weather widget icon
28.9 °C
ΚΥΡΙΑΚΗ
22.11.2026 7:27
Powered by:
Μέλος του ομίλου
Alpha Cyprus
alpha-letter
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΙΟΚΚΑΣ

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΙΟΚΚΑΣ

Μήπως τελικά υπάρχει κάποια πραγματική κατάρα στο Maranello; Ας αφήσουμε, όμως, τα φαντάσματα στην άκρη και ας μιλήσουν οι αριθμοί

Για δεύτερη φορά στην ιστορία της, η Ferrari συμπληρώνει μια εικοσαετία χωρίς Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Πιλότων. Κορυφαίοι πιλότοι πέρασαν από το Maranello, εκατομμύρια tifosi περιμένουν τη λύτρωση, αλλά η κατάρα παραμένει. Μήπως τελικά η ιστορία κρύβει κάτι πιο σκοτεινό;

Υπάρχουν εκατομμύρια άνθρωποι σε κάθε γωνιά του πλανήτη που λατρεύουν τη Ferrari. Για το κόκκινο χρώμα της, τον ήχο των παλιών, νοσταλγικών κινητήρων της, την ιστορία της, τους θρύλους που πέρασαν από το τιμόνι της και εκείνη τη μοναδική αύρα που της κληροδότησε ο Enzo Ferrari, μετατρέποντας τη Scuderia σε κάτι πολύ μεγαλύτερο από μια απλή ομάδα Formula 1: σε έναν ζωντανό μύθο που προκαλεί δέος και ανατριχίλα.

Την ίδια στιγμή, όμως, υπάρχουν εκατομμύρια φίλοι της που ζουν με την απογοήτευση. Που περιμένουν, ελπίζουν, πανηγυρίζουν πρόωρα και στο τέλος βλέπουν το όνειρο να χάνεται μέσα σε μια λανθασμένη στρατηγική, μια αστοχία, μια κακή απόφαση ή ένα αυτοκίνητο που δεν είναι αρκετά καλό.

Η Ferrari έχει ένα παράξενο χάρισμα: ακόμη κι όταν χάνει, συχνά κλέβει τα πρωτοσέλιδα από εκείνον που κερδίζει. Τόσο μεγάλη είναι η γοητεία της, τόσο βαριά η κληρονομιά που άφησε πίσω του ο πατριάρχης της αυτοκίνησης, τόσο ακαταμάχητη η δύναμη του μύθου που εκείνος δημιούργησε. Στη Formula 1 μπορεί να κερδίσεις έναν αγώνα, αλλά η Ferrari εξακολουθεί να είναι εκείνη για την οποία συζητούν όλοι.

Και εδώ αρχίζει μια από τις πιο παράξενες και συνάμα οδυνηρές αντιφάσεις στην ιστορία της Scuderia. Γιατί πίσω από τη λάμψη, τους θριάμβους και το ασύγκριτο βάρος του ονόματός της, κρύβονται δύο μεγάλες περίοδοι αναμονής, δύο εικοσαετίες κατά τις οποίες η Ferrari αδυνατούσε να προσφέρει στους πιλότους της το πολυπόθητο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα.

Έχοντας ζήσει, ως παιδί και αργότερα ως σχολιαστής των αγώνων στην κυπριακή τηλεόραση, την πρώτη «20χρονη κατάρα του Maranello», μεταξύ 1980 και 1999, κουβαλώ έντονες αναμνήσεις από εκείνα τα χρόνια από τον ανεπανάληπτο Gilles Villeneuve, τον ανυπότακτο Καναδό που πιλόταρε σαν να αψηφούσε τους νόμους της φυσικής -όντας ένας από τους μεγαλύτερους θρύλους στην ιστορία της Ferrari- αλλά και από μορφές όπως ο Pironi, ο Alboreto, ο Berger, ο Alesi και αργότερα ο Schumacher. Θυμάμαι τις προσδοκίες, τις μεγάλες απογοητεύσεις, τις στιγμές που οι πορφυρές μηχανές έμοιαζαν έτοιμες για μεγάλες στιγμές, με το αλογάκι να ανασηκώνεται στα πίσω του πόδια, προτού το όνειρο γκρεμοτσακιστεί.

