Πώς εκφράζει τη βαθιά θλίψη της όταν χάσει το φιλαράκι της
Το τέλος της ζωής ενός αγαπημένου κατοικιδίου, που ζούσαν κάτω από την ίδια στέγη, η γάτα δεν μπορεί να το αντιληφθεί, όπως ο άνθρωπος. Όμως, μπορεί να βυθιστεί στο πένθος.
«Για πολλά χρόνια επικρατούσε η διαδεδομένη άποψη ότι οι γάτες είναι από τη φύση τους μοναχικά ζώα. Και ότι δεν συνδέονται τόσο συναισθηματικά. Έτσι δεν τις επηρέαζε ιδιαίτερα η απώλεια. Αυτή η αντίληψη όμως, έχει αρχίσει να αλλάζει σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Καθώς η επιστήμη της συμπεριφοράς των ζώων φέρνει στην επιφάνεια όλο και περισσότερα δεδομένα. Δεδομένα, που δείχνουν ότι οι γάτες δημιουργούν ουσιαστικούς δεσμούς, τόσο με ανθρώπους όσο και με άλλα ζώα του σπιτιού», ενημερώνει ο σύμβουλος – εκπαιδευτής σκύλου και γάτας, Κώστας Κονταξής.
Όταν ένας τέτοιος δεσμός διακοπεί απότομα, συνεχίζει ο κ. Κονταξής, για παράδειγμα λόγω θανάτου ενός άλλου κατοικιδίου, η γάτα, μπορεί να εμφανίσει αλλαγές που μοιάζουν έντονα με πένθος.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Όταν μιλάμε για πένθος στη γάτα, αποσαφηνίζει ο κ. Κονταξής, είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι δεν αναφερόμαστε στο πένθος που βιώνει ένας άνθρωπος. Οι γάτες δεν αντιλαμβάνονται τον θάνατο με αφηρημένες σκέψεις ή υπαρξιακούς προβληματισμούς.
Παρ’ όλα αυτά, αντιλαμβάνονται πολύ καθαρά την απουσία, την αλλαγή και τη διατάραξη της καθημερινής τους σταθερότητας.
«Το πένθος, από επιστημονική σκοπιά, περιγράφει ένα σύνολο συμπεριφορικών και φυσιολογικών αλλαγών, που εμφανίζονται μετά την απώλεια ενός σημαντικού κοινωνικού δεσμού. Με άλλα λόγια, δεν εξετάζουμε τι «σκέφτεται» η γάτα, αλλά πώς αλλάζει η συμπεριφορά και η διάθεσή της», αναφέρει ο κ. Κονταξής.
Τι αποκαλύπτουν οι έρευνες για την ψυχική κατάσταση της γάτας
Τα τελευταία χρόνια, ενημερώνει ο κ. Κονταξής, έχουν δημοσιευθεί έρευνες που ενισχύουν σημαντικά αυτή την εικόνα. Μία από τις πιο γνωστές μελέτες δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Applied Animal Behaviour Science. Και βασίστηκε σε ερωτηματολόγια, τα οποία συμπλήρωσαν κηδεμόνες γατών μετά τον θάνατο ενός άλλου ζώου στο ίδιο σπίτι.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι πολλές γάτες παρουσίασαν εμφανείς αλλαγές στη συμπεριφορά τους, όπως μειωμένη όρεξη, λιγότερο παιχνίδι, αυξημένο ύπνο. Ή αντίθετα, ανησυχία και δυσκολία στον ύπνο.
Σε αρκετές περιπτώσεις, οι γάτες αναζητούσαν περισσότερο την ανθρώπινη επαφή ή αποσύρονταν κοινωνικά.
Ένα ιδιαίτερα σημαντικό εύρημα της έρευνας ήταν ότι η ένταση των αλλαγών σχετιζόταν άμεσα με το πόσο στενή ήταν η σχέση της γάτας με το ζώο που χάθηκε.
Γάτες που μοιράζονταν τον ίδιο χώρο, κοιμούνταν κοντά ή έπαιζαν συχνά μαζί, εμφάνισαν πιο έντονες και παρατεταμένες αντιδράσεις.
Αυτό ενισχύει την άποψη, τονίζει ο κ. Κονταξής, ότι οι γάτες δεν συνυπάρχουν απλώς, αλλά δημιουργούν δεσμούς που έχουν συναισθηματικό βάθος.
Παρόμοια συμπεράσματα είχαν προκύψει και από παλαιότερες παρατηρήσεις οργανισμών, όπως της ASPCA, η οποία είχε συλλέξει μεγάλο αριθμό αναφορών κηδεμόνων στο πλαίσιο του Companion Animal Mourning Project. Σε αυτές τις περιπτώσεις, περίπου τα δύο τρίτα των γατών, εμφάνισαν πολλαπλές αλλαγές στη συμπεριφορά μετά την απώλεια του άλλου ζώου.
Μάλιστα, οι αλλαγές δεν κρατούσαν για λίγες μέρες, αλλά συχνά διαρκούσαν εβδομάδες ή και μήνες.
Πώς δείχνει η γάτα ότι πενθεί
«Στην καθημερινότητα, το πένθος της γάτας, μπορεί να εκδηλωθεί με πολλούς τρόπους. Κάποιες γάτες δείχνουν πιο ήσυχες, είναι αποτραβηγμένες και λιγότερο πρόθυμες για παιχνίδι. Μπορεί να κοιμούνται περισσότερες ώρες ή να φαίνονται αδιάφορες για δραστηριότητες που προηγουμένως τις ευχαριστούσαν», περιγράφει ο κ. Κονταξής.
