Η νεαρή χειροτέχνης Κωνσταντίνα Αχιλλέως επανέφερε στο προσκήνιο την παραδοσιακή αυτή τέχνη
Τα τελευταία χρόνια στην κοινότητα του Φοινιού πραγματοποιείται μια εξαιρετική προσπάθεια διάσωσης και διαφύλαξης της τέχνης της Φοινιώτικης τσαέρας. Νέοι άνθρωποι που συνειδητά επέλεξαν να εγκατασταθούν στο χωριό, αναβιώνουν με τον παραδοσιακό τρόπο την τέχνη επισκευής και κατασκευής της τσαέρας αυτής. Η Κωνσταντίνα Αχιλλέως που ασχολείται με την «κυπριακή φοινιώτικη τσάερα» μας άνοιξε τις πόρτες του εργαστηρίου της και μας μίλησε για την ιστορία που κρύβει, τα μυστικά και την δική της μαστοριά.
Η νεαρή χειροτέχνης Κωνσταντίνα Αχιλλέως και η ομάδα της, μελετούν, καταγράφουν και αναβιώνουν με διάφορες δράσεις την παραδοσιακή αυτή τέχνη. Μια τέχνη στο πέρασμα του χρόνου, που άρχισε δυστυχώς να ξεθωριάζει. Πρόκειται για ένα πολιτισμικό εγχείρημα το οποίο εντάσσεται στο πρότζεκτ Dio Dio Handicraft Collective.
Η κληρονομιά της χειροτεχνίας
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
«Το Φοινί ήταν γνωστό για τις τέχνες του όπως την αγγειοπλαστική, τις τσαέρες, το λουκούμι» αναφέρει η Κωνσταντίνα Αχιλλέως και εξηγεί πως εκείνη και την ομάδα της, τους ενδιέφερε η κληρονομιά ειδικά στις χειροτεχνίες. «Νιώσαμε ότι υπάρχει ανάγκη να μελετηθεί και να αναβιωθεί κάπως η τέχνη της τσαέρας. Διότι παρόλο που είναι παραδοσιακή τέχνη έχει πολλές σύγχρονες αξίες, είναι η οικολογική βιωσιμότητα αλλά και η κοινωνική και η πολιτισμική βιωσιμότητα, θέματα σύγχρονα και σημαντικά».
Υπάρχει μεγάλη ποικιλομορφία τσαερών στην Κύπρο, εξηγεί η Κωνσταντίνα, με τη Φοινιώτική ωστόσο να έχει τα δικά της ιδιαίτερα χαρακτηριστικά.
«Το πόδια και η ραχοκοκαλιά της είναι από αντρουκλιά. Και οι γυροί, τα σταυρώματα δηλαδή, είναι από λατσιά, το εθνικό δέντρο της Κύπρου» αναφέρει η Κωνσταντίνα. Διαφορές εντοπίζονται και στο σχέδιο, μοντέλο της καρέκλας.
Διαλέγοντας το ξύλο
Επιλέγουν να ακολουθήσουν βήμα – βήμα, όλη την παραδοσιακή οδό. Από τον τρόπο επιλογής του ξύλου μέχρι και την επεξεργασία του, όπως ακριβώς έκαναν και οι πρόγονοι μας. Τα ξύλα τα προμηθεύονται από το δάσος της περιοχής, κυρίως τον χειμώνα, έχοντας πάντοτε την άδεια του Τμήματος Δασών.
Πόσο εύκολη όμως είναι μία τέτοια διαδικασία; «Το πιο δύσκολο κομμάτι για ένα χειροτέχνη του σήμερα είναι η επιλογή υλικού επειδή μέσα στο δάσος πρέπει να βρεις κομμάτια ξύλου , το σχήμα και το μέγεθος που χρειάζεσαι, μετά δεν θα το επεξεργαστείς πολύ. Δεν θα το επεξεργαστείς με μηχανές, δε θα το λυγήσεις. Κύριο εργαλείο στο έργο τους είναι το γνωστό το «σιεπάρνι».
Αναπαλαιώνοντας τα αντικείμενα των παππούδων
Η Κωνσταντίνα Αχιλλέως, εξηγεί πως υπάρχει ακόμα ενδιαφέρον. «Φαίνεται ότι η τόνενη τσαέρα είναι ένα αντικείμενο που έχει σημασία για τον κόσμο». Την ίδια στιγμή αναφέρει πως στον κόσμο αρέσει να φτιάχνει αντικείμενα που άνηκαν στους παππούδες ή τους γονείς τους και παράλληλα θέλουν να μάθουν και την τέχνη.
Η αγάπη τους για τη χειροτεχνία και τον πολιτισμό, τους οδήγησε και στη δημιουργία ένα εξολοκλήρου χειροποίητου βιβλίου, με παλιές τεχνικές, αφιερωμένο στη Φοινιώτικη τσαέρα. Ο στόχος του βιβλίου είναι και να καταγράψει και να φέρει την τέχνη κοντά σε όποιον ενδιαφέρεται. Ενώ παράλληλα να μπορούν να διαβάσουν για τη φοινιώτικη τσαέρα. Αξίζει να σημειωθεί πως το πιο μεγάλο μέρος του βιβλίου είναι μια πολύ όμορφη ιστορία γραμμένη από την Αγγέλα Σταύρου και η εικονογραφήσεις είναι έργα χαρακτικής που δίνουν πληροφορίες και για τη χειροτεχνία και για τον πολιτισμό γύρω από την τσαέρα.
Έρευνα και για την καρεκλοποιία του Τροόδους
Η έρευνα και η μελέτη της «Συλλογικότητας Δύο Δύο» δεν σταματά στη Φοινιώτικη Τσαέρα, αλλά εξελίσσεται και επεκτείνεται στην καταγραφή της τέχνης της καρεκλοποιίας στην ευρύτερη περιοχή του Τροόδους.
Μια γνώση που ήταν για χρόνια άγραφη μεταφέρεται στο χαρτί, διασφαλίζοντας την συνέχιση της τέχνης και την ιστορία στις επόμενες γενεές.
Συνεχίζουν να αναζητούν και να συλλέγουν πληροφορίες μέσα από ιστορίες, αναμνήσεις και βιώματα κατοίκων και απόδημων της περιοχής.
Από την Κύπρο στην Ιαπωνία η ιστορία της κυπριακής Τσαέρας
Τον περασμένο Αύγουστο τα μέλη της ερευνητικής ομάδας ταξίδεψαν στην μακρινή Ιαπωνία. Έχοντας στις αποσκευές τους μια τσαέρα και σχετικά έργα χαρακτικής τέχνης, πραγματοποίησαν με επιτυχία επιμορφωτικό εργαστήρι τόνενης τσαέρας σε ντόπιους. Μοιράστηκαν με τους Ιάπωνες τα μυστικά της κυπριακής ορεινής καρεκλοποιίας, και ανέπτυξαν πολιτιστικές διασυνδέσεις.
Θέλοντας να επικοινωνήσουν τις γνώσεις που απέκτησαν και σε άλλους λάτρεις της παράδοσης και της χειροτεχνίας, πραγματοποιούν εργαστήρια για την τέχνη της Φοινιώτικης τσαέρας . Οι φθινοπωρινές δράσεις της συλλογικότητας θα ανακοινωθούν στις σελίδες στους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης diodiohandmade. Το κοινό θα έχει την ευκαιρία να τους γνωρίσει επίσης, στη γιορτή του κρασιού στη Λεμεσό και τη γιορτή του μήλου στην Κυπερούντα.
