ALPHA της Κυριακής

Το πρόβλημα δεν είναι η παρουσία. Είναι το επικοινωνιακό περιτύλιγμα

Η πρόσφατη κάθοδος ελληνικών πολεμικών πλοίων και μαχητικών αεροσκαφών στην Κύπρο, με αφορμή τις εξελίξεις στην περιοχή, έχει πολιτικό βάρος. Σε περιόδους έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο, η ενισχυμένη παρουσία και η συνεργασία Ελλάδας και Κυπριακής Δημοκρατίας είναι ευπρόσδεκτες.

Το πρόβλημα δεν είναι η παρουσία. Είναι το επικοινωνιακό περιτύλιγμα. Η κίνηση συνοδεύτηκε από κρεσέντο υπερφίαλων δηλώσεων, με διαβεβαιώσεις ότι «η Κύπρος δεν κείται μακράν» και με άστοχη σύνδεση με την επέτειο θανάτου του Γρηγόρη Αυξεντίου. Σαν να χρειάζεται η θυσία του να χρησιμοποιηθεί ως φόντο για να αποκτήσει βαρύτητα η στρατιωτική παρουσία. Αυτό δεν είναι τιμή. Είναι εργαλειοποίηση.

Στο ίδιο μοτίβο εντάχθηκε και η επίκληση του «Κίμωνα», του ονόματος της ελληνικής φρεγάτας, με μια άτοπη και ανιστόρητη διασύνδεση με τον αρχαίο Κίμωνα. Η ιστορική μνήμη δεν είναι λεξιλόγιο για ρητορικά στολίδια. Όταν η ιστορία μετατρέπεται σε σκηνικό και οι συμβολισμοί σε γρήγορα συνθήματα, το αποτέλεσμα είναι φθηνό και τελικά αντιπαραγωγικό.

Αυτές οι δηλώσεις είναι τυπικά δείγματα ελλαδικού πατερναλισμού. Μιας νοοτροπίας που αντιμετωπίζει την Κύπρο ως πεδίο επίδειξης για εσωτερική κατανάλωση. Με μεγάλες κουβέντες, κορώνες και μια πλειοδοσία «πατριωτισμού» που συχνά υποκαθιστά τη σοβαρή πολιτική. Και στο τέλος ζημιώνει όλους. Η Κύπρος υποβιβάζεται σε αντικείμενο προστασίας αντί να αντιμετωπίζεται ως κυρίαρχο. Και οι επέτειοι φθείρονται από την υπερχρήση.

Διότι εδώ υπάρχει και ένα βαθύτερο πρόβλημα. Όταν κάθε περίσταση γίνεται αφορμή να επικαλούμαστε μορφές και θυσίες, τότε οι μορφές αυτές χάνουν το βάρος τους. Ο Αυξεντίου δεν είναι «σφραγίδα» για κάθε δήλωση. Η μνήμη του δεν είναι υλικό δημοσίων σχέσεων. Η συνεχής επίκληση ευτελίζει αυτό που υποτίθεται ότι τιμά, φτωχαίνει τις επετείους και στέλνει ένα κυνικό μήνυμα, ότι μπορούμε να επικαλούμαστε τους νεκρούς μας για τα πάντα, άσχετα με το νόημα και το μέτρο.

Αν πράγματι μας ενδιαφέρει η ασφάλεια και η παρουσία, ας μιλήσουμε για σχέδιο στη πράξη. Σχέδιο σημαίνει, πρώτον, σταθερό πλαίσιο κοινής επιχειρησιακής συνεργασίας, με τακτικές ασκήσεις, εκπαίδευση και σαφείς διαδικασίες, όχι αποσπασματικές «επισκέψεις» με κάμερες. Σημαίνει, δεύτερον, μόνιμο μηχανισμό ανταλλαγής πληροφοριών και θαλάσσιας επιτήρησης, ώστε η εικόνα πεδίου να είναι κοινή και η αντίδραση έγκαιρη. Σημαίνει, τρίτον, ενίσχυση της ανθεκτικότητας της Κυπριακής Δημοκρατίας, από την κυβερνοασφάλεια και την προστασία κρίσιμων υποδομών μέχρι την αντιμετώπιση υβριδικών απειλών. Και σημαίνει, τέλος, νηφάλια διπλωματική γραμμή που υπηρετεί την αποτροπή χωρίς να την μπερδεύει με το θέαμα.

Η παρουσία είναι ευπρόσδεκτη. Ο στόμφος, οι κορώνες και οι πρόχειρες ιστορικές αναλογίες δεν προσθέτουν ισχύ. Αφαιρούν αξιοπιστία.

Αν κάτι χρειάζεται σήμερα η σχέση Ελλάδας και Κύπρου, δεν είναι άλλο ένα επικοινωνιακό κρεσέντο. Είναι ψυχραιμία, συνέπεια και σεβασμός. Να κάνουμε την ασφάλεια υπόθεση στρατηγικής και δουλειάς, όχι υπόθεση ατάκας. Και να αφήσουμε τις επετείους και τους ανθρώπους που τις κουβαλούν να μένουν εκεί που ανήκουν: στη μνήμη που ενώνει, όχι στη ρητορική που βολεύει.