Αυτό που τρομάζει είναι ο ακραίος ερασιτεχνισμός. Οδηγίες δεν τηρούνται. Η κοινή λογική απουσιάζει. Όλα γίνονται από συνήθεια, στο πόδι, αναβλητικά ή την τελευταία στιγμή, εκ των ενόντων. Απουσιάζει η ηγετική ευθυκρισία και ευθύνη
Δυο σκηνές, δύο χώρες, δύο κόσμοι.
Μετά τον πρόσφατο σεισμό στην Ιαπωνία (7,1 ρίχτερ), ο οποίος προκάλεσε σημαντικές ζημίες ένα εμπορικό κέντρο και χάθηκαν 3 τουλάχιστον ανθρώπινες ζωές, ο διευθύνων σύμβουλος κ. Γιοσίντα, δήλωσε συντετριμμένος σε δημοσιογραφική διάσκεψη, κάνοντας, εννοείται, τις απαραίτητες υποκλίσεις: «Αισθάνομαι βαθιά υπεύθυνος. […] Ζητώ ειλικρινά ξανά και ξανά συγγνώμη από τις οικογένειες [των νεκρών]». Δεν είναι γνωστό αν η εταιρία θα μπορούσε να είχε κάνει κάτι να αποτρέψει τους θανάτους. Πιθανότατα, όχι. Θα το δείξει η έρευνα. Το σημαντικό είναι ότι ο επικεφαλής ένιωσε προσωπικά υπεύθυνος και το δήλωσε άμεσα και ευθαρσώς. Δεν είπε ‘να δούμε τι θα δείξει η έρευνα’ ή ότι ‘φταίει ο τάδε ή ο δείνα υπεύθυνος’ – ‘εγώ φταίω’. Τελεία.
Την ίδια μέρα ξέσπασε πυρκαγιά στην επαρχία Λάρνακας, με εστία ανάφλεξης το πεδίο βολής Καλού Χωριού, κατόπιν απόφασης της Εθνικής Φρουράς να προχωρήσει σε καταστροφή βλημάτων, εν μέσω υψηλών θερινών θερμοκρασιών. Πέρα από την περιβάλλουσα βλάστηση που κάηκε, κινδύνευσαν σπίτια και περιουσίες, ενώ δόθηκε εντολή εκκένωσης σε δύο χωριά. Ουδείς ζήτησε συγγνώμη – ούτε ο αρχηγός της Εθνικής Φρουράς, ούτε ο Υπουργός Άμυνας.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
ΠΑΟΚ: «Όχι» στη Ρόμα για Κωνσταντέλια – Έρχεται ο Μικελμπρενσί
ΑΕΚ: Τελειώνει του Βιτάλις, τα δεδομένα για τον Κόστιτς
Ο τελευταίος, σαν γυμνασιάρχης που ενοχλείται με αταξίες των μαθητών, εξέφρασε τη «δυσαρέσκειά του για τον αντιεπαγγελματισμό που επιδείχθηκε κατά τη διάρκεια της καταστροφής βλημάτων RPG στο πεδίο βολής του Καλού Χωριού Λάρνακας», διέταξε έρευνα και δήλωσε με ύφος αγέρωχου μονάρχη, υψώνοντας ελαφρώς το κεφάλι: «πρέπει να πω ότι οι ευθύνες έχουν όνομα και επίθετο». Ο ακροατής, στο σημείο αυτό, ανέμενε ότι ο υπουργός ίσως ανέφερε το δικό του όνομα και επίθετο, καθότι αντικειμενικά αυτός έχει την πολιτική ευθύνη, αλλά που τέτοια ευαισθησία! «Την ευθύνη της πυρκαγιάς την φέρει το 70ο Τάγμα Μηχανικού», είπε. Αυτό ήταν το ονοματεπώνυμο!
Προσέξτε: ο Υπουργός δεν μίλησε για πλέγμα ευθυνών, που είναι το πιο λογικό σε τέτοια ατυχήματα, αλλά έσπευσε πονηρά να εντοπίσει την ευθύνη σε κατώτερα στελέχη, παραγνωρίζοντας, ιδιοτελώς, ότι το συγκεκριμένο Τάγμα υπόκειται στο δικό του πεδίο ευθύνης. Είναι σα να πει ο διευθύνων σύμβουλος μιας εταιρίας: «Ο υπεύθυνος βάρδιας ευθύνεται για την έκρηξη, όχι εγώ». Θα μας ικανοποιούσε; Όχι βέβαια.
