Ποιος όμως είναι ο κοινός παρονομαστής των ιστορικών αυτών στιγμών; Το πάθος για την εξουσία το οποίο θα προηγείται πάντα της όποιας προοπτικής επίλυσης του Κυπριακού
Αίσθηση και σε κάποιους κύκλους ενόχληση, προκάλεσε η πρόσφατη παρέμβαση του Αβέρωφ Νεοφύτου για το Κυπριακό. Τα ιστορικά γεγονότα στα οποία αναφέρθηκε, έχουν ένα κοινό παρονομαστή ο οποίος δεν είναι άσχετος και με την παρούσα συγκυρία.
Αν αφήσουμε κατά μέρος το Αμερικανοβρετανοκαναδικό σχέδιο το οποίο ήρθε νωρίς μετά την τουρκική εισβολή (1978), ο Αβέρωφ Νεοφύτου αποδίδει -και δικαιολογημένα- ευθύνες στο ΑΚΕΛ για το ΟΧΙ στο Σχέδιο Ανάν το 2004. Τι προηγήθηκε όμως; Το ΑΚΕΛ, αν και όλες οι ενδείξεις της εποχής προμήνυαν τις ραγδαίες εξελίξεις που θα έρχονταν, αποφάσισε να στηρίξει στις προεδρικές εκλογές του 2003 τον Τάσσο Παπαδόπουλο. Έναν πολιτικό της σκληρής γραμμής που η διαχρονική του τοποθέτηση στο Κυπριακό δεν άφηνε πολλά περιθώρια ειλικρινούς διαπραγμάτευσης. Στο τραπέζι βρίσκονταν ήδη οι πρώτες εκδοχές του Σχεδίου Ανάν ενώ δύο μόλις μήνες μετά την εκλογή Παπαδόπουλου, άνοιγαν τα οδοφράγματα. «Άλλαξε ο άνθρωπος» και «εμείς θα διαπραγματευτούμε καλύτερα», ήταν τα επιχειρήματα που επιστράτευσε το ΑΚΕΛ για να δικαιολογήσει την απόφασή του να βάλει σε προτεραιότητα την εξουσία έναντι της πιθανής λύσης του Κυπριακού. Η κρίσιμη επιλογή για το ΑΚΕΛ έγινε το 2003. Τα όσα ακολούθησαν το 2004 ήταν το αποτέλεσμα της απόφασης του ΑΚΕΛ να ιεραρχήσει πιο ψηλά τη συμμετοχή του στην εξουσία από την αξιοποίηση της ιστορικής συγκυρίας στο Κυπριακό.
Και περνάμε στον ΔΗΣΥ. Ο Αβέρωφ Νεοφύτου αποδίδει στο κόμμα ευθύνες για τον ενταφιασμό της Δέσμης Ιδεών Γκάλι το 1992. Πράγματι, 5-6 μήνες πριν από τις προεδρικές του 1993, ο Γλαύκος Κληρίδης φόρεσε την πατριωτική στολή, υποσχέθηκε εξαφάνιση των Ιδεών Γκάλι και μάζεψε γύρω του όλο το λεγόμενο «απορριπτικό στρατόπεδο». Και κάπως έτσι κέρδισε τις προεδρικές έναντι του «ηττοπαθούς» Γιώργου Βασιλείου. Ο Γλαύκος Κληρίδης, ο μετριοπαθής πολιτικός της ρεαλιστικής σχολής, επίσης ιεράρχησε την εξουσία πρώτη έναντι της πιθανής επίλυσης του Κυπριακού. Το δεύτερο κεφάλαιο ευθυνών του ΔΗΣΥ, αφορά το ναυάγιο στο Κραν Μοντανά. Μία ακόμα ιστορική στιγμή η οποία προέκυψε -δυστυχής συγκυρία- 6 μόλις μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές του 2018. Ο Νίκος Αναστασιάδης (και όχι μόνο αυτός) ταξίδεψε στο ελβετικό θέρετρο έχοντας κατά νου την επερχόμενη εκλογική αναμέτρηση, γεγονός που προσάρμοζε και τις προσεγγίσεις του στις εκεί διαπραγματεύσεις. Η εξουσία, για ακόμα μια φορά, προηγείτο της μεγάλης ευθύνης του Κυπριακού.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Στο μυαλό του Αβέρωφ Νεοφύτου
Διακοπές δεν έκαναν, όχι όμως για το Κυπριακό
Γνωρίζω πολύ καλά τη γνωστή επωδό ότι σε όλες τις περιπτώσεις «ευθυνόταν η τουρκική αδιαλλαξία». Αν γίνουμε όμως λίγο πιο ειλικρινείς με τους εαυτούς μας, θα αντιληφθούμε ότι η συγκεκριμένη απάντηση δεν καλύπτει όλα τα κενά της δικής μας ευθύνης.
Ποιος όμως είναι ο κοινός παρονομαστής των ιστορικών αυτών στιγμών; Το πάθος για την εξουσία το οποίο θα προηγείται πάντα της όποιας προοπτικής επίλυσης του Κυπριακού. Άλλωστε, ο διαμοιρασμός της εξουσίας είναι ένα από τα μεγάλα αγκάθια του Κυπριακού για τη δική μας πλευρά, έστω κι αν δεν το ομολογούμε.
Ο ίδιος παρονομαστής επηρεάζει και τα σημερινά δεδομένα. Σε ένα σκηνικό στο οποίο όλοι ανεξαιρέτως εργάζονται πυρετωδώς για τις προεδρικές εκλογές του 2028, είναι μάλλον απίθανο να πιστεύει κανείς ότι θα έχουμε τις εξελίξεις εκείνες που θα δημιουργήσουν τις όποιες προοπτικές. Ειδικά σε μια διεθνή πολιτική συγκυρία που δεν δείχνει ικανή να προκαλέσει θετικές εξελίξεις.
Υ.Γ. Καλή η κριτική του Αβέρωφ. Μεγαλύτερη σημασία όμως θα είχε αν γινόταν την ώρα που συνέβαιναν όλα αυτά, με τη μικρή έστω πιθανότητα κάποια πράγματα να άλλαζαν.
