Eάν όπως όλα δείχνουν αυτό τείνει να επικρατήσει ως το νέο μοντέλο επίλυσης διαφορών, τότε ο κόσμος μεταβάλλεται δυστυχώς σε ζούγκλα
Τον περασμένο Ιανουάριο παρακολούθησα την συνέντευξη που είχε παραχωρήσει ο Πρόεδρος των ΗΠΑ σε δημοσιογράφους της εφημερίδας New York Times. Ρωτήθηκε μεταξύ άλλων, εάν υπάρχουν όρια στη δύναμη που ο ίδιος έχει διεθνώς. Η απάντησή του ειλικρινής μεν, σοκαριστική δε: Η δική του ηθική. Το δικό του μυαλό. Αυτά είναι τα μόνα που μπορούν να τον σταματήσουν. Φρόντισε επίσης να αναφέρει ότι δεν χρειάζεται το διεθνές δίκαιο, ενώ σε ερώτηση εάν η διακυβέρνησή του παρόλα αυτά σέβεται το διεθνές δίκαιο, απάντησε ότι εξαρτάται τι εννοεί κανείς με τον όρο διεθνές δίκαιο.
Στις 28 Φεβρουαρίου όταν ο Τραμπ στήθηκε μπροστά στις κάμερες με το καπελάκι του μπέιζμπολ και ανακοίνωσε στην υφήλιο ότι είχε επιτεθεί στο Ιράν, ανακάλεσα στην μνήμη μου την συνέντευξη του. Η δική του ηθική επέτρεψε προφανώς την επίθεση. Εξάλλου μόνο σε αυτήν όφειλε προφανώς να λογοδοτήσει.
Το Ιρανικό καθεστώς είναι σαφώς βαθιά θεοκρατικό και στυγνό. Το Ιράν είναι μια χώρα στην οποία καταγράφεται κατάφορη παραβίαση βασικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όπου σύμφωνα με τις εκθέσεις διεθνών Οργανισμών, άνθρωποι αντικαθεστωτικοί βασανίζονται βάναυσα, εκτελούνται ή εξαφανίζονται. Συγκεκριμένες ομάδες του πληθυσμού όπως είναι για παράδειγμα τα κορίτσια και οι γυναίκες είναι πολίτες δεύτερης κατηγορίας, ενώ άτομα που μάχονται για τα δικαιώματα των γυναικών έχουν καταδικαστεί σε θάνατο και έχουν εκτελεστεί.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Νομιμοποιούν τα όσα συμβαίνουν στο Ιράν την επίθεση των ΗΠΑ; Η απάντηση με βάση το διεθνές δίκαιο είναι σαφώς όχι. Με απλά λόγια, για να νομιμοποιείται επέμβαση σε ένα Κράτος πρέπει να υπάρχει απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ ή επίθεση εναντίον Κράτους μέλους των Ηνωμένων Εθνών, το οποίο επομένως αμύνεται. Ακόμη και τότε όμως, υπάρχουν κανόνες. Τα απροκάλυπτα κτυπήματα εναντίον αμάχων, όπως ήταν η επίθεση σε σχολείο στο Ιράν, προφανώς και δεν νομιμοποιούνται.
Το ζήτημα λοιπόν είναι πως ο Πρόεδρος μίας ξένης χώρας, έστω των ΗΠΑ, χωρίς ίχνος σεβασμού όχι μόνο προς το διεθνές δίκαιο αλλά και όπως του καταλογίζεται εκ των έσω , ούτε προς την έννομη τάξη των ιδίων των ΗΠΑ, αναλαμβάνει να καθαρίσει. Αυτό, όπως έχει ήδη γραφτεί ανοίγει τους ασκούς του Αιόλου. Η κυρίαρχη σταθερά πλέον δεν είναι το διεθνές δίκαιο αλλά το δίκαιο του ισχυρού. Και εάν όπως όλα δείχνουν αυτό τείνει να επικρατήσει ως το νέο μοντέλο επίλυσης διαφορών, τότε ο κόσμος μεταβάλλεται δυστυχώς σε ζούγκλα.
Μέσα σε όλο αυτό το σκηνικό της ζούγκλας βρεθήκαμε να είμαστε πρωταγωνιστές. Στο κέντρο ενός πολέμου που δεν διαλέξαμε, στον οποίο δεν εμπλεκόμαστε μεν ως χώρα, ούτε μας αφορά, μας επηρεάζει δε για τους γνωστούς λόγους. Μία χώρα και ένας λαός που βιώνουν στο πετσί τους την ευαλωτότητα που κουβαλά η θέση και η ιστορία μας. Το να είναι κανείς στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων, να αποτελεί το τελευταίο σύνορο της Ευρώπης και να διαθέτει βάσεις, ενέχει κινδύνους, ενίοτε σοβαρούς.
Ανάμεσα σε όλα όσα συνέβησαν τις πρώτες μέρες, επιβεβαιώθηκε για ακόμη μία φορά ότι κάθε κρίση είναι και μία αναμέτρηση. Αναμετρηθήκαμε όλοι μας με την σοβαρότητα, την νηφαλιότητα και την υπευθυνότητα. Μέσα στον παραλογισμό των όσων διεθνώς διαδραματίστηκαν, δοκιμάστηκε το μέτρο και η λογική. Κρίθηκε η κρίση και η στάση του κάθε ενός. Αυτό αφορούσε όλους μας. Αυτό αφορούσε περισσότερο όλους εκείνους που εκφέρουν δημόσιο λόγο ή που επιζητούν να έχουν δημόσιο λόγο και ρόλο. Πολιτικοί, δημοσιογράφοι, πρόσωπα που βρίσκονται στη δημόσια σφαίρα, υποψήφιοι. Η μεγάλη εικόνα είναι νομίζω μία γενική θετική αποτίμηση και αναφέρομαι στις κύριες πολιτικές δυνάμεις, στην Κυβέρνηση και σε μεγάλη μερίδα των δημοσιογράφων, τουλάχιστον στην Κύπρο.
Προφανώς και δεν σταθήκαν όλοι στο ύψος των περιστάσεων και αυτό είναι λυπηρό. Όποιος εκφέρει δημόσιο λόγο, λόγω επαγγέλματος ή θέσης που κατέχει και όποιος επιζητεί να έχει δημόσιο λόγο είναι καλό σε καιρό κρίσης να μετρά διπλά και τριπλά τα λόγια του και την σιωπή του. Δεν είναι πάντα ο κατάλληλος χρόνος για μεγάλα λόγια, ούτε για αποκαλύψεις. Είναι αρκετή η κρισιμότητα των στιγμών.
