ALPHA της Κυριακής

Από το ρεκόρ εξαγωγών στον συναγερμό, και το μέλλον της τιμής του

Ενώ το χαλλούμι καταρρίπτει το ένα ρεκόρ μετά το άλλο, καταλαμβάνοντας πλέον τη δεύτερη θέση στις συνολικές εξαγωγές της Κύπρου, ο κτηνοτροφικός κλάδος βρίσκεται αντιμέτωπος με μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις των τελευταίων ετών.

Η εμφάνιση κρουσμάτων αφθώδους πυρετού έχει θέσει σε κινητοποίηση τον κρατικό μηχανισμό και τους επιχειρηματικούς φορείς, οι οποίοι καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στον περιορισμό των οικονομικών ζημιών και τη διαφύλαξη της φήμης του κορυφαίου κυπριακού προϊόντος στις διεθνείς αγορές.

Εξαγωγές «χρυσάφι»

Το χαλλούμι αποτελεί αναμφισβήτητα τον πιο ισχυρό «πρεσβευτή» της κυπριακής γαστρονομίας στο εξωτερικό, έχοντας κατακτήσει πλέον αγορές σε κάθε γωνιά του πλανήτη.

Η πορεία του δεν περιορίζεται μόνο σε χώρες της Μεσογείου όπου θα έλεγε κανείς είναι αρκετά κοντά στην κουλτούρα, αλλά έχει διεισδύσει βαθιά στις διατροφικές συνήθειες εκατομμυρίων καταναλωτών σε χώρες της Βόρειας Ευρώπης αλλά και άλλων ηπείρων.

Ο χάρτης των εξαγωγών τα τελευταία χρόνια διαμορφώνεται κυρίως γύρω από τους εξής βασικούς προορισμούς:

Το Ηνωμένο Βασίλειο: Αποτελεί τον αδιαμφισβήτητο ηγέτη των εξαγωγών, απορροφώντας σχεδόν το μισό (περίπου 44%) της συνολικής παραγωγής που ταξιδεύει εκτός Κύπρου. Οι Βρετανοί το έχουν εντάξει πλήρως στην καθημερινότητά τους, είτε ως απαραίτητο συστατικό στα μπάρμπεκιου, είτε ως μια δημοφιλή εναλλακτική πηγή πρωτεΐνης στα μενού των εστιατορίων και των pub.

Η Σουηδία: Πρόκειται ίσως για την πιο εντυπωσιακή αγορά, καθώς οι Σουηδοί καταγράφουν τη δεύτερη μεγαλύτερη κατά κεφαλήν κατανάλωση χαλλουμιού στον κόσμο, αμέσως μετά την ίδια την Κύπρο. Η ζήτηση εκεί είναι μαζική και κορυφώνεται κυρίως τους καλοκαιρινούς μήνες.

Η Αυστραλία: Παρά την τεράστια γεωγραφική απόσταση, η χώρα αποτελεί έναν από τους πιο σταθερούς πελάτες. Η ισχυρή ομογένεια, σε απόλυτο συνδυασμό με τη βαθιά ριζωμένη τοπική παράδοση του ψησίματος σε εξωτερικούς χώρους, διατηρούν τις εξαγωγές σε πολύ υψηλά επίπεδα.

Η Ελλάδα και η Γερμανία: Στην Ελλάδα, το χαλλούμι γνωρίζει ραγδαία άνοδο τα τελευταία χρόνια, κερδίζοντας διαρκώς χώρο στα ράφια και στην εστίαση ως ένα premium τυρί. Αντίστοιχα, η Γερμανία απορροφά μεγάλους όγκους, ωθούμενη από τη γενικότερη στροφή των Ευρωπαίων καταναλωτών προς την αυθεντική μεσογειακή διατροφή.

Πέρα από αυτήν την κορυφαία πεντάδα, το προϊόν διευρύνει διαρκώς το αποτύπωμά του, με χώρες όπως η Δανία, η Φινλανδία, αλλά και αγορές της Μέσης Ανατολής να δείχνουν ολοένα και μεγαλύτερο ενδιαφέρον.

Αν και τα παραπάνω στοιχεία αφορούν το 2024, το περσινό έτος έρχεται να τα επιβεβαιώσει. Αξίζει απλά να αναφέρουμε ότι μέσα στο 2025, το χαλλούμι ξεπέρασε τα φαρμακευτικά προϊόντα, ανεβαίνοντας στη 2η θέση των συνολικών κυπριακών εξαγωγών. Σύμφωνα με προκαταρκτικά στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας, οι κυριότερες κατηγορίες εξαγωγών εγχώρια παραγόμενων προϊόντων, κατά την περίοδο Ιανουαρίου-Νοεμβρίου 2025 (εξαιρουμένων των προμηθειών σε πλοία και αεροσκάφη), ήταν τα ορυκτά καύσιμα και λάδια με αξία €2.188,0 εκατ., το χαλλούμι με αξία €332,2 εκατ. και τα φαρμακευτικά προϊόντα με αξία €318,0 εκατ. Για την ίδια περίοδο (Ιαν.-Νοέμβ.) το 2024, οι εξαγωγές έφτασαν τα €303,3 εκατ. σε αξία.