Όποιος θεωρεί πως η σημερινή Ferrari είναι απογοητευτική, μάλλον δεν έχει ζήσει εποχές που η αξιοπιστία της αποτελούσε πολυτέλεια. Όσοι είδαμε ουκ ολίγες φορές τον λευκό καπνό να βγαίνει από το turbo του Alboreto, έχουμε ακόμη τη μυρωδιά του καμένου λαδιού στα ρουθούνια μας.

Σήμερα, η δεύτερη «20χρονη κατάρα του Maranello» βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη. Δεκαεννέα χρόνια, για την ακρίβεια, αφού μετά τον τίτλο του Kimi Raikkonen το 2007, κανένας πιλότος του cavallino rampante δεν έχει καταφέρει να κατακτήσει ξανά το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα.

Η περίοδος που διανύουμε τώρα ξυπνά μέσα μου ένα ανατριχιαστικό deja vu. Σαν να παρακολουθώ την ίδια ταινία, με διαφορετικούς πρωταγωνιστές και διαφορετικά μονοθέσια, αλλά με το ίδιο σκοτεινό φινάλε.

Από το 1980 μέχρι το 1999, από τη θέση του επικεφαλής της Ferrari πέρασαν οι Marco Piccinini, Cesare Fiorio, Claudio Lombardi, Sante Ghedini και Jean Todt, ενώ από το 2008 μέχρι σήμερα τη σκυτάλη πήραν διαδοχικά οι Stefano Domenicali, Marco Mattiacci, Maurizio Arrivabene, Mattia Binotto και Frederic Vasseur. Απ’ όλους αυτούς, μόνο ο Jean Todt κατάφερε να οδηγήσει τη Ferrari ξανά στην κορυφή, κατακτώντας με τον Michael Schumacher πέντε συνεχόμενα Παγκόσμια Πρωταθλήματα Πιλότων, από το 2000 μέχρι το 2004.

Η πιο χαοτική περίοδος ήταν εκείνη που ακολούθησε τον θάνατο του Enzo Ferrari, το 1988, όταν τα πλοκάμια της FIAT άρχισαν να απλώνονται όλο και βαθύτερα στο Maranello. Όσοι, λοιπόν, πιστεύουν ότι η σημερινή Ferrari βρίσκεται σε πρωτοφανή κρίση, μάλλον δεν πρόλαβαν να ζήσουν την ταραχώδη δεκαετία του ’90 ή έχουν κοντή μνήμη. Βέβαια, ο John Elkann κάνει ό,τι μπορεί για να τους ανανεώσει την πεποίθηση!

Καθώς ερευνούσα το άρθρο, ανατρέχοντας και σε ένα παλιό μου δημοσίευμα, που είχα γράψει το 1999 σε κυπριακό περιοδικό με τίτλο «Η Κατάρα του Maranello», ανακάλυψα συμπτώσεις που δύσκολα περνούν απαρατήρητες. Δύο μεγάλες περίοδοι χωρίς τίτλο Πιλότων. Δεκαετίες γεμάτες νίκες, pole position και χιλιάδες γύρους στην κορυφή, αλλά χωρίς το πολυπόθητο στέμμα. Το πιο παράξενο, όμως, κρύβεται σε κάποια αριθμητικά στοιχεία που μοιάζουν σχεδόν μεταφυσικά.

Μήπως τελικά υπάρχει κάποια πραγματική κατάρα στο Maranello;

Ας αφήσουμε, όμως, τα φαντάσματα στην άκρη και ας μιλήσουν οι αριθμοί.

Η πρώτη καταραμένη εποχή: 1980–1999

Είκοσι χρόνια. Δεκαοκτώ διαφορετικοί πιλότοι. Τέσσερις παγκόσμιοι πρωταθλητές πέρασαν από τα κόκκινα cockpit: Jody Scheckter, Alain Prost, Nigel Mansell και Michael Schumacher.

Κι όμως, κανένας τους δεν κατάφερε να φέρει στη Ferrari τον τίτλο των Πιλότων μέσα στη συγκεκριμένη εικοσαετία.

Η Scuderia Ferrari συμμετείχε σε 318 Grand Prix, πανηγύρισε 46 νίκες και κατέκτησε 38 pole position. Οι πιλότοι της οδήγησαν την κούρσα για 2.567 γύρους, αλλά εγκατέλειψαν 281 φορές!

*Ποσοστά νικών και pole position επί των 318 Grand Prix. Το ποσοστό εγκαταλείψεων υπολογίζεται επί των 636 πιθανών εκκινήσεων των δύο μονοθεσίων.

