Στο παλιό Μεξικό, οι ανθρώπινες μπαριέρες δεν ήταν σχήμα λόγου, αλλά μια ανατριχιαστική πραγματικότητα που οι πιλότοι καλούνταν να αντιμετωπίσουν με 300 χλμ./ώρα
Οι τεράστιες ανωμαλίες του οδοστρώματος στην πίστα του Austin, στο πρόσφατο Grand Prix των ΗΠΑ, προκάλεσαν κατακόρυφες δυνάμεις που έφταναν σε ορισμένα σημεία τα 9G, καταπονώντας σοβαρά τα σώματα των άσων της Formula 1. Για έναν πιλότο 70 κιλών, όπως ο 20χρονος Andrea Kimi Antonelli, αυτό ισοδυναμεί με φορτίο που τον πιέζει στιγμιαία με περίπου 630 κιλά: όσο το βάρος ενός αμερικανικού βίσωνα!
Οι εικόνες από το Austin ξύπνησαν μέσα μου μνήμες από την αυθεντική πίστα του Μεξικού (στο κουφάρι της οποίας θα διεξαχθεί απόψε το φετινό Grand Prix της χώρας) όπου οι ανωμαλίες του οδοστρώματος ήταν κυριολεκτικά απάνθρωπες! Οι ανωμαλίες ήταν τόσο βίαιες, ώστε τα μονοθέσια αναπηδούσαν ανεξέλεγκτα, ενώ οι κραδασμοί έφταναν να θολώνουν ακόμη και την όραση των πιλότων.
Αν ο Norris χρειάστηκε ασπιρίνη για τον πονοκέφαλο στο Τέξας, τότε για να αντιμετωπίσει το ανώμαλο οδόστρωμα στην παλιά πίστα του Μεξικού, θα χρειαζόταν GPS για να βρει πού βρίσκεται το κεφάλι του! Οι Piquet, Senna, Berger, Prost και Mansell που τις δάμαζαν με το γκάζι των 1400 ίππων στο πάτωμα, ήταν από άλλη πάστα. Και αυτός ήταν και ο λόγος που βλέπαμε εκείνους τους ήρωες με δέος και με απεριόριστο θαυμασμό.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Και το Μεξικό δεν τους δυσκόλευε μόνο με τις ανωμαλίες του οδοστρώματος.
Προς το πίσω μέρος της πίστας, μετά την φουρκέτα, υπήρχαν τέσσερα διαδοχικά «σίγμα», συνολικού μήκους 2.2 χιλιομέτρων, που κάνουν το περίφημο σύμπλεγμα στροφών Maggotts–Becketts–Chapel της σημερινής πίστας του Silverstone, να μοιάζει με μια παιδική ζωγραφιά μπροστά στη γιγαντογραφία του Μεξικού.
Μετά το πρώτο, σχετικά ήπιο δεξιά-αριστερά, ο πιλότος έστριβε τη μύτη του μονοθεσίου ξανά δεξιά, για να περάσει από ένα γρήγορο ζικ-ζακ, με τις δονήσεις να πολλαπλασιάζονται στο πιλοτήριο και την καρδιά του να χτυπά όλο και πιο δυνατά. Πριν προλάβει να πάρει ανάσα, ακολουθούσε ένα τρίτο, ακόμη ταχύτερο ζικ-ζακ, με τις αναπηδήσεις να ταλαιπωρούν ανελέητα το σώμα του μέσα στο ασφυκτικά στενό (τότε) πιλοτήριο, καθώς η εικόνα μπροστά του άρχιζε να τρέμει από το αδιάκοπο τράνταγμα.
Και εκεί που ένιωθε ότι έφτανε στα όρια της σωματικής και πνευματικής κόπωσης, ερχόταν αντιμέτωπος με ένα τέταρτο, συγκλονιστικά γρήγορο ζικ-ζακ, που θόλωνε την όρασή του, κάνοντάς τον να βλέπει την πίστα μπροστά του διπλή και τριπλή από τις αφόρητες δονήσεις των θηριωδών ατμοσφαιρικών κινητήρων των 3.5 λίτρων, καθώς πάλευε τώρα όχι για να κρατηθεί πάνω στην πίστα, αλλά για την ίδια του την επιβίωση.
Και μετά, ακολουθούσε η Peraltada.
Μια ασύλληπτα γρήγορη δεξιά κεκλιμένη στροφή των 180 μοιρών, την οποία οι τολμηρότεροι από τους τολμηρούς έπαιρναν στα 280 χλμ./ώρα, με τον Χάρο να παίρνει θέση στην εξωτερική και να περιμένει με το κοφτερό δρεπάνι του.
Αυτή ήταν η γνήσια πίστα του Μεξικού, όπως την θυμάμαι μεταξύ 1986 και 1992, όταν φιλοξένησε για μια τελευταία επταετία το Grand Prix της χώρας.