Αντίθετα, κάποιες άλλες γάτες γίνονται πιο εξαρτημένες από τον άνθρωπο, τον ακολουθούν συνεχώς, ζητώντας χάδια ή νιαουρίζουν πιο συχνά. Αυτή η συμπεριφορά, τονίζει ο κ. Κονταξής, δεν είναι ένδειξη κακής συνήθειας, αλλά μια φυσική προσπάθεια αναζήτησης ασφάλειας και σταθερότητας.
Σε πολλές περιπτώσεις παρατηρείται και η συμπεριφορά αναζήτησης. Δηλαδή, η γάτα, μπορεί να επισκέπτεται σημεία του σπιτιού όπου συνήθιζε να βρίσκεται το ζώο που χάθηκε, να μυρίζει επίμονα ή να κάθεται εκεί για ώρα.
Αυτό συμβαίνει ιδιαίτερα όταν η απώλεια είναι ξαφνική και η γάτα δεν έχει «καμία εξήγηση» για την απουσία.
Για τη γάτα, το άλλο ζώο απλώς εξαφανίστηκε και αυτή η έλλειψη κενού είναι από μόνη της πηγή άγχους.
Η άποψη της επιστήμης για το πένθος της γάτας
Ένα εύλογο ερώτημα, λέει ο κ. Κονταξής, είναι αν αυτές οι αλλαγές οφείλονται πραγματικά σε πένθος ή απλώς στο στρες που προκαλεί μια μεγάλη αλλαγή στη ρουτίνα.
Η απάντηση της επιστήμης είναι ότι συνήθως πρόκειται για συνδυασμό και των δύο.
Η απώλεια ενός ζώου συνοδεύεται από αλλαγές στις μυρωδιές του σπιτιού, στους ήχους, στις συνήθειες, αλλά και στη συναισθηματική κατάσταση των ανθρώπων.
Ωστόσο, όταν η σχέση μεταξύ των δύο ζώων ήταν στενή, οι αλλαγές στη συμπεριφορά της γάτας είναι πιο έντονες από ό, τι θα αναμέναμε. Και η αιτία δεν είναι απλά η αλλαγή στο περιβάλλον της.
Η διάρκεια αυτής της περιόδου, διευκρινίζει ο κ. Κονταξής, διαφέρει από γάτα σε γάτα.
Κάποιες προσαρμόζονται σχετικά γρήγορα, ενώ άλλες χρειάζονται αρκετό χρόνο.
Καθοριστικό ρόλο παίζουν η ηλικία, ο χαρακτήρας, το ιστορικό κοινωνικοποίησης και το πόσο σταθερό παραμένει το περιβάλλον μετά την απώλεια.
Επίσης, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι η πορεία έχει διακυμάνσεις.
Μπορεί, να υπάρχουν ημέρες, που η γάτα να φαίνεται καλά και άλλες που να δείχνει πιο αποτραβηγμένη χωρίς αυτό να σημαίνει ότι «χειροτερεύει».
Πώς συμπεριφερόμαστε στη γάτα
Σύμφωνα με τον κ. Κονταξή, ο ρόλος του ανθρώπου είναι καθοριστικός. Η διατήρηση σταθερής ρουτίνας, τα προβλέψιμα ωράρια φαγητού και παιχνιδιού, βοηθούν σημαντικά. Επίσης, της δείχνουμε την προσοχή μας, με σεβασμό στα όρια της γάτας.
Δεν πιέζουμε τη γάτα για επαφή, αλλά είμαστε διαθέσιμοι. Δεν προσπαθούμε να αντικαταστήσουμε άμεσα το ζώο που χάθηκε με νέο κατοικίδιο γιατί αυτό συχνά αυξάνει το στρες αντί να το μειώσει.
Πότε πρέπει να ανησυχήσουμε
Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις, υπογραμμίζει ο κ. Κονταξής, όπου χρειάζεται προσοχή.
Αν η γάτα σταματήσει να τρώει για περισσότερες από δύο ημέρες, χάσει βάρος ή εμφανίσει έντονες συμπεριφορικές αλλαγές, όπως επιθετικότητα ή επιλέγει την απομόνωσή της, είναι απαραίτητο να ζητηθεί βοήθεια. Από κτηνίατρο ή σύμβουλο συμπεριφοράς.
Το πένθος δεν αποκλείει την εμφάνιση προβλημάτων υγείας και οι γάτες, συχνά, κρύβουν την αδιαθεσία τους.
Οι γάτες βιώνουν την απουσία και χρειάζονται βοήθεια
Συνολικά, τα επιστημονικά δεδομένα, πληροφορεί ο κ. Κονταξής, δείχνουν ότι οι γάτες δεν είναι αδιάφορες ούτε ανεπηρέαστες από την απώλεια.
Μπορεί να μη βιώνουν το πένθος, όπως οι άνθρωποι, όμως βιώνουν την απουσία και την αλλαγή με τρόπους που αποτυπώνονται καθαρά στη συμπεριφορά τους.
Τέλος, ο κ. Κονταξής, επισημαίνει: «Η κατανόηση αυτής της διαδικασίας μάς επιτρέπει να τις στηρίξουμε με μεγαλύτερη ενσυναίσθηση, υπομονή και σεβασμό. Βοηθώντας τες να προσαρμοστούν σε μια δύσκολη περίοδο της ζωής τους».
Ο κύριος Κώστας Κονταξής είναι απόφοιτος της Pets Pro Academy, σύμβουλος και εκπαιδευτής σκύλου και γάτας.
Και, όπως λέει: «Η αγάπη μου για τα ζώα ξεκίνησε από πολύ μικρή ηλικία, αλλά η εκπαίδευση μου κέντρισε το ενδιαφέρον όταν γνώρισα ένα σκυλάκι που είχε αρκετά προβλήματα συμπεριφοράς».
Είναι κάτοχος της ιστοσελίδας wooftrainer.gr.
Πηγή: in.gr