Γιατί; Διότι θα παραβίαζε την αρχή της λογοδοσίας. Αναμένουμε ότι ο επικεφαλής δεν θα επαίρεται μόνο για τις επιτυχίες των υφισταμένων του, αλλά θα αναδέχεται και τις ευθύνες για τις όποιες αστοχίες τους. Δεν μπορείς να τό’ χεις δίπορτο: πιστώνομαι τα καλά, χρεώνεστε τα κακά. Η τιμή να κρατάς τα ηνία ενός οργανισμού σημαίνει ότι μπορείς να μιλάς στο όνομά του συνολικά. Το τίμημα γι’ αυτή την τιμή είναι ότι αναμένεται να λογοδοτείς για όλες τις πρακτικές των υφισταμένων σου, ασχέτως αν έχεις προσωπική γνώση γι’ αυτές. Ο λόγος είναι απλός: χωρίς τη λογοδοσία, η αυτοδιόρθωση είναι αδύνατη. Ο ηγέτης είναι αντικειμενικά υπεύθυνος για τον τομέα που διοικεί και, προκειμένου να συνεχίσουμε να πιστεύουμε στην ορθολογικότητα της δημοκρατικής διακυβέρνησης, πρέπει ο επικεφαλής να υφίσταται τις συνέπειες των πράξεων και παραλείψεων των υπηρεσιών που εποπτεύει.
Σημειώστε ότι ο εκπρόσωπος της Εθνικής Φρουράς ανέφερε ότι οι στρατιωτικές μονάδες δεν ενεργούν αυτοβούλως, αλλά σε συνεννόηση με το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Φρουράς (ΓΕΕΦ) και το Υπουργείο Άμυνας. Τι συνεννοήσεις έγιναν, λοιπόν, μεταξύ ποιων; Έγγραφα του ΓΕΕΦ αποκαλύπτουν (βλ. «Αλήθεια», 31/7/26) ότι η καταστροφή των βλημάτων ήταν το τελευταίο σκέλος προγραμματισμένης εκπαίδευσης με τη συμμετοχή Αμερικανών στρατιωτών και όχι μεμονωμένο συμβάν όπως το εμφάνισε ο υπουργός. Το γνώριζε, φυσικά, το Υπουργείο Άμυνας. Ο υπουργός, λοιπόν, κατά πάσα πιθανότητα, έδωσε παραπλανητική εικόνα στην κοινή γνώμη. Μόνο και μόνο γι’ αυτό, δεν μπορεί να παραμένει υπουργός.
Ακόμη, όμως, κι αν δεχθούμε ότι η καταστροφή βλημάτων στο Καλό Χωριό δεν ήταν σε γνώση του Υπουργείου Άμυνας, τι αποκαλύπτει αυτή η άγνοια; Πλημμελή εποπτεία του υπουργείου. Και τι αποκαλύπτει για την Εθνική Φρουρά αυτό το περιστατικό, σε συνάφεια με την απώλεια 13,6 κιλών μείγματος ΤΝΤ τον περασμένο Μάρτιο κατά τη διάρκεια εκπαιδευτικής άσκησης; Τσιμουδιά ο Αρχηγός.
Και η αποκορύφωση της υπουργικής ανευθυνο-υπευθυνότητας: «Εάν τίθενται ζητήματα πολιτικών ευθυνών τότε θέλω να ξέρετε ότι με κάθε υπευθυνότητα θα τις αναλάβω, αν αυτό είναι αναγκαίο και θα δώσει λύση, το έχω αποδείξει και στο παρελθόν». Σας ευχαριστούμε πολυχρονεμένε άρχοντα! Φαντάζεστε τον Ιάπωνα διευθύνοντα σύμβουλο να έλεγε: αν μου αποδοθούν ευθύνες θα τις αναλάβω! Όχι, δεν το φαντάζεστε…
Τι αποσιώπησε βολικά ο υπουργός; Το ζήτημα της πολιτικής ευθύνης τίθεται πρωτίστως από τον ίδιο τον εμπλεκόμενο υπουργό, αρκεί φυσικά να έχει την ευαισθησία να το θέσει. Αυτός έχει την πολιτική ευθύνη για τη (δυσ)λειτουργία των ενόπλων δυνάμεων. Ουδείς ποινικός ανακριτής θα θέσει θέμα πολιτικών ευθυνών, δεν είναι αυτή η δουλειά του. Η πολιτική ευθύνη είναι αντικειμενική.
