Όλα αυτά δεν αποτελούν μεμονωμένα περιστατικά. Συνθέτουν ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο όπου μια κυβέρνηση αποφεύγει τις δύσκολες αποφάσεις
Περίπτωση 1η: Τον Ιανουάριο του 2023 με αποφασιστικό ύφος ανακοινώθηκε η ακύρωση της συμφωνίας με τον εργολάβο για τον δρόμο Πάφου – Πόλης Χρυσοχούς. Αιτία, αποτέλεσαν οι καθυστερήσεις υλοποίησης σε συνδυασμό με την απαίτηση του εργολάβου για αύξηση του κόστους κατά 36 εκατομμύρια ευρώ και το αίτημα παράτασης της παράδοσης του έργου για το 2029. Ο εργολάβος επικαλέστηκε τις γεωπολιτικές εξελίξεις που είχαν επιβαρύνει τις μεταφορές υλικών και το κόστος ολοκλήρωσης. Έτσι η κυβέρνηση έλαβε τότε τη -βεβιασμένη μάλλον- απόφαση να ακυρώσει το έργο, με σκοπό να το επαναπροκηρύξει στη συνέχεια.
Έκτοτε, πέρασαν τρία και πλέον χρόνια μέχρι να προκηρυχθεί νέος διαγωνισμός τον Απρίλιο του 2026. Υποβλήθηκαν δύο προσφορές, ύψους 124 και 128 εκατομμυρίων ευρώ αντίστοιχα, οι οποίες κρίθηκαν υπέρογκες, με αποτέλεσμα να ακυρωθεί και αυτός ο διαγωνισμός. Μετά από αυτό το φιάσκο, η κυβέρνηση επέλεξε να ανεβάσει και πάλι τον πήχη των προσδοκιών, εξαγγέλλοντας πως θα προβεί στην προκήρυξη νέου διαγωνισμού το 2027 για δρόμο τεσσάρων λωρίδων! Γιατί, όπως λέει και η λαϊκή ρήση, «αν είναι να πηδήξεις, πήδα μακριά».
Περίπτωση 2η: Λίγους μήνες μετά την ακύρωση του έργου Πάφου – Πόλης Χρυσοχούς, η κυβέρνηση ανακοίνωνε, εξίσου πανηγυρικά, τη διακοπή του μεγαλεπήβολου έργου της ενιαίας ανάπτυξης του λιμανιού και της μαρίνας Λάρνακας.
Με πρόσχημα τη μη ανανέωση της εγγυητικής επιστολής ύψους 4,2 εκατομμυρίων ευρώ και την απαίτηση της εταιρείας να δοθεί προτεραιότητα στην ολοκλήρωση των κερδοφόρων αναπτύξεων, η συμφωνία με την κοινοπραξία Kition τερματίστηκε και το έργο έμεινε μετέωρο.
Πέρασαν 2.5 χρόνια για να αποφασιστεί πως το έργο θα περάσει εξ ολοκλήρου στην Αρχή Λιμένων Κύπρου, η οποία κοστολόγησε μια πολύ πιο συντηρητική εκδοχή του έργου στα 415 εκατομμύρια ευρώ, με περιθώριο διακύμανσης του κόστους κατά ±50%(!) και ορίζοντα ολοκλήρωσης τα 20 χρόνια. Όλα αυτά μέχρι προχθές που η εκπρόσωπος της νομικής υπηρεσίας έκανε σαφές πως το κράτος δεν μπορεί να παραχωρήσει τη δικαιοδοσία ανάπτυξης της μαρίνας και του χερσαίου χώρου δίχως διαγωνισμό στην Αρχή Λιμένων. Οπότε φτου και πάλι απ’ την αρχή!
Περίπτωση 3η: Τα ίδια και χειρότερα συνέβησαν το 2024 με την ενεργειακή υποδομή στο Βασιλικό και αφού προηγουμένως είχαμε όλοι παρακολουθήσει τους πανηγυρισμούς και τις φιλοφρονήσεις στην εξέδρα της CPP.
