ALPHA της Κυριακής
Ο διάλογος των Ευρωπαίων αξιωματούχων με τον Φιντάν και η πενταμερής που κρέμεται από μία κλωστή
Το πρωί της περασμένης Τρίτης, επικρατούσε ένα γενικό μούδιασμα στο Προεδρικό Μέγαρο. Ο λόγος, δεν ήταν βεβαίως η αναμενόμενη επίσκεψη των Προέδρων της ΕΔΕΚ, της Δημοκρατικής Παράταξης και του Κινήματος Οικολόγων, προκειμένου να ενημερωθούν από τον Νίκο Χριστοδουλίδη, για τις εξελίξεις στο Κυπριακό, αλλά το πολύ πρωινό τηλεφώνημα της Προέδρου της Κομισιόν Ούρσουλας φον ντερ Λάιεν στον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Είχε προηγηθεί το δείπνο της προηγούμενης νύχτας στην Άγκυρα, με τον Πρόεδρο της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν, με την ολοκλήρωση της Συνόδου του ΝΑΤΟ και τα αποτελέσματα αυτού του δείπνου τα περίμεναν με αγωνία στη Λευκωσία.
Ο Ερντογάν θα καλείτο να αποφασίσει, εάν δέχεται ένα πακέτο δώρων από την Ευρωπαϊκή Ένωση, με αντάλλαγμα την ένταξη της επανενωμένης Κυπριακής Δημοκρατίας στο ΝΑΤΟ, και ως εκ τούτου υποχωρήσεις, στην πτυχή της ασφάλειας και των εγγυήσεων.
Ωστόσο, τα νέα δεν ήταν καθόλου καλά, ως προς την προοπτική επανέναρξης των συνομιλιών και λύσης του Κυπριακού, μέσα στους επόμενους μήνες.
Ο… καταπονημένος Ερντογάν
Τόσο η φον ντερ Λάιεν, όσο και ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, με τον οποίο ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας μίλησε μερικές ώρες αργότερα, του ανέφεραν πως ουσιαστικά δεν μπόρεσαν να πουν πολλά, με τον Τούρκο Πρόεδρο.
«Κυρίως μίλησαν με τον Φιντάν. Ο Ερντογάν καθόταν στην άλλη άκρη του τραπεζιού», ανέφερε χαρακτηριστικά στον «Alpha της Κυριακής», κυβερνητική πηγή.
Κατ’ ακρίβεια οι συνομιλητές του Προέδρου, φέρεται να του ανέφεραν πως ο Ερντογάν ήταν τόσο καταπονημένος, που κάθε άλλο παρά για μια τόσο σοβαρή διαπραγμάτευση, φαινόταν διαθέσιμος.
Στην δε συνομιλία με τον Τούρκο Υπουργό Εξωτερικών, οι δύο αξιωματούχοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διαβεβαίωσαν τον Νίκο Χριστοδουλίδη, πως είπαν ό,τι έπρεπε να πουν. Ότι δηλαδή, είναι διατεθειμένοι να προσφέρουν κίνητρα στην Τουρκία, αρκεί να προχωρήσει σε συμβιβασμούς στο Κυπριακό. Δεν υπήρξε όπως είπαν ενθαρρυντική στάση, αλλά μάλλον το αντίθετο.
Ένα βήμα πίσω…
Ο Φιντάν φέρεται να είπε αρχικά, πως είναι πάγια θέση της Τουρκίας, ότι άλλο το Κυπριακό, και άλλο τα ευρωτουρκικά. Κάλεσε δε τους συνομιλητές του, να αντιληφθούν πως είναι προς το συμφέρον των Βρυξελλών, η αποσύνδεση των δύο ζητημάτων.
Ωστόσο, Φον ντερ Λαιεν και Κόστα, διαβεβαίωσαν τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη, πως υπενθύμισαν στον Φιντάν, ότι η Κυπριακή Δημοκρατία, έχει το δικαίωμα του βέτο και θα την βρίσκουν συνεχώς μπροστά τους.
Ακολούθως ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών, ζήτησε όπως πρώτα γίνουν κινήσεις από τις Βρυξέλλες, και στην συνέχεια η Άγκυρα, θα κάνει τις δικές της στο Κυπριακό.
