Η αυλαία όμως έπεσε και άφησε πίσω της σκοτάδι. Πολύ πιο βαθύ απ’ όσο ήταν προηγουμένως
Όταν στις 15 Ιουλίου, επέτειο του προδοτικού πραξικοπήματος, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης ανακοίνωνε τις «θετικές εξελίξεις που έρχονται στο Κυπριακό», οι δημοσιογράφοι είχαν διερωτηθεί εάν αναφερόταν σε μια νέα άτυπη πενταμερή διάσκεψη. Ο ίδιος συνέστησε υπομονή, υποδεικνύοντας ότι «οι ανακοινώσεις θα γίνουν από αυτούς που είναι πρωταγωνιστές». Για να δώσει μάλιστα έμφαση στο τι θεαματικό ερχόταν, σημείωσε ότι «το είπα και πριν λίγο καιρό ότι θα έχουμε ένα καλοκαίρι στο οποίο θα είμαστε όλοι σε εγρήγορση».
Όντως, σε λίγα εικοσιτετράωρα ανακοινώθηκε η επίσκεψη του Αντόνιο Γκουτέρες στην Κύπρο. Από μόνη της μια επίσκεψη ΓΓ μετά από πολλά χρόνια, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί «θεαματική εξέλιξη». Κατ΄αρχάς ως προς το θέαμα και, στην περίπτωση που προέκυπτε κάτι αξιόλογο, ως προς την ουσία. Το όλο σκηνικό, γιατί περί σκηνικού επρόκειτο, έδινε την εντύπωση ότι έρχονται τόσο σημαντικές εξελίξεις πως ίσως να μιλάμε για τη λύση του προβλήματος. Άλλωστε ο Πρόεδρος είχε αφήσει να νοηθεί, σε παλαιότερη συνέντευξή του, ότι μέχρι το τέλος του χρόνου ο Αντόνιο Γκουτέρες είναι δυνατό να παρουσιάσει σχέδιο λύσης του Κυπριακού. Είχαμε παρατηρήσει τότε, πως μεγάλα πολιτικά προβλήματα όπως το δικό μας, δεν λύνονται σε κενό αέρος. Δεν οδηγούνται δηλαδή σε κατάληξη χωρίς πρώτα να διαμορφώνεται ένα πλαίσιο ισχυρών πολιτικών εξελίξεων σε πολλά επίπεδα. Η απάντηση ήταν ότι η Τουρκία ενδιαφέρεται να αναπτύξει τις σχέσεις της με την ΕΕ και ότι η ΕΕ έβαζε μπροστά το Κυπριακό. Αυτό όμως συνέβαινε πάντα, είτε οι προθέσεις της Ευρώπης ήταν καλές (για εμάς), είτε απλώς όταν έψαχνε ένα άλλοθι για να αποφύγει την Τουρκία.
Τι όμως είχαμε προ της επίσκεψης Γκουτέρες που να δικαιολογεί την ελάχιστη έστω αισιοδοξία;
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Μία τρύπα στο νερό
- Είχαμε δύο ηγέτες στην Κύπρο που για μήνες δεν κατάφεραν να συμφωνήσουν στην υλοποίηση έστω ενός μέτρου οικοδόμησης εμπιστοσύνης και που απέφευγαν συστηματικά να συναντηθούν για να δώσουν τουλάχιστον το μήνυμα ότι επιθυμούν να σπρώξουν τα πράγματα μπροστά.
- Είχαμε μια Τουρκία να επιμένει στη λύση δύο κρατών και να ενεργοποιεί εθνικιστικούς κύκλους τόσο στην ίδια τη χώρα όσο και στα κατεχόμενα κατά της λύσης ομοσπονδίας.
- Είχαμε μια ΕΕ που κινείτο μεν σε επικοινωνιακούς ρυθμούς (δηλώσεις, παρεμβάσεις, διορισμός απεσταλμένου κτλ.) χωρίς όμως να κωδικοποιεί το πάρε-δώσε με την Άγκυρα.