Προτεραιότητα ο περιορισμός

Σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής βρίσκεται ο επιχειρηματικός κόσμος και η κτηνοτροφία λόγω της εξάπλωσης του αφθώδους πυρετού. Ο Γενικός Γραμματέας του ΚΕΒΕ, Φιλόκυπρος Ρουσουνίδης, με δηλώσεις του στον Alpha της Κυριακής,  περιέγραψε το μέγεθος των επιπτώσεων, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για την αγορά, ενώ παράλληλα κάλεσε το κράτος να στηρίξει έμπρακτα τους πληγέντες.

Σύμφωνα με τον κ. Ρουσουνίδη, η τρέχουσα φάση απαιτεί την αυστηρή τήρηση αποτρεπτικών μέτρων και τεχνικών ελέγχων από όλες τις εταιρείες, με τους εταίρους να καλούνται να διενεργούν καθημερινές διαγνώσεις.

«Αυτό που προέχει αυτή τη στιγμή είναι να μπορέσουμε σε πρώτο στάδιο να το ξεπεράσουμε και να περιορίσουμε τις ζημιές, οι οποίες δεν είναι λίγες», σημείωσε, συμπληρώνοντας ωστόσο πως η κατάσταση παραμένει για την ώρα διαχειρίσιμη.

Όσον αφορά το εμπορικό κομμάτι, το διακύβευμα είναι τεράστιο, ιδιαίτερα για το χαλλούμι, όπου οι εξαγωγές αγγίζουν αρκετά εκατομμύρια ευρώ. Ο κ. Ρουσουνίδης ανέφερε πως η μέχρι τώρα διαχείριση φαίνεται να αποδίδει, προστατεύοντας αυτό το ζωτικό κομμάτι της οικονομίας.

Έρχονται αυξήσεις στις τιμές;

Οι δυσοίωνες προβλέψεις αφορούν το καλάθι του νοικοκυριού. Η θανάτωση ζώων και το κλείσιμο μονάδων αναμένεται να επιφέρουν σημαντική μείωση της προσφοράς, την ώρα που η ζήτηση παραμένει υψηλή.

«Θα ανέβει ενδεχομένως η τιμή», εκτίμησε ο κ. Ρουσουνίδης, διευκρινίζοντας όμως ότι η τελική αξιολόγηση θα γίνει αφού σταθεροποιηθεί η κατάσταση.

Αφήνει επίσης ανοικτό το ενδεχόμενο σε περίπτωση εξάπλωσης του ιού, να επηρεαστούν τόσο οι θέσεις εργασίας στις κτηνοτροφικές μονάδες, αλλά και η προσφορά του χαλλουμιού στην τουριστική βιομηχανία και τον αγροτουρισμό.

Ψυχραιμία συστήνει η ΟΕΒ

Την ανάγκη ψυχραιμίας και ορθής ενημέρωσης απέναντι στην παραπληροφόρηση για τον αφθώδη πυρετό υπογράμμισε ο Γενικός Διευθυντής της Ομοσπονδίας Εργοδοτών και Βιομηχάνων (ΟΕΒ), Μιχάλης Αντωνίου. Παρά την ύπαρξη του κινδύνου, ο κύριος Αντωνίου εμφανίστηκε αισιόδοξος για τη διαχείριση της κρίσης, τονίζοντας πως η συντονισμένη δουλειά μεταξύ κρατικών υπηρεσιών και ιδιωτικού τομέα εγγυάται τον αποτελεσματικό χειρισμό του θέματος.

Απαντώντας στις ανησυχίες των καταναλωτών, ο Γενικός Διευθυντής της ΟΕΒ ήταν κατηγορηματικός ως προς το ότι η επεξεργασία της πρώτης ύλης διασφαλίζει την πλήρη ασφάλεια των προϊόντων για την ανθρώπινη υγεία. Εξήγησε ότι το χαλλούμι, ως ένα προϊόν που υποβάλλεται σε ψήσιμο, δεν μπορεί να μεταδώσει τον ιό, ενώ παράλληλα όλη η παραγωγή μεταποιημένων γαλακτοκομικών προϊόντων περνά από τη διαδικασία της παστερίωσης.

Αναφορικά με το εμπορικό σκέλος, ο κύριος Αντωνίου αναγνώρισε πως υπάρχει ο κίνδυνος επιβολής περιορισμών στις εξαγωγές χαλλουμιού για όσο διάστημα επικρατούν αυτές οι συνθήκες, ωστόσο επανέλαβε πως τα προϊόντα παραμένουν ακίνδυνα και μπορούν να διατεθούν στην αγορά. Σε ό,τι αφορά το ανθρώπινο δυναμικό, διευκρίνισε ότι οι μεταποιητικές μονάδες δεν αντιμετωπίζουν προβλήματα, σε αντίθεση με τις κτηνοτροφικές μονάδες που επηρεάστηκαν άμεσα και καλούνται να προβούν σε άμεση διαχείριση της κατάστασης.

Ο Γενικός Διευθυντής της ΟΕΒ υπογράμμισε τη σημασία της κρατικής συνδρομής, σημειώνοντας ότι η πολιτεία πρέπει να στηρίξει τους πληγέντες όχι μόνο για την κάλυψη της τρέχουσας ζημιάς, αλλά κυρίως για να μπορέσουν να επαναδραστηριοποιηθούν.