Ακολούθησε η βίαιη ρήξη με την κινεζική κοινοπραξία, με εκατέρωθεν δημόσιες τοποθετήσεις και πυρά. Η αντιπαράθεση μεταφέρθηκε στις δικαστικές αίθουσες, όπου συνεχίζεται μέχρι σήμερα, με την εξέλιξή της να προμηνύεται μακρά και δύσκολη.
Για το έργο στο Βασιλικό είχε εξασφαλιστεί μάλιστα και ευρωπαϊκή συγχρηματοδότηση ύψους 101 εκατομμυρίων ευρώ από το πρόγραμμα «Connecting Europe Facility». Ωστόσο, η Κυπριακή Δημοκρατία αναγκάστηκε να απεμπολήσει αυτή τη χρηματοδότηση και να επιστρέψει τα 67 εκατομμύρια ευρώ που είχαν ήδη εκταμιευθεί, ενώ επιπλέον δεν κατάφερε καν να διασφαλίσει τις εγγυητικές!
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η κυβέρνηση επαναπροκήρυξε τον διαγωνισμό για την αποπεράτωση του έργου, με εκτιμώμενο κόστος 180 εκατομμυρίων ευρώ. Υπήρξε ενδιαφέρον και η τελική κατακύρωση αναμένεται να γίνει το καλοκαίρι του 2027. Παρόλα αυτά ακόμη και η πιο αισιόδοξη εκτίμηση τοποθετεί πλέον την ολοκλήρωση του έργου στο 2030. Με άλλα λόγια, μέχρι τότε δεν διαφαίνεται κανένα περιθώριο εισαγωγής φυσικού αερίου στην Κύπρο μέσω της συγκεκριμένης υποδομής.
Περίπτωση 4η: Τα ίδια και χειρότερα έγιναν με τις νέες γεννήτριες στον ηλεκτροπαραγωγό σταθμό Δεκέλειας. Το αρχικό κόστος υπολογιζόταν στα 40–50 εκατομμύρια ευρώ, αλλά ο καιρός περνούσε, η ΑΗΚ απέρριπτε την μια προσφορά μετά την άλλη για τεχνικούς λόγους και τελικά υπό την ασφυκτική πίεση που προκαλούσε η απαίτηση οριστικής απόσυρσης των παλαιών γεννητριών στο τέλος του 2029, η κυβέρνηση κατέληξε πέρσι να κατακυρώσει την προσφορά της Siemens έναντι 140 εκατομμυρίων ευρώ, με τελική παράδοση το 2030, εφόσον όλα εξελιχθούν κατ’ ευχήν.
Όλα αυτά δεν αποτελούν μεμονωμένα περιστατικά. Συνθέτουν ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο όπου μια κυβέρνηση αποφεύγει τις δύσκολες αποφάσεις, υποβαθμίζει ή αγνοεί τις παραμέτρους ακύρωσης έργων και όταν τα πράγματα στραβώσουν συνεχίζει να υπόσχεται με χαμόγελο και περισσή αισιοδοξία νέες καλύτερες προκηρύξεις ενώ ο φορολογούμενος πληρώνει την λυπητερή. Και αυτό συνεχίζεται μέχρι να ξεχαστεί η προηγούμενη εξαγγελία και να περάσουμε στην επόμενη.
Το αποτέλεσμα όλης αυτής της κακοδιοίκησης είναι η ανάπτυξη να φρενάρει, το κόστος να ανεβαίνει και να μετατίθενται κρίσιμα έργα για το μέλλον. Ενώ κάθε φορά, αντί για λογοδοσία, αντί για ανάληψη ευθύνης, μοιράζει υποσχέσεις και ξανά προς την δόξα τραβά με τον χρόνο όμως να μετρά πλέον αντίστροφα.
Της Ξένιας Κωνσταντίνου
Αναπλ. Εκπρόσωπος Τύπου ΔΗΣΥ