Υπήρξαν πέντε ολόκληρες σεζόν χωρίς ούτε μία νίκη και έξι χωρίς ούτε ένα pole position. Το 1992, μάλιστα, η Ferrari δεν κατάφερε να ηγηθεί ούτε για έναν γύρο σε ολόκληρο το πρωτάθλημα!

Ούτε έναν γύρο! Για μια ομάδα που είχε μάθει να ορίζει την ιστορία της Formula 1, αυτό ήταν σχεδόν αδιανόητο.

Κι όμως, μέσα σε αυτή την περίοδο υπήρξαν νίκες, συγκινήσεις και στιγμές που πέρασαν στην αιωνιότητα. Ο Gilles Villeneuve έγινε σύμβολο μιας εποχής όπου το ταλέντο και το θάρρος ξεπερνούσαν τα όρια της λογικής, παρόλο που έφυγε νωρίς. Ο Gerhard Berger και ο Jean Alesi κράτησαν ζωντανή τη φλόγα σε χρόνια δύσκολα, ενώ ο Michael Schumacher, που έφτασε στο Maranello το 1996 και είδε κι έπαθε μέχρι να αρχίσει να χτίζει την αυτοκρατορία που θα ακολουθούσε, έμελλε να γίνει -μαζί με την καθοριστική συμβολή των Montezemolo, Todt, Brawn και Byrne- ο άνθρωπος που θα έβαζε τέλος στην πρώτη κατάρα.

Αλλά μέχρι το 1999, το στέμμα των Πιλότων παρέμενε άπιαστο. Η Ferrari είχε κατακτήσει το πρωτάθλημα Κατασκευαστών το 1982, το 1983 και το 1999, όμως ο τίτλος των Πιλότων εξακολουθούσε να της ξεφεύγει.

Η δεύτερη καταραμένη εποχή: 2008–2026

Δεκαεννέα σεζόν. Μόλις δέκα διαφορετικοί πιλότοι –σχεδόν οι μισοί σε σύγκριση με την προηγούμενη περίοδο. Τέσσερις (όπως και στην πρώτη περίοδο) παγκόσμιοι πρωταθλητές: Kimi Raikkonen, Fernando Alonso, Sebastian Vettel και Lewis Hamilton.

Και πάλι, κανένας τίτλος των Πιλότων.

Από το 2008 μέχρι και τον τελευταίο αγώνα στη Βραζιλία το 2026, η Ferrari έλαβε μέρος σε 384 Grand Prix, πανηγύρισε 49 νίκες και κατέκτησε 60 pole position. Στο ίδιο διάστημα, βρέθηκε για 3.755 γύρους στην πρωτοπορία, ενώ οι εγκαταλείψεις της περιορίστηκαν στις 95.

*Τα στοιχεία του 2026 αφορούν τη σεζόν μέχρι το Grand Prix του Sao Paulo. Τα ποσοστά εγκαταλείψεων υπολογίζονται επί των 768 πιθανών εκκινήσεων των δύο μονοθεσίων.

Και εδώ εμφανίζονται ανατριχιαστικές συμπτώσεις.

Όπως ακριβώς συνέβη στην πρώτη καταραμένη περίοδο, η Ferrari μετρά πάλι πέντε ολόκληρες σεζόν χωρίς νίκη και έξι χωρίς pole position!

Το 2020, μάλιστα, η «Κόκκινη Εθνική» της Ιταλίας δεν ηγήθηκε ούτε για έναν γύρο σε ολόκληρη τη χρονιά (όπως ακριβώς συνέβη το 1992, στην πρώτη καταραμένη περίοδο!). Η πανδημία του κορωνοϊού είχε παραλύσει τον πλανήτη και η κόκκινη βασίλισσα έμοιαζε να έχει προσβληθεί από έναν δικό της, αγωνιστικό ιό.

Η Ferrari κατέκτησε το πρωτάθλημα κατασκευαστών το 2008, αλλά ο τίτλος των Πιλότων χάθηκε από τον Felipe Massa στον δραματικό τελευταίο γύρο του Interlagos. Από τότε, η κορυφή παρέμεινε απρόσιτη. Ούτε ο Alonso, ούτε ο Vettel, ούτε ο Leclerc, ούτε ο Hamilton κατάφεραν να σπάσουν αυτόν τον κύκλο.

Δύο εποχές, ίδιες σκιές

Ας βάλουμε τώρα τις δύο περιόδους δίπλα δίπλα. Εκεί αρχίζουν τα πραγματικά παράξενα.