Η θρυλική αρένα με το όνομα «Hermanos Ricardo e Pedro Rodriguez», που βρισκόταν στο πάρκο Magdalena Mixhuca, ήταν αφιερωμένη στα δύο αδέλφια της χώρας, που υπήρξαν δύο από τους πιο γρήγορους και συνάμα παράτολμους πιλότους που πέρασαν ποτέ από την Formula 1.
Η σημερινή πίστα του Μεξικού, που «πατά» στον ίδιο χώρο, έχει χάσει δυστυχώς την προκλητικότητα και την λάμψη της, με τα τέσσερα απανωτά ζικ-ζακ να έχουν πια ημερέψει. Το απάνθρωπα ανώμαλο οδόστρωμα της γνήσιας αρένας (ο πιλότος ένιωθε τα πλευρά του να τρίζουν και τα σφραγίσματα στα δόντια του να χαλαρώνουν!) που έβαζε κάποτε τα μονοθέσια σε γωνίες 90 μοιρών προς τον τοίχο, έχει παραχωρήσει τη θέση του σε μια πιο εξευγενισμένη άσφαλτο, που επιτρέπει στους σημερινούς άσους να παίρνουν τις στροφές της με εξωπραγματική ταχύτητα.
Όσο για την Peraltada, οι… ιερόσυλοι την έχουν αντικαταστήσει με μια συρραφή από μίζερες καμπές στο εσωτερικό της, καμουφλάροντας το αμάρτημά τους με τη δικαιολογία ότι η νέα διαμόρφωση περιλαμβάνει τη μοναδική στροφή στον κόσμο που περνά κάτω από κερκίδα.
Όσοι έχουμε δει το προσπέρασμα του «λεοντόκαρδου» Nigel Mansell της Ferrari, πάνω στη McLaren του Gerhard Berger, στον αγώνα του 1990, όταν ο Βρετανός έκανε δύο μανούβρες προσποίησης, προτού προσπεράσει από την εξωτερική πλευρά της Peraltada τον Αυστριακό (κάποιος έπρεπε να πει στον Mansell ότι είχε μόνο μια ζωή) εξακολουθούμε μέχρι σήμερα να μιλάμε με θαυμασμό για αυτή τη μανούβρα.
Έναν χρόνο αργότερα, στα προκριματικά του Grand Prix του 1991, ο θρυλικός Ayrton Senna είχε ένα τρομακτικό ατύχημα στην Peraltada, όταν η McLaren του κατέληξε στη χαλικοπαγίδα με τους τροχούς στον αέρα, σκηνή που έχει χρησιμοποιηθεί και στο ντοκιμαντέρ που είναι αφιερωμένο στη ζωή του.
Εκείνο που, δυστυχώς, παραλείπει το ντοκιμαντέρ είναι να εξηγήσει τον λόγο που ο «Φιλόσοφος της Ταχύτητας» είχε εκείνο το ατύχημα, με τους δημιουργούς του να προσπερνούν με σχεδόν ιερόσυλη αδιαφορία μία χρυσή ευκαιρία να αναδείξουν το δυσθεώρητο μεγαλείο του.
Στην προσπάθειά του να επικρατήσει απέναντι στις δύο ανίκητες Williams των Mansell και Patrese, ο Senna βρέθηκε αντιμέτωπος με ένα τεχνολογικό τείχος, το οποίο επιχείρησε να υπερπηδήσει με την οδηγική του ευφυΐα.
Τα μονοθέσια των πιλότων της βρετανικής υπερομάδας διέθεταν paddles στο τιμόνι, επιτρέποντάς τους να ανεβάζουν από την πέμπτη στην έκτη σχέση στο μέσο της Peraltada, χωρίς να απομακρύνουν τα χέρια τους από το τιμόνι. Ο Βραζιλιάνος επιχείρησε να κάνει το ίδιο, χρησιμοποιώντας όμως τον παραδοσιακό τρόπο αλλαγής ταχυτήτων.
Ο ανεπανάληπτος ήρωας σήκωσε το δεξί του χέρι από το τιμόνι για να ανεβάσει, με τον συμβατικό μοχλό ταχυτήτων, από την πέμπτη στην έκτη σχέση, μια κίνηση που δεν συνηθιζόταν στην Peraltada, λόγω των γιγάντιων ανωμαλιών του οδοστρώματός της. Ακριβώς στη μέση της στροφής, εκεί όπου το οδόστρωμα έκρυβε την πιο θηριώδη ανωμαλία, ο Senna επιχείρησε την αλλαγή κρατώντας το τιμόνι με το ένα μόνο χέρι, ενώ η McLaren του κινούνταν με 250 χλμ./ώρα.
