Το γνωμοδοτικό συμβούλιο δυστυχώς εργαλειοποιήθηκε στο όνομα της διαφάνειας και της μεγαλύτερης εμπλοκής των πολιτών, προδίδοντας ένα φύλο συκής στους διορισμούς
Την περασμένη Παρασκευή, μια μέρα μετά την ανακοίνωση της σύνθεσης των διοικητικών συμβουλίων των ημικρατικών οργανισμών, ανακοινώθηκε η ανάγκη αντικατάστασης ενός μέλους της cyta, ενώ ήρθαν και οι πρώτες πληροφορίες για διορισμό προσώπων που δεν έκαναν αίτηση στο γνωμοδοτικό συμβούλιο. Αυτά ήταν αρκετά για να ανακοινώσω την εγγραφή θέματος για εξέταση του θεσμού του γνωμοδοτικού συμβουλίου στην κοινοβουλευτική επιτροπή Θεσμών, χωρίς να έχω ενημέρωση ούτε καν υποψία για το μέγεθος της αντίδρασης που θα ακολουθούσε.
Πίσω στο 2023, όταν ανακοινώθηκε με υπέρμετρο ενθουσιασμό και μεγαλεπήβολες ανακοινώσεις από την Κυβέρνηση η δημιουργία του γνωμοδοτικού συμβουλίου, προσωπικά δήλωσα πως ήταν ένα βήμα προς τα μπρος και μια θετική εξέλιξη ως προς τη διαφάνεια και την εμπλοκή των πολιτών στη διαδικασία διορισμού από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας των μελών των διοικητικών συμβουλίων των ημικρατικών οργανισμών. Και συνεχίζω να το πιστεύω, αν βεβαίως πρώτα τηρούνται βασικές προϋποθέσεις.
Προϋποθέσεις που στη δεύτερη εφαρμογή του θεσμού και ίσως την πιο κρίσιμη, δεδομένου πως το 2024 δεν ήταν ευρέως γνωστός, δεν τηρήθηκαν. Γιατί πως αιτιολογείται, ένα σημαντικό ποσοστό των διορισμών, κοντά στο 20% έγινε από πρόσωπα που δεν εκδήλωσαν ενδιαφέρον στα πλαίσια της διαδικασίας που η προεδρεία δημοσιοποίησε και επένδυσε τόσο πολύ; Και μάλιστα, ενώ είχε την υποχρέωση να αιτιολογήσει και να δημοσιοποιήσει τις επιλογές εκτός των εισηγήσεων του γνωμοδοτικού συμβουλίου δεν το έπραξε;
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Ο Κυπριακός λαβύρινθος
Για να το ξεκαθαρίσουμε. Προφανώς και ο κάθε διορισμός είναι αποκλειστική αρμοδιότητα του υπουργικού συμβουλίου και μπορεί να διορίζει όποιον θέλει σε όποια θέση χωρίς να ρωτά κανέναν. Αυτές οι στρεβλώσεις του κράτους μας κρατούν εδώ και 6 δεκαετίες, ο εκάστοτε Πρόεδρος της Δημοκρατίας λειτουργεί ως άλλο αυτοκράτορας, χωρίς θεσμικά αντίβαρα, χωρίς τον παραμικρό έλεγχο. Αυτές τις στρεβλώσεις ήθελε, έτσι έλεγε, να διορθώσει ή να μειώσει, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας με την δημιουργία αυτού του γνωμοδοτικού συμβουλίου. Πολύ φοβάμαι όμως πως δυστυχώς λειτούργησε ακριβώς αντίθετα και αύξησε τη στραβή αντίληψη. Το γνωμοδοτικό συμβούλιο δυστυχώς εργαλειοποιήθηκε στο όνομα της διαφάνειας και της μεγαλύτερης εμπλοκής των πολιτών, προδίδοντας ένα φύλο συκής στους διορισμούς. Αν δεν ισχύει αυτό, θα πρέπει να αιτιολογηθούν οι διορισμοί του 20% που έγιναν χωρίς να αιτηθούν και κυρίως να εξηγηθεί γιατί δεν αξιοποιήθηκαν πολίτες που αιτήθηκαν. Ενδεχομένως να υπάρχει επαρκής αιτιολόγηση. Αν δεν δοθεί όμως, μπορούμε να κάνουμε ανάλογους συνειρμούς.
Στα πλαίσια λοιπόν του κοινοβουλευτικού ελέγχου θα τεθούν τα βασικά και λογικά ερωτήματα, για το πόσοι πολίτες αιτήθηκαν, αν εισηγήθηκαν 3 πρόσωπα ανά θέση, αν το συμβούλιο πήρε απαντήσεις για το γεγονός της μη υιοθέτησης των εισηγήσεων τους, αν πήραν απαντήσεις, που η δέσμευση ήταν η δημοσιοποίηση των αποφάσεων αλλά έστω αν το συμβούλιο τις πήρε, αν έμειναν ικανοποιημένοι, και γιατί δεν απαιτούν να δημοσιοποιηθούν οι διορισμοί που έγιναν χωρίς την εισήγηση τους για να θωρακιστεί και να διασφαλιστεί η δουλειά και η φήμη τους.
Σε επίπεδο προτάσεων, είναι πιστεύω ώριμος ο χρόνος να περάσουμε σε μια λογική πραγματικών ckeck and balances και αυτό τον ρόλο μόνο η Βουλή μπορεί να τον εφαρμόσει. Να λειτουργεί δηλαδή ως το αντίβαρο της εκτελεστικής εξουσίας και οι αποφάσεις του Προέδρου να χρειάζονται μετά από μια διαφανή διαδικασία που θα αποφασιστεί την έγκριση του κοινοβουλίου, όπως άλλωστε συμβαίνει στην περίπτωση της Επιτρόπου Διοικήσεως.
Σε ό,τι αφορά την πολιτική συζήτηση, δυστυχώς με τον τρόπο που ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας πολιτεύεται και δημοσίως τοποθετείται επιβεβαιώνει πως οι πρακτικές και οι λογικές δεν βελτιώθηκαν, και πως λειτουργεί με επίφαση διαφάνειας που προσπαθεί να σκεπαστεί. Αντί να σκεπαστεί όμως λειτουργεί ως φύλλο συκής με τον ίδιο τον Πρόεδρο να δίνει τον ρυθμό στο δικό του… πάρτι.
Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος Δημοκρατικού Συναγερμού | Πρόεδρος Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Θεσμών | @dmdemetriou