Την υπουργική παχυδερμία την έχουμε συνηθίσει, πλέον. Αυτό που δυσκολευόμαστε να συνηθίσουμε είναι ο ακραίος ερασιτεχνισμός. Το κράτος δίνει την εντύπωση, για μια ακόμα φορά, ότι διοικείται όπως μια μικρή κοινότητα στις «Ιστορίες του χωρκού». Οδηγίες για καταστροφή βλημάτων τους θερινούς μήνες δεν τηρούνται. Σοβαρά μέτρα δεν λαμβάνονται. Ο συντονισμός με άλλες υπηρεσίες πάσχει. Η κοινή λογική απουσιάζει. Όλα γίνονται ερασιτεχνικά: από συνήθεια, στο πόδι, αναβλητικά ή την τελευταία στιγμή, εκ των ενόντων. Απουσιάζει η υπεύθυνη ηγετική ευθυκρισία. Δεν νοιώθεις ότι κάποιος ξέρει τι κάνει, έχει τη συνολική ευθύνη, και υπεύθυνα λογοδοτεί.
Ίδιον της ερασιτεχνικής δράσης είναι ότι δεν λαμβάνει υπόψη πιθανές δυσμενείς συνέπειες ή παρενέργειες, ούτε προνοεί για αρνητικά σενάρια και τρόπους αντιμετώπισής τους. Ενεργεί με τη βασική υπόθεση ότι οι προθέσεις θα μετουσιωθούν απροβλημάτιστα σε πράξη – αρκεί να θέλω κάτι για να γίνει. Η αφέλεια είναι ίδιον του ερασιτεχνισμού.
Η ασυνεννοησία και η ανικανότητα επιδεινώνουν τα προβλήματα. Πρωτόκολλα παρακάμπτονται χωρίς περίσκεψη, αναμένοντας ευσεβοποθικά ότι όλα θα πάνε καλά. Το Τμήμα Δασών είπε ότι δεν ήταν ενήμερο για την καταστροφή βλημάτων. Το CY-Alert λειτούργησε με δύο ώρες καθυστέρηση, ενώ κάποιοι είπαν ότι δεν έλαβαν καν μήνυμα. Είμαστε τυχεροί, όμως: χρησιμοποιήθηκαν οι καμπάνες του χωριού για να σημάνουν συναγερμό! Στο πρώτο τέταρτο του 21ου αιώνα, όταν οι τεχνολογίες ενημέρωσης έχουν εξελιχθεί τόσο πολύ, εμείς προσφεύγουμε στις καμπάνες! Γιατί όχι και στον ντελάλη…
Το περιστατικό στο Καλό Χωριό δεν είναι μεμονωμένο. Σκεφτείτε την αλληλουχία συμβάντων επιζήμιου, ακόμη και φονικού, ερασιτεχνισμού: το δυστύχημα στο Μαρί μετά από απίθανους χειρισμούς ενός αναποφάσιστου Προέδρου, την απερίσκεπτη απόρριψη του πρώτου Μνημονίου από τη Βουλή, την περυσινή απουσία στην Αυστραλία, στο μέσον του καλοκαιριού, του επικεφαλής της ομάδας αντιμετώπισης πυρκαγιών, την ανυπαρξία λειτουργικών καταφυγίων, την προβληματική διαχείριση του αφθώδους πυρετού, κοκ.
Η μεγάλη εικόνα είναι θλιβερή: ένας κράτος της πλάκας που προσποιείται ότι είναι σύγχρονο, αλλά απειλεί την υγεία και τη ζωή των πολιτών. Ένας τέτοιο κράτος δεν δημιουργήθηκε, ούτε διαιωνίζεται, τυχαία. Υπάρχει όσο στην κορυφή του υπάρχουν υπουργοί σαν τον κ. Πάλμα (και την κ. Παναγιώτου) και Πρόεδροι που νοιάζονται λιγότερο να μάθουν και περισσότερο να κερδίσουν τις εντυπώσεις. Μην εκπλαγείτε αν κληθεί το FBI να διερευνήσει την υπόθεση της πρόσφατης πυρκαγιάς! Ένα πράγμα μην περιμένετε: να παραιτηθεί ο κ. Πάλμας!
