ALPHA της Κυριακής

Όταν προπονείς μια ομάδα στο ποδόσφαιρο, τι περιμένεις να παίξει την Κυριακή; Πιγκ-πογκ; 

Η εν εξελίξει εισβολή του Ισραήλ στον νότιο Λίβανο έχει δημιουργήσει μια τεράστια ανθρωπιστική κρίση. Ο ισραηλινός στρατός κατέστρεψε ολόκληρα χωριά με μαζικές εκρήξεις. Υπολογίζεται ότι τον τελευταίο μήνα, το Ισραήλ έχει εξαναγκάσει 1.2 εκατομμύρια ανθρώπους να φύγουν από τα σπίτια τους. Την περασμένη Τετάρτη, μέσα σε δέκα μόλις λεπτά, ο ισραηλινός στρατός βομβάρδισε πέραν των εκατό στόχων στον Λίβανο. Βομβάρδισε ακόμα και κεντρικές γειτονιές της Βηρυτού. Το αποτέλεσμα ήταν φρικτό: πέραν των 300 νεκρών, και άνω των 1000 τραυματιών. Πρόκειται για μια από τις χειρότερες μαζικές δολοφονίες πολιτών στον Λίβανο μετά το τέλος του εμφυλίου πολέμου.

Η Κυπριακή Δημοκρατία αντέδρασε με ενσυναίσθηση και αλληλεγγύη προς τον λιβανέζικο λαό. Ο Υπουργός Εξωτερικών, κ. Κόμπος, μίλησε για «την επιτακτική ανάγκη προστασίας των αμάχων σύμφωνα με το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο», και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, εξέφρασε «την ύψιστη ανησυχία του για τις αδιάκριτες ισραηλινές επιθέσεις κατά αμάχων και κρίσιμων υποδομών στον Λίβανο, οι οποίες είχαν ως αποτέλεσμα μεγάλο αριθμό θυμάτων», υπογραμμίζοντας την «ανάγκη πλήρους σεβασμού της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας του Λιβάνου», και εξαγγέλλοντας την «καταβολή συνολικού ποσού 300.000 ευρώ ως ανθρωπιστική αρωγή προς τη χώρα». Αυτή η στάση προς τον Λίβανο δεν αποτελεί έκπληξη. Για παράδειγμα, πέρσι ο κ. Χριστοδουλίδης είχε επισκεφτεί τη Βηρυτό και είχε δηλώσει ότι όταν θα έχουμε την προεδρία της ΕΕ, «θα κάνουμε κάτι ειδικά για τον Λίβανο, βασιστείτε σε εμάς, είμαστε αδέρφια».

Στα λόγια, η Κυπριακή Δημοκρατία είναι φιλική προς τον Λίβανο, και αυτοπαρουσιάζεται ως αμέτοχη και ουδέτερη σε σχέση με την παράνομη εισβολή του Ισραήλ, και το μεσανατολικό ζήτημα ευρύτερα. Σε όλες τις ρηματικές διακοινώσεις η Κυπριακή Δημοκρατία υποστηρίζει ότι είναι ουδέτερη, ότι δεν εμπλέκεται ούτε πρόκειται να εμπλακεί σε οποιαδήποτε πολεμική επιχείρηση, και ότι ρόλος της είναι κυρίως ανθρωπιστικός.

Έτσι είναι, όντως; Στα λόγια μόνο. Στην πράξη η ΚΔ βοήθησε έμπρακτα τον ισραηλινό στρατό να προετοιμαστεί για να εισβάλει στον Λίβανο. Αναφέρομαι στις κοινές στρατιωτικές ασκήσεις της ΕΦ και του ισραηλινού στρατού («ΑΓΑΠΗΝΩΡ»). Στα λόγια, η Κυπριακή Δημοκρατία (με τη βοήθεια εγχώριων ΜΜΕ) πλασάρει τις ασκήσεις ως αμυντικού χαρακτήρα με σενάρια που «προσομοιάζουν ρεαλιστικό περιβάλλον», χωρίς όμως ποτέ να προσδιορίσουν ποιο ακριβώς περιβάλλον προσομοιάζουν.   

Το περιβάλλον που προσομοιάζουν όμως τα σενάρια περιγράφηκε ωμά και χωρίς περιστροφές, από ισραηλινά ΜΜΕ. Για την άσκηση του 2022, τα ισραηλινά ΜΜΕ είχαν ξεκάθαρα αναφέρει ότι προσομοίωνε εισβολή βαθιά στα εδάφη του Λιβάνου, καθώς επίσης και βομβαρδισμούς των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν.

