ALPHA της Κυριακής

Μια μυθοπλαστική δημοσιογραφική διάσκεψη

«Αξιότιμοι εκπρόσωποι των μέσων ενημέρωσης, σας ευχαριστώ ειλικρινά για την παρουσία σας σήμερα.

Η πρόσφατη δικαστική απόφαση στην υπόθεση Συλλούρη – Τζιοβάνη δεν ήταν εκείνη που πολλοί ανέμεναν. Ούτε κι εμείς, γι’ αυτό για τη συγκεκριμένη υπόθεση θα καταχωρηθεί έφεση.

Ακούσαμε για παραλείψεις, καθυστερήσεις ή αδυναμίες στους χειρισμούς μας. Ακόμη κι αν αυτές δεν επηρέασαν καθοριστικά την τελική κρίση, τυχόν ύπαρξη τους επιβάλλει αυτοκριτική. Ουαί και αλίμονο αν δεν την κάναμε. Πριν γίνεται όμως κριτική, καλό θα ήταν να γνωρίζουμε σημαντικές πρόνοιες της νομοθεσίας. Μας καταλογίζουν ότι δεν καταθέσαμε το βίντεο σαν μαρτυρία. Κάτι τέτοιο δεν θα μπορούσε να γίνει γιατί αποτελεί προϊόν παράνομης ενέργειας. Βλέπετε, μια λεπτομέρεια που μπορεί να είναι άγνωστη στο ευρύ κοινό μπορεί να επιφέρει άδικη κριτική και έντονα συναισθήματα. Από εσάς όμως τα μέσα μαζικής ενημέρωσης που καλύπτετε τέτοιες δικαστικές αποφάσεις, αναμένουμε να γνωρίζετε και να ενημερώνετε το κοινό για τέτοιας ουσιώδους μορφής λεπτομέρειες. Επίσης, μάρτυρες που αναμέναμε να παρουσιαστούν άλλαξαν γνώμη. Δεν μπορούσαμε να τους αναγκάσουμε να έρθουν και να μαρτυρήσουν. Αντιμετωπίσαμε κι άλλες δυσκολίες που δεν είναι της ώρας να αναφερθούν μιας και θα ακολουθήσει και η έφεση.

Η ανεξαρτησία της Νομικής Υπηρεσίας αποτελεί θεμελιώδη πυλώνα της θεσμικής ισορροπίας. Ανεξαρτησία, όμως, δεν σημαίνει απομόνωση. Δεν σημαίνει αδιαφορία απέναντι στην κοινωνία. Και βεβαίως δεν σημαίνει ασυλία από την κριτική. Σε ένα ώριμο κράτος δικαίου, κάθε εξουσία εκτελεστική, νομοθετική, δικαστική  λειτουργεί μέσα σε ένα πλαίσιο αλληλοελέγχου και λογοδοσίας.

Η κριτική δεν μας αποσταθεροποιεί. Οι αφορισμοί όμως μας προβληματίζουν. Η αμφισβήτηση, όταν είναι τεκμηριωμένη και καλοπροαίρετη, είναι στοιχείο δημοκρατικής υγείας. Εκείνο που θα ήταν πραγματικά επικίνδυνο είναι η γενικευμένη απαξίωση των θεσμών, η αντίληψη ότι τίποτα δεν λειτουργεί. Γιατί όταν διαρραγεί πλήρως η εμπιστοσύνη, το κενό δεν το καλύπτει η βελτίωση  το καλύπτει η αυθαιρεσία.

Θέλω να είμαι σαφής. Καμία υπόθεση που χειρίζεται η Νομική Υπηρεσία δεν αντιμετωπίζεται με ελαφρότητα. Κάθε βήμα βασίζεται σε αξιολόγηση στοιχείων, νομική τεκμηρίωση και εσωτερικό έλεγχο. Οι αποφάσεις μας δεν λαμβάνονται με κριτήριο τη δημοφιλία τους, αλλά τη νομική τους υπόσταση. Το δικαστικό σύστημα, με όλες του τις πολυπλοκότητες, αποτελεί την εγγύηση ότι κανείς δεν είναι υπεράνω του νόμου, ούτε ο πολίτης, ούτε ο λειτουργός, ούτε ο ίδιος ο θεσμός.

Παράλληλα, οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ότι η κοινωνία του σήμερα απαιτεί μεγαλύτερη διαφάνεια και ταχύτερη ενημέρωση. Η σιωπή, ακόμη κι όταν υπαγορεύεται από δικονομικούς περιορισμούς, συχνά εκλαμβάνεται ως αδιαφορία ή κουκούλωμα. Οφείλουμε να γεφυρώσουμε αυτό το χάσμα. Όχι με αποκαλύψεις που θα έθεταν σε κίνδυνο διαδικασίες, αλλά με σαφέστερη επικοινωνία των αρχών και των ορίων μας.

Σε αυτό το πλαίσιο, προχωρούμε σε εσωτερική αποτίμηση διαδικασιών, ενίσχυση της θεσμικής διαφάνειας και συστηματικότερη επικοινωνία με την κοινωνία. Όχι επειδή μας το επιβάλλει η πίεση, αλλά επειδή το επιβάλλει η ευθύνη. Δεν στεκόμαστε απέναντι στην κοινωνία για να τη νουθετήσουμε. Δεν κουνάμε το δάχτυλο. Αντιλαμβανόμαστε ότι η δυσπιστία δεν γεννιέται από εχθρότητα, αλλά από προσδοκία για δικαιοσύνη που να φαίνεται και να λειτουργεί.

Σε περιόδους έντασης, ο πειρασμός του λαϊκισμού ή της εύκολης καταδίκης είναι μεγάλος. Η δική μας ευθύνη είναι να παραμείνουμε νηφάλιοι. Να λειτουργούμε με θεσμική αυτοσυγκράτηση. Να επιλέγουμε το δρόμο της διαδικασίας αντί του λαϊκισμού. Και είναι εδώ που ζητάμε τη βοήθεια και εσάς των μέσων ενημέρωσης στο να μην υπερβαίνονται τα όρια. Η κριτική είναι καλόπιστη και μας βοηθά να βελτιωνόμαστε. Ο μηδενισμός δυσκολεύει το έργο μας και είναι κίνδυνος για τη δημοκρατία.

Εμείς θα συνεχίσουμε να πράττουμε το καθήκον μας χωρίς φόβο, χωρίς σκοπιμότητες και χωρίς αλαζονεία. Θα δεχόμαστε την κριτική, θα διορθώνουμε τα λάθη μας και θα υπερασπιζόμαστε τις αρχές που συγκροτούν το κράτος δικαίου. Διότι στο τέλος της ημέρας, το ζητούμενο δεν είναι η δικαίωση ενός θεσμού. Είναι η δικαίωση της ίδιας της δικαιοσύνης.

Σας ευχαριστώ. Είμαι στη διάθεσή σας για ερωτήσεις».