Η κόκκινη κάρτα στις πανανθρώπινες αξίες
Κάθε Μουντιάλ είναι ένα ραντεβού που οι ποδοσφαιρόφιλοι περιμένουν τέσσερα ολόκληρα χρόνια. Για λίγες εβδομάδες, το ποδόσφαιρο συμπυκνώνεται στις πιο έντονες και απρόβλεπτες στιγμές του, εκεί όπου η ιστορία μπορεί να γραφτεί σε μια μόνο φάση. Φέτος όμως, η προσμονή μου συνοδευόταν από μια απροσδιόριστη επιφύλαξη λόγω της διοργανώτριας χώρας, των Ηνωμένων Πολιτειών. Η ανησυχία μου βρήκε γρήγορα έρεισμα όταν ο Έκτορας από την Ολλανδία, με τον οποίο περιμένουμε να ζήσουμε μαζί τη διοργάνωση, μου έστειλε απογοητευμένος την είδηση ότι απαγορεύτηκε η είσοδος στις ΗΠΑ στον κορυφαίο Αφρικανό διαιτητή του 2025 από τη Σομαλία.
Μια είδηση που φυσικά προκαλεί κάτι περισσότερο από απογοήτευση. Προκαλεί προβληματισμό για την κατεύθυνση που έχει πάρει ο κόσμος μας και για το κατά πόσο οι αξίες που επικαλούμαστε σαν ανθρωπότητα εξακολουθούν να έχουν πραγματικό περιεχόμενο.
Ο αθλητισμός γεννήθηκε για να ενώνει ανθρώπους. Να δημιουργεί γέφυρες εκεί όπου η πολιτική, οι συγκρούσεις και οι προκαταλήψεις χτίζουν τείχη. Ένας διαιτητής δεν εκπροσωπεί κυβερνήσεις, γεωπολιτικές στρατηγικές ή εθνικές αντιπαραθέσεις. Εκπροσωπεί τους κανόνες του παιχνιδιού, την αμεροληψία, τη δικαιοσύνη. Όταν ένας άνθρωπος αποκλείεται από μια διεθνή αθλητική διοργάνωση εξαιτίας της χώρας προέλευσης του ή λόγω πολιτικών αποφάσεων που υπερβαίνουν τον ίδιο, τότε πλήττεται η ίδια η ουσία του αθλητισμού.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Να μη ξεχνάμε ότι το ποδόσφαιρο, περισσότερο από κάθε άλλο άθλημα, έχει χτιστεί πάνω στην ιδέα ότι όλοι έχουν θέση στο γήπεδο. Από τις φαβέλες της Βραζιλίας μέχρι τα χωμάτινα γήπεδα της Αφρικής, το μήνυμα είναι διαχρονικό. Το ταλέντο, η προσπάθεια και η αφοσίωση πρέπει να μετρούν περισσότερο από την καταγωγή, το χρώμα ή το διαβατήριο. Η απαγόρευση αυτή στέλνει ακριβώς το αντίθετο μήνυμα.
Αν ανατρέξει κανείς στις ρίζες του αθλητισμού, στην αρχαία Ελλάδα, θα συναντήσει την ιδέα της εκεχειρίας κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων. Οι πόλεμοι και οι εχθροπραξίες σταματούσαν, ώστε οι αθλητές και οι θεατές να μπορούν να ταξιδέψουν και να συμμετάσχουν με ασφάλεια. Μέσα σε αυτό το πνεύμα του «ευ αγωνίζεσθαι», ο αθλητισμός λειτουργούσε ως κοινός τόπος ειρήνης και σεβασμού ανάμεσα σε πόλεις που κατά τα άλλα βρίσκονταν συχνά σε σύγκρουση. Η σύγκριση με το σήμερα είναι αναπόφευκτη και ιδιαίτερα αντιφατική. Ενώ τότε ο αθλητισμός είχε τη δύναμη να αναστέλλει ακόμη και τον πόλεμο, σήμερα ένα διαβατήριο ή μια πολιτική απόφαση μπορεί να σταματήσει την ίδια τη συμμετοχή στον αθλητισμό.
Δυστυχώς, το περιστατικό αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της εποχής μας. Ζούμε σε έναν κόσμο όπου τα σύνορα σκληραίνουν, η καχυποψία μεγαλώνει και οι άνθρωποι συχνά αντιμετωπίζονται όχι ως προσωπικότητες αλλά ως πολίτες συγκεκριμένων κρατών. Η λογική της συλλογικής τιμωρίας και των γενικεύσεων κερδίζει έδαφος εκεί όπου θα έπρεπε να κυριαρχούν η αξιοκρατία και ο σεβασμός στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
Ίσως αυτό να είναι και το πραγματικό μήνυμα αυτής της ιστορίας. Ότι σε έναν κόσμο όπου ο αθλητισμός θα έπρεπε να παρουσιάζεται ως παγκόσμια γιορτή, δυστυχώς ο «νικητής» έχει κριθεί πριν ακουστεί το πρώτο σφύριγμα. Κι αυτός είναι η παράνοια και η μισαλλοδοξία που κυριαρχεί σήμερα στον κόσμο.
Μέσα σε αυτή την εικόνα βέβαια, ακτίδα φωτός αποτελεί η πρόσκληση του Δημάρχου του Τορόντο προς τον Σομαλό διαιτητή να επισκεφθεί τον Καναδά. Είναι μια χειρονομία που δείχνει ότι υπάρχουν ακόμη ηγέτες και κοινωνίες που αντιλαμβάνονται τον αθλητισμό ως χώρο συνάντησης και όχι αποκλεισμού. Ελπίζω η FIFA που τόσο απογοητεύει με τη γενικότερη στάση της (απένειμε μέχρι και βραβείο Ειρήνης στον Τραμπ!), να του δώσει την ευκαιρία, να διαιτητεύσει στον Καναδά, αποδεικνύοντας έμπρακτα ότι το ποδόσφαιρο ανήκει σε όλους.
Απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα λοιπόν, η απάντηση δεν μπορεί να είναι περισσότερα τείχη, αλλά περισσότερες γέφυρες. Γιατί το Παγκόσμιο Κύπελλο δεν είναι μόνο αγώνες και τρόπαια αλλά μια δοκιμασία του ίδιου του πνεύματος της παγκόσμιας συνύπαρξης. Και όταν ένας άνθρωπος αποκλείεται από αυτήν χωρίς να κρίνεται από τις ικανότητες του, τότε όλοι χάνουμε κάτι από αυτό που κάνει τον αθλητισμό πραγματικά παγκόσμιο.
