Τι αφήνει πίσω της η τραγωδία στη Γερμασόγεια και ποια είναι η επόμενη μέρα
Η τραγωδία στη Λεμεσό το περασμένο Σάββατο, που συντάραξε την κυπριακή κοινωνία, επανέφερε το διαχρονικό πρόβλημα των επικίνδυνων και γερασμένων κτιρίων στην Κύπρο.
Και λέμε για διαχρονικό πρόβλημα, γιατί από το 2025, όταν οι σχετικές αρμοδιότητες μεταφέρθηκαν στους ΕΟΑ, είχαν καταγραφεί δεκάδες περιπτώσεις ακατάλληλων οικοδομών. Μία κατάσταση ωστόσο που έμεινε στα χαρτιά αν ληφθεί υπόψη πως βάσει των δικαιολογιών που δόθηκαν πως δεν υπήρχαν πάντοτε τα απαραίτητα μέσα για άμεση και αποτελεσματική παρέμβαση. Το ερώτημα που τίθεται πλέον επιτακτικά είναι ποιος φέρει την ευθύνη και πού θα αποδοθούν τελικά ευθύνες.
Απόδοση ευθυνών
Στο ζήτημα εμπλέκονται διάφοροι φορείς, μεταξύ των οποίων η Τοπική Αυτοδιοίκηση, η Βουλή, το Υπουργείο Εσωτερικών, αλλά και οι ίδιοι οι ιδιοκτήτες των κτιρίων.
Οι ΕΟΑ, αν και έχουν αναλάβει την ευθύνη διαχείρισης, υποστηρίζουν ότι στερούνται των αναγκαίων νομικών και οικονομικών εργαλείων για να ανταποκριθούν αποτελεσματικά.
Το Υπουργείο Εσωτερικών και η Επιτροπή Εσωτερικών της Βουλής από την άλλη, διαμηνύουν ότι το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο καλύπτει πλήρως το θέμα. Όπως επισημαίνουν, το άρθρο 15β του περί Οδών και Οικοδομών Νόμου παρέχει στους ΕΟΑ τις απαιτούμενες εξουσίες για τη διασφάλιση της δημόσιας ασφάλειας σε περιπτώσεις επικίνδυνων οικοδομών. Υπενθυμίζεται μάλιστα, ότι μετά τη μεταφορά των αρμοδιοτήτων, το Υπουργείο δεν μπορεί να παρεμβαίνει άμεσα, καθώς οι ΕΟΑ λειτουργούν ως ανεξάρτητες αρχές. Ο Υπουργός Εσωτερικών, Κωνσταντίνος Ιωάννου, δήλωσε πάντως ότι το Υπουργείο παρέχει στήριξη όπου χρειάζεται, αναφέροντας ενδεικτικά τη διάθεση κονδυλίων ύψους 2 εκατομμυρίων ευρώ για τα έτη 2025 και 2026.
Τι προβλέπει ο νόμος
Σύμφωνα με το προαναφερθέν άρθρο 15β, από την 1η Απριλίου 2025 οι ΕΟΑ είναι αρμόδιοι για τον έλεγχο επικίνδυνων οικοδομών. Σε περιπτώσεις που κρίνεται αναγκαίο, έχουν τη δυνατότητα να προχωρούν ακόμη και σε εκκένωση ή σφράγιση κτιρίων.
Η νομοθεσία επιτρέπει στις αρμόδιες αρχές να επεμβαίνουν μόνο όταν ένα κτίριο θεωρείται επικίνδυνο για τους ενοίκους, τους γείτονες ή τους περαστικούς. Σε τέτοιες περιπτώσεις μπορούν να εισέρχονται στο υποστατικό και να λαμβάνουν μέτρα αποτροπής ατυχημάτων, ακόμη και με τη συνδρομή της αστυνομίας, εφόσον υπάρχει κίνδυνος παρεμπόδισης.
Τα επόμενα βήματα
Από πλευράς Υπουργείου Εσωτερικών, δίνονται διαβεβαιώσεις ότι βρίσκονται σε εξέλιξη διαδικασίες για πιο μόνιμη διευθέτηση της στέγασης των επηρεαζόμενων ενοίκων, οι οποίοι εξακολουθούν να βρίσκονται σε καθεστώς προσωρινής φιλοξενίας.
Το Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας αναφέρει ότι κλιμάκια του επισκέφθηκαν την περιοχή, κατέγραψαν τις ανάγκες των πληγέντων και προχώρησαν σε ενέργειες για την παροχή της απαραίτητης στήριξης.
Μετά το τραγικό συμβάν πάντως, οι ΕΟΑ βρίσκονται σε εγρήγορση, προειδοποιώντας για σημαντικό αριθμό πολυκατοικιών που κρίνονται ακατάλληλες ή και επικίνδυνες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, γίνεται λόγος για άμεση ανάγκη εκκένωσης.
Ο Υπουργός Εσωτερικών κάλεσε τους ΕΟΑ, σε συνεργασία με το ΕΤΕΚ, να προχωρήσουν σε ιεράρχηση των επικίνδυνων οικοδομών. Παράλληλα, έδωσε οδηγίες ώστε τα κτίρια με τα σοβαρότερα προβλήματα να σημανθούν και να απαγορευτεί η χρήση τους μέχρι την εφαρμογή των αναγκαίων μέτρων. Τέλος, ο κ. Ιωάννου κάλεσε τους ΕΟΑ να προχωρήσουν και στη δημοσιοποίηση των στοιχείων για τις ακατάλληλες οικοδομές, σημειώνοντας ότι το σχετικό μητρώο του ΕΤΕΚ μπορεί να φιλοξενήσει πλήρη καταγραφή των επικίνδυνων κτιρίων.