Η ψηφιακή καθημερινότητα των παιδιών δεν αποτελεί πλέον έναν παράλληλο ή «εικονικό» κόσμο, αλλά το βασικό περιβάλλον μέσα στο οποίο μεγαλώνουν, μαθαίνουν, επικοινωνούν και κοινωνικοποιούνται. Οι ψηφιακές πλατφόρμες επηρεάζουν καθοριστικά τη συμπεριφορά, τις επιλογές και την ανάπτυξή τους. Παράλληλα, δημιουργούνται νέοι και σύνθετοι κίνδυνοι, οι οποίοι συχνά ξεπερνούν τις δυνατότητες του ίδιου του ανήλικου αλλά και του γονικού ελέγχου, και συνεπώς απαιτούν θεσμικές παρεμβάσεις.
Στο πλαίσιο αυτό, η ισχύς του ευρωπαϊκού Κανονισμού για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (Digital Services Act – DSA) σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ και η εναρμόνιση της κυπριακής νομοθεσίας με τον Ν.122(Ι)/2025, σηματοδοτούν μια δραστική και ουσιαστική αλλαγή στη ρύθμιση του ψηφιακού χώρου. Η Κύπρος, όπως και όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχει εισέλθει σε μια νέα εποχή ενεργούς εποπτείας των ψηφιακών υπηρεσιών, με στόχο την προστασία των χρηστών και ιδιαίτερα των ανηλίκων.
Σε αυτό το ψηφιακά και νομοθετικά νέο περιβάλλον, η Αρχή Ραδιοτηλεόρασης και Ψηφιακών Υπηρεσιών, πέρα από την καθιερωμένη αρμοδιότητά της στον έλεγχο και τη ρύθμιση του ραδιοτηλεοπτικού τοπίου, έχει αναλάβει και τον κρίσιμο ρόλο του Εθνικού Συντονιστή Ψηφιακών Υπηρεσιών. Αποστολή της είναι να διασφαλίζει ότι οι ψηφιακές πλατφόρμες λειτουργούν με διαφάνεια, υπευθυνότητα και λογοδοσία, εφαρμόζοντας στην πράξη τον Κανονισμό DSA στη Δημοκρατία, ενισχύοντας έτσι την ασφάλεια του ψηφιακού περιβάλλοντος.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Ο Κανονισμός DSA επιβάλλει στις ψηφιακές πλατφόρμες σαφείς και δεσμευτικές υποχρεώσεις που αλλάζουν ουσιαστικά -και προς το καλύτερο-, τα δεδομένα για τους ανήλικους χρήστες. Για παράδειγμα, απαγορεύεται ρητά η στοχευμένη διαφήμιση προς ανήλικους, δηλαδή η διαφήμιση που βασίζεται στην κατάρτιση προφίλ και στην επεξεργασία των προσωπικών τους δεδομένων. Παράλληλα, οι πλατφόρμες υποχρεούνται να εφαρμόζουν αξιόπιστα συστήματα επαλήθευσης ηλικίας, ώστε να αποτρέπεται αποτελεσματικά η πρόσβαση των παιδιών σε ακατάλληλο ή επιβλαβές περιεχόμενο, αγαθό ή υπηρεσία.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προστασία της ιδιωτικότητας και των προσωπικών δεδομένων των ανηλίκων. Οι προεπιλεγμένες ρυθμίσεις των λογαριασμών τους πρέπει να διασφαλίζουν το υψηλότερο δυνατό επίπεδο προστασίας, περιορίζοντας την έκθεσή τους σε αγνώστους και την παρακολούθηση της διαδικτυακής τους συμπεριφοράς. Επιπλέον, σε περιπτώσεις κυβερνοεκφοβισμού, ρητορικής μίσους ή σεξουαλικής κακοποίησης, η Αρχή ελέγχει αν οι πλατφόρμες ανταποκρίθηκαν άμεσα και αποτελεσματικά στις υποχρεώσεις τους, αφαιρώντας, για παράδειγμα, παράνομο ή επιβλαβές περιεχόμενο.
Η προστασία των ανηλίκων στο ψηφιακό περιβάλλον και στα οπτικοακουστικά μέσα αποτελεί διαχρονικά πρωταρχικό στόχο και βασικό μέλημα της Αρχής. Με την εφαρμογή του Κανονισμού για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες, ο ρόλος της Αρχής ως θεματοφύλακα των δικαιωμάτων και της ασφάλειας των ανηλίκων ενισχύεται ουσιαστικά, με σκοπό ένα πιο ασφαλές και αξιόπιστο ψηφιακό περιβάλλον για όλους τους χρήστες συμπεριλαμβανομένων των ανηλίκων. Το μήνυμα είναι σαφές: το ψηφιακό περιβάλλον πρέπει να αποτελεί έναν χώρο δημιουργίας, γνώσης και ελεύθερης αλλά ασφαλούς έκφρασης, και όχι ένα περιβάλλον έκθεσης των παιδιών σε κινδύνους.