Το βίαιο χτύπημα αποσταθεροποίησε τη βολίδα του Βραζιλιάνου, η οποία, καθώς βυθίστηκε στη χαλικοπαγίδα, αναποδογυρίστηκε από την ορμή της πρόσκρουσης, παγιδεύοντας τον Senna για αρκετή ώρα κάτω από το μονοθέσιό του.
Ήταν μία από τις τελευταίες υπεράνθρωπες προσπάθειες του θρυλικού Βραζιλιάνου να λυτρώσει «τη Formula 1 που αγαπήσαμε» από τα δόντια της καλπάζουσας υπερτεχνολογίας, η οποία είχε αρχίσει σιγά σιγά να αφαιρεί, κάτω από τη μύτη μας, την τέχνη της οδήγησης από τα χέρια του πιλότου.
Για εμάς που τον ζήσαμε, αυτή η αφοσίωση ήταν κάτι πολύ βαθύτερο από αγωνιστική τόλμη: ήταν μια σχεδόν θρησκευτική εμμονή με την τελειότητα, μια ψύχωση με την οδήγηση που δεν είχαμε ξαναδεί, ούτε έχουμε δει έκτοτε. Για να κατανοήσεις τον πιο αινιγματικό πιλότο όλων των εποχών, δεν αρκεί να συγκεντρώσεις αρχειακό υλικό, να το ντύσεις με μουσική και να το βαφτίσεις ντοκιμαντέρ.
Επιστρέφοντας, όμως, στην Peraltada, οι πιλότοι της δεκαετίας του ’90 γνώριζαν πως, αν έχαναν τον έλεγχο, θα κατέληγαν είτε στη χαλικοπαγίδα είτε σε στοίβες ελαστικών, και όχι πάνω σε… ανθρώπινες «μπαριέρες».
Τουλάχιστον 200,000 οπαδοί κατέκλισαν την πίστα του Μεξικού για να παρακολουθήσουν την κούρσα του 1970, με αρκετούς απ’ αυτούς να γκρεμίζουν φράκτες και να παίρνουν θέση μπροστά από τις μπαριέρες ή να κάθονται πάνω σε αυτές, προκειμένου να έχουν καλύτερη θέα. Υπήρχαν σημεία όπου το apex μιας στροφής υποδείκνυαν τα κορμιά των οπαδών που κάθονταν στο γρασίδι (!), ενώ κάποιοι, μέσα στον παροξυσμό τους, εκτόξευαν ακόμη και γυάλινα μπουκάλια στην πίστα.
Ο Jackie Stewart, μαζί με τον ντόπιο ήρωα Pedro Rodriguez, επιχείρησαν, πριν από την εκκίνηση, να συνετίσουν το πλήθος, κάνοντας έναν γύρο της πίστας με τα πόδια, χωρίς όμως ουσιαστικό αποτέλεσμα. Οι πιλότοι αναγκάστηκαν τελικά να αγωνιστούν, υπό τον φόβο πως η ακύρωση του αγώνα θα πυροδοτούσε διαδηλώσεις στην πόλη, γνωρίζοντας ότι το παραμικρό λάθος σε οποιαδήποτε στροφή θα μπορούσε να αποβεί μοιραίο για έως και 200 θεατές!
Προς το τέλος του αγώνα, τον οποίο θα κέρδιζε ο μεγάλος Βέλγος Jacky Ickx με τη Ferrari του, η πίστα άρχισε να γίνεται όλο και… στενότερη, καθώς το πλήθος πλησίαζε ολοένα και περισσότερο στην άσφαλτο, διεκδικώντας μια θέση όσο το δυνατόν πιο κοντά στα μονοθέσια, με ορισμένους να φτάνουν στο σημείο να διασχίζουν ακόμη και την πίστα!
Από θαύμα, η Formula 1 δεν θρήνησε κανένα θύμα εκείνο το απόγευμα. Πόσο κοντά, όμως, βρέθηκε στην καταστροφή; Για χρόνια, κανείς δεν μιλούσε γι’ αυτό, μέχρι που ο Jackie Stewart έσπασε τη σιωπή του. Ο Σκωτσέζος αποκάλυψε πως, κινούμενος με την Tyrrell του με περίπου 260 χλμ./ώρα, χτύπησε έναν σκύλο, με αποτέλεσμα το μονοθέσιο να κατευθυνθεί ανεξέλεγκτα προς το πλήθος. Την τελευταία, ευτυχώς, στιγμή κατάφερε να ανακτήσει τον έλεγχο και να αποτρέψει το μοιραίο, όπως ο ίδιος διηγήθηκε.
Η Formula 1 θα τιμωρούσε το Μεξικό με 16 χρόνια εξορίας, προτού επιστρέψει το 1986 στην ασύλληπτη αυτή αρένα, δίνοντας επιτέλους και στη δική μου γενιά την ευκαιρία να ζήσει το δέος του αδάμαστου σιρκουί των Αδελφών Rodriguez.
