για τα ψέματα των κυβερνήσεών τους για την Αμερικανική εμπλοκή στον πόλεμο του Βιετνάμ. Το μείζον σε μια δημοκρατία, έγραψε τότε ο Ανώτατος Δικαστής Στιούαρτ, είναι η συνεισφορά του Τύπου στη «διαφώτιση των πολιτών». Το μείζον στην Κυπριακή Δημοκρατία είναι άλλο – η συγκάλυψη.
Τα πράγματα είναι απλά. Αν οι διωκτικές αρχές δεν θέτουν ενώπιον του δικαστηρίου το απαραίτητο αποδεικτικό υλικό, το δικαστήριο, ορθά, θα απαλλάξει έναν κατηγορούμενο από τις κατηγορίες που τον βαρύνουν. Στο βαθμό που αυτό ισχύει, το κράτος δικαίου λειτουργεί, δυνητικά, σαν πλυντήριο των ισχυρών. Πόσο βολικό θα ήταν για τον κ. Σαρκοζί και τον πρώην πρίγκηπα Άντριου να ήταν πολίτες της Κυπριακής Δημοκρατίας! Θα είχαν αποφύγει τόσους μπελάδες.
Ας μείνουμε, όμως, στα θετικά. Στο μέτωπο κατά της διαφθοράς μετέχει πλέον επισήμως και ο κ. Συλλούρης – αυτό είναι το μείζον. Ανεπιβεβαίωτες, δε, πληροφορίες αναφέρουν ότι η εταιρία του κ. Τζιοβάνη εξετάζει το ενδεχόμενο να συνεισφέρει στο Ταμείο της Πρώτης Κυρίας. Βλέπω τον ήλιο να λάμπει, τους ηγέτες μας να είναι πρότυπα ακεραιότητας, και αντλώ αισιοδοξία. Είμαι περήφανος που είμαι πολίτης της Κυπριακής Δημοκρατίας!