Η λιβανέζικη κυβέρνηση αντέδρασε αμέσως. Ο Υπουργός Εξωτερικών του Λιβάνου ζήτησε εξηγήσεις από τον Κύπριο Πρέσβη. Ο Πρέσβης όμως αρνήθηκε ότι η άσκηση προσομοίαζε σενάρια εισβολής στον Λίβανο. Πολύ φαντασιόπληκτοι αυτοί οι ισραηλινοί δημοσιογράφοι. Σιγά μην συμμετείχε η ουδέτερη Κυπριακή Δημοκρατία σε τέτοιες ασκήσεις.

Η πραγματικότητα βέβαια φάνηκε εκ του αποτελέσματος, από την ιστορία όπως εξελίχτηκε: ο ισραηλινός στρατός βομβάρδισε το Ιράν, ο ισραηλινός στρατός εισέβαλε στον Λίβανο. Ό,τι είχε γράψει ο ισραηλινός τύπος ως σενάρια της κοινής άσκησης, υλοποιήθηκαν.

Αυτό σημαίνει ότι στην πραγματικότητα η Κυπριακή Δημοκρατία όχι μόνο δεν είναι ουδέτερη, αλλά συμμετείχε στην προετοιμασία της εισβολής στον Λίβανο. Σε ποιο βαθμό συμμετείχε δεν γνωρίζουμε. Ούτε γνωρίζουμε αν η Κυπριακή Δημοκρατία είχε την πρόθεση να συμβάλει στον σκοπό την εισβολής στον Λίβανο. Η κυπριακή κυβέρνηση αυτό θα πει: ότι δεν είχε καμία πρόθεση να συμβάλει σε ενδεχόμενη εισβολή στον Λίβανο.

Μπορεί όντως η Κυπριακή Δημοκρατία να βοήθησε τον ισραηλινό στρατό να προετοιμαστεί για την εισβολή στον Λίβανο χωρίς «σκοπούμενη πρόθεση». Ακόμα και αν δεν είχε όμως σκοπούμενη πρόθεση, είχε «γνωσιακή πρόθεση»: πρόθεση που τεκμηριώνεται με βάση τη γνώση που έχει ο δράστης ως προς το αποτέλεσμα των πράξεων του. Όταν γνωρίζεις τα «έργα και ημέρες» του στρατού με τον οποίον προσομοιώνεις εισβολή στον Λίβανο, γνωρίζεις και το αποτέλεσμα που θα επιφέρουν. Τι αποτέλεσμα περιμέναν δηλαδή; Όταν προπονείς μια ομάδα στο ποδόσφαιρο, τι περιμένεις να παίξει την Κυριακή; Πιγκ-πογκ;  

Υπάρχει βέβαια το ενδεχόμενο η Εθνική Φρουρά όντως να μην είχε ιδέα ότι ο ισραηλινός στρατός προσομοίωνε εισβολή στον Λίβανο. Μπορεί η Εθνική Φρουρά να πίστευε ότι προσομοίωναν άμυνα της Κύπρου, ενώ ο ισραηλινός στρατός μυστικά προσομοίωνε εισβολή στον Λίβανο. Αν είναι έτσι, τότε το Ισραήλ περιπαίζει την Κυπριακή Δημοκρατία.

Αυτό το ενδεχόμενο όμως αναιρείται στην πράξη, από αυτά που προγραμματίζει η Κυπριακή Δημοκρατία. Έχει ήδη προγραμματίσει νέες κοινές ασκήσεις για το 2026. Αυτό μας δείχνει ότι η Κυπριακή Δημοκρατία δεν μασάει. Θα ξαναπροετοιμάσει τον ίδιο στρατό που εισέβαλε στον Λίβανο.

Με τι μούτρα μιλούν στους Λιβανέζους για ουδετερότητα της ΚΔ και ότι είμαστε δήθεν αδέλφια; Ίσως η κυβέρνηση νομίζει ότι ο Λίβανος δεν αντιλαμβάνεται πόσο διπλοπρόσωπη και γλοιώδης είναι η στάση της χώρας. Ίσως ο κ. Χριστοδουλίδης και ο κ. Κόμπος να νομίζουν ότι οι Λιβανέζοι είναι μαννοί και δεν αντιλαμβάνονται ότι τους περιπαίζουν. Ή μπορεί απλά να περιπαιζούμαστε μεταξύ μας.

Ο Χρίστος Χατζηιωάννου είναι ακαδημαϊκός