Η υπόθεση απαιτεί απαντήσεις, χρονοδιάγραμμα ενεργειών και δημόσια λογοδοσία
Κάποιες φορές, ένα περιστατικό δεν αποκαλύπτει ένα πρόβλημα. Αποκαλύπτει πόσο καιρό επιλέγαμε να το αγνοούμε.
Η πρόσφατη διαφυγή αρκούδας από το Melios Zoo έφερε στο προσκήνιο ζητήματα που αφορούν στην ασφάλεια των πολιτών, την άδεια λειτουργίας του χώρου και τις ευθύνες των αρμόδιων αρχών.
Εύλογα όλα αυτά. Υπάρχει όμως και ένα ερώτημα πολύ πιο ενοχλητικό: Αν δεν είχε συμβεί το περιστατικό θα συζητούσαμε σήμερα με την ίδια ένταση για το Melios Zoo; Μάλλον όχι.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Η άδεια λειτουργίας του συγκεκριμένου ζωολογικού κήπου έληξε το 2017 και δεν ανανεώθηκε, ενώ τον Μάιο του 2026, το Εφετείο επικύρωσε την καταδίκη του για λειτουργία του ζωολογικού κήπου χωρίς ανανεωμένη άδεια.
Σχεδόν μια δεκαετία μετά την λήξη της άδειας, η τύχη των ζώων και η εφαρμογή των αποφάσεων εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο δημόσιας συζήτησης.
Το ζήτημα δεν είναι μόνο αν μια αρκούδα βγήκε από το κλουβί της ή αν πέρασε τα όρια της εξωτερικής περίφραξης. Άλλωστε, οι αρμόδιες υπηρεσίες διευκρίνισαν ότι το ζώο δεν εγκατέλειψε τον περιφραγμένο χώρο. Το περιστατικό, ωστόσο, ήταν αρκετό για να κινητοποιήσει τις αρχές.
Ακριβώς εδώ βρίσκεται η ουσία.
Για την ασφάλεια του ανθρώπου, ορθά σήμανε συναγερμός. Για την προστασία των ζώων όμως; Πόσα χρόνια θεωρούνται αποδεκτά; Πόσες επιθεωρήσεις, και πόσες αποφάσεις χρειάζονται μέχρι να υπάρξει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο; Ποιος έχει την ευθύνη να συντονίσει τις υπηρεσίες; Ποιος παρακολουθεί την εφαρμογή των αποφάσεων; Και, κυρίως, ποιος λογοδοτεί όταν η υπόθεση παραμένει ανοιχτή επί χρόνια;
Το κράτος είναι ένας μηχανισμός που οφείλει να λειτουργεί πριν από την κρίση, όχι να (ανα)καλύπτει τις ευθύνες του όταν η κρίση γίνει είδηση. Βεβαίως, το κλείσιμο μιας εγκατάστασης που φιλοξενεί άγρια ζώα δεν είναι υπόθεση μιας ημέρας. Απαιτεί επιστημονικά τεκμηριωμένη καταγραφή, κατάλληλους χώρους υποδοχής, ασφαλή μεταφορά και μακροχρόνια φροντίδα.
Η συζήτηση όμως αφορά και κάτι βαθύτερο από την αδειοδότηση ενός υποστατικού. Αφορά τη σχέση μας με την άγρια ζωή και την αντίληψη ότι τα ζώα μπορούν να περιορίζονται σε χώρους ανθρώπινης ψυχαγωγίας, συχνά μακριά από το φυσικό τους περιβάλλον.
Σήμερα γνωρίζουμε πολύ περισσότερα για τις ανάγκες των άγριων ζώων, τη συμπεριφορά τους και τον κρίσιμο ρόλο τους στην ισορροπία των οικοσυστημάτων. Η προστασία της άγριας ζωής σημαίνει προστασία των φυσικών οικοτόπων, αντιμετώπιση της απώλειας της βιοποικιλότητας και δημιουργία κατάλληλων δομών για τα ζώα που δεν μπορούν να επιστρέψουν στη φύση. Δεν είναι όλα τα καταφύγια ίδια, ούτε κάθε περίπτωση αιχμαλωσίας μπορεί να αντιμετωπιστεί με τον ίδιο τρόπο. Η επιστημονική γνώση και η ευζωία όμως είναι αυτές που πρέπει να καθορίζουν τις αποφάσεις.
Το Melios Zoo δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ως ένα ακόμη περιστατικό που θα απασχολήσει για λίγες ημέρες την επικαιρότητα και στη συνέχεια θα χαθεί ανάμεσα στις επόμενες ειδήσεις. Η υπόθεση απαιτεί απαντήσεις, χρονοδιάγραμμα ενεργειών και δημόσια λογοδοσία.
Δυστυχώς όλα όσα συμβαίνουν τις τελευταίες ημέρες, είναι ένας καθρέφτης του τρόπου με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τη σχέση μας με την άγρια ζωή, αλλά και της ευθύνης που αναλαμβάνει —ή αποφεύγει να αναλάβει— η Πολιτεία.
Και ίσως αυτή να είναι η πιο πικρή διαπίστωση: δεν χρειάστηκε να διαφύγει μια αρκούδα για να δημιουργηθεί το πρόβλημα. Χρειάστηκε να διαφύγει μια αρκούδα για να μην μπορούμε πια να προσποιούμαστε ότι δεν το βλέπουμε.
*Περιβαλλοντολόγος, Επικεφαλής Τομέα Βιώσιμης Ανάπτυξης και Αειφορίας Κ.Ε ΑΚΕΛ