*Τα ποσοστά νικών και pole position υπολογίζονται επί του αριθμού των Grand Prix. Τα ποσοστά εγκαταλείψεων επί των συνολικών εκκινήσεων των δύο μονοθεσίων.

Η πρώτη μεγάλη σύμπτωση: η Ferrari κέρδισε μόλις τρία περισσότερα Grand Prix στη δεύτερη καταραμένη περίοδο, παρότι συμμετείχε σε 66 επιπλέον αγώνες. Το ποσοστό νικών της, μάλιστα, έπεσε από το 14,5% στο 12,8%.

Η δεύτερη σύμπτωση: και στις δύο περιόδους υπήρξαν ακριβώς πέντε σεζόν χωρίς νίκη και έξι χωρίς pole position. Επιπλέον, σε καθεμία από τις δύο περιόδους υπήρξε μία σεζόν κατά την οποία δεν βρέθηκε ούτε για έναν γύρο στην πρωτοπορία. Λες και επαναλαμβάνεται ένας σκοτεινός αγωνιστικός κύκλος.

Υπάρχει, ωστόσο, και μια σημαντική διαφορά. Οι εγκαταλείψεις μειώθηκαν θεαματικά: από το 44,2% στην πρώτη περίοδο, στο 12,4% στη δεύτερη. Με άλλα λόγια, στην πρώτη καταραμένη εικοσαετία σχεδόν οι μισές συμμετοχές της Ferrari κατέληγαν σε εγκατάλειψη!

Και αυτό ήταν πολύ πιο απογοητευτικό από όσα βιώνει η Scuderia σήμερα με τις κακές στρατηγικές αποφάσεις, καθώς τότε οι προσδοκίες συχνά κατέρρεαν από έναν κινητήρα που παρέδιδε πνεύμα, ένα turbo που παρέλυε ή όταν το ίδιο το άλογο της Ferrari την πρόδιδε, αφήνοντας το κόκκινο μονοθέσιο ακινητοποιημένο στην άκρη της πίστας.

Η αξιοπιστία βελτιώθηκε, η τεχνολογία προχώρησε, τα μονοθέσια έγιναν ασφαλέστερα και ανθεκτικότερα. Όμως η αξιοπιστία από μόνη της δεν κερδίζει πρωταθλήματα.

Και εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη ειρωνεία. Η Ferrari της δεύτερης περιόδου ήταν συχνότερα στην πρωτοπορία, πήρε περισσότερα pole position και εγκατέλειπε πολύ λιγότερο. Κι όμως, το αποτέλεσμα στο πρωτάθλημα Πιλότων παρέμεινε το ίδιο: μηδέν.

Και αυτό ίσως πονά περισσότερο.

Στο Maranello γνωρίζουν καλά ότι οι αριθμοί δεν κερδίζουν πρωταθλήματα. Οι άνθρωποι τα κερδίζουν. Και ίσως αυτό να είναι το πιο τρομακτικό στοιχείο αυτής της ιστορίας: δύο διαφορετικές γενιές, δύο εντελώς διαφορετικοί κόσμοι, δύο εποχές με άλλους κανόνες και άλλες τεχνολογίες, αλλά με την ίδια κατάληξη. Μήπως, τελικά, το πρόβλημα δεν βρίσκεται ούτε στους πιλότους ούτε στα μονοθέσια, αλλά σε μια βαθύτερα ριζωμένη νοοτροπία; Σε εκείνη την ιταλική κουλτούρα του Maranello, απέναντι στην οποία οι Βρετανοί «garagistas» -όπως τους αποκαλούσε ο ίδιος ο Enzo Ferrari- αντιπαρέθεσαν τη δική τους προσέγγιση. Μια προσέγγιση που φαίνεται να έχουν υιοθετήσει με επιτυχία οι νέοι «garagistas» της Formula 1, οι σημερινές Mercedes, Red Bull και McLaren, συνεχίζοντας την παράδοση των Cooper, Lotus, Brabham και Tyrrell, την ώρα που η Ferrari παραμένει εγκλωβισμένη στις παλιές της παθογένειες.

Είκοσι χρόνια στην πρώτη περίπτωση. Δεκαεννέα στη δεύτερη. Σχεδόν τέσσερις δεκαετίες αναμονής για έναν παγκόσμιο πρωταθλητή. Αν αυτό δεν είναι κατάρα, τότε τι είναι;