- Και είχαμε μια κοινωνία απούσα, καθώς τίποτα δεν οικοδομούσε γέφυρες και κανένας δεν προσπαθούσε να εξηγήσει πού είμαστε και τί ακριβώς θέλουμε.
Με όλα αυτά τα δεδομένα, μόνο σε επίπεδο ικανοποίησης προσωπικών, κομματικών και πολιτικών σκοπιμοτήτων θα μπορούσε να αποδοθεί η αισιοδοξία που εκφραζόταν για την επίσκεψη του ΓΓ του ΟΗΕ στην Κύπρο η οποία «ήταν το αποτέλεσμα του δικού μας συγκεκριμένου πλάνου, του δικού μας σχεδιασμού». Και κάπως έτσι, ήρθε ο Γκουτέρες στην Κύπρο, συνάντησε τους δύο ηγέτες, τους είδε και μαζί και λίγο πριν αναχωρήσει ανακοίνωσε στην πραγματικότητα ότι δεν πέτυχε την ελάχιστη πρόοδο. Τα περί άτυπης πενταμερούς που μπορεί να γίνει κάποια στιγμή εάν πρώτα υλοποιηθούν μια σειρά από προϋποθέσεις (που δεν θα υλοποιηθούν) ήταν αυτό που διέσωζε -έστω και σε ελάχιστο βαθμό- το δικό του κύρος. Αφού δεν μπορούσε να ανακοινώσει μία τουλάχιστον απόφαση των δύο ηγετών που θα αποδείκνυε την αποφασιστικότητά τους να προχωρήσουν, επέλεξε μια αόριστη αναφορά στην άτυπη πενταμερή η οποία, ωστόσο, δεν προγραμματίζεται στο πλαίσιο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στο τέλος Σεπτεμβρίου και είναι σχεδόν απίθανο να τοποθετείται στους επόμενους δύο μήνες που απομένουν στον κ. Γκουτέρες.
Ο Αντόνιο Γκουτέρες έκανε την ύστατη προσπάθειά του να επιτύχει κάτι σε ένα πρόβλημα με το οποίο συνδέθηκε από την πρώτη στιγμή της θητείας του και για το οποίο -όπως φρόντισε να υπενθυμίσει και ο ίδιος απαριθμώντας τους σταθμούς της προσπάθειάς του- έκανε πάρα πολλά για να το οδηγήσει στο λιμάνι της λύσης. Η επίσκεψή του στην Κύπρο ήταν όντως θεαμα-τική. Με την έννοια ότι προσέφερε θέαμα, έκτακτες εκπομπές, ζωντανές συνδέσεις, δημοσιεύματα. Αυτή δεν ήταν σίγουρα η δική του πρόθεση. Ήταν όμως, όπως όλα δείχνουν, η πρόθεση όλων των υπολοίπων που είτε ήθελαν να επιδείξουν την επιτυχία της πολιτικής τους, είτε ήθελαν να συμμετάσχουν απλώς για να μην κατηγορηθούν για αρνητική στάση, είτε ήθελαν να πείσουν ότι είναι σοβαροί και ότι πάνω από το προσωπικό ή κομματικό συμφέρον βάζουν το εθνικό μας πρόβλημα.
Η αυλαία όμως έπεσε και άφησε πίσω της σκοτάδι. Πολύ πιο βαθύ απ’ όσο ήταν προηγουμένως. Τουλάχιστον για όσους αντιλαμβάνονται ότι η μετατροπή των προσπαθειών επίλυσης του Κυπριακού σε θέαμα, αποτελεί το τελευταίο σημείο του πάτου στο οποίο βρέθηκε το εθνικό μας θέμα. Τώρα είναι ελεύθεροι όλοι (σε Κυπριακή Δημοκρατία, κατεχόμενα, Τουρκία, Ελλάδα) να μπουν στην προεκλογική τους εκστρατεία αξιοποιώντας ο καθένας με διαφορετικό τρόπο τα επικοινωνιακά οφέλη που άφησαν πίσω τους οι «θεαματικές εξελίξεις» των τελευταίων ημερών.