Με τους Φον ντερ Λαιεν και Κόστα, να απαντούν πως αυτό θα πρέπει να γίνει ταυτόχρονα.
Μάλιστα ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, είπε στον Φιντάν, πως οι προτάσεις των Βρυξελλών, γίνονται σε απόλυτη συνεννόηση με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, στον οποίο ο ίδιος ο Ερντογάν δεσμεύθηκε πως θα στηρίξει την τελευταία του προσπάθεια.
Κλείνοντας την επικοινωνία τους με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, οι δύο αξιωματούχοι, δεν έκρυψαν την απαισιοδοξία τους, για ουσιαστικές κινήσεις από πλευράς Τουρκίας στο Κυπριακό.
Δεν θυσιάζει την Κύπρο
Σε λιγότερο από 48 ώρες, από το δείπνο της Άγκυρας, ο Ερντογάν προχώρησε σε δύο ενέργειες, που ουσιαστικά τορπίλιζαν την πρωτοβουλία του Αντόνιο Γκουτέρεζ.
Πρώτον, κήρυξε εχθρό την Ευρωπαϊκή Ένωση, με αφορμή ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τις κακοποιημένες γυναίκες του 1974.
Πηγές από τα Κατεχόμενα, έλεγαν στον «Alpha της Κυριακής» πως δεν μπορείς από την μια να εκφράζεις την επιθυμία, η Τουρκία να έρθει πιο κοντά στην Ευρώπη, και από την άλλη να την καταδικάζεις συνεχώς, με ψηφίσματα και εκθέσεις.
Οι ίδιες πηγές, έλεγαν ακόμη πως στην ‘Άγκυρα, ενοχλήθηκαν από την αναφορά του Προέδρου Χριστοδουλίδη, λίγες μάλιστα ώρες πριν από το δείπνο, πως δεν υπήρξε ούτε και μία ευρωπαϊκή χώρα, που να του ζήτησε, να άρει το βέτο κατά της Τουρκίας, σε πολλές περιπτώσεις. Προσθέτοντας πως «αυτό, δεν ήταν αλήθεια.»
Η δεύτερη τορπίλη του Ερντογάν, ήταν να στείλει στα Κατεχόμενα, τον υπεύθυνο για τις σχέσεις Τουρκίας-ψευδοκράτους, Αντιπρόεδρο Τσεβντέτ Γιλμάζ, να υπογράψει συμφωνία για την κατασκευή υποθαλάσσιου αγωγού μεταφοράς φυσικού αερίου από την Τουρκία.
Στέλνοντας το ξεκάθαρο μήνυμα πως για τον ίδιο, δεν άλλαξε κάτι, και συνεχίζει τα έργα εκατομμυρίων, μετατρέποντας το ψευδοκράτος, σε Τουρκική επαρχία.
Κινήσεις, που αναδεικνύουν πως ο Τούρκος Πρόεδρος, δεν θυσιάζει την Κύπρο, για χάρη των ευρωτουρκικών.
Η μπάλα στον Γκουτέρες
Τούρκοι αναλυτές προβάλλουν την εικόνα, πως ο Ερντογάν, ναι μεν είπε στον Γ.Γ του ΟΗΕ να προχωρήσει, ωστόσο έκανε πίσω μετά τις αντιδράσεις που προήλθαν από δημοσιεύματα και τηλεοπτικά ρεπορτάζ για νέο σχέδιο λύσης που προωθεί ο ΟΗΕ, και θέλει την Κύπρο στους κόλπους του ΝΑΤΟ.
Από εκείνη την στιγμή, ακολούθησε καταιγίδα προειδοποιήσεων προς τον Ερντογάν, από εταίρους του στην Κυβέρνηση, όπως οι Γκρίζοι Λύκοι, αλλά και από πλευράς της αντιπολίτευσης, την οποία πάση θυσία ο Τούρκος Πρόεδρος θέλει να συνεχίσει να κρατά κομματιασμένη, και να μην τις δώσει πόντους, από χειρισμούς στα εθνικά ζητήματα.
Η ουσία, είναι πως η σύνοδος του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, αποτέλεσε ένα μεγάλο πισωγύρισμα για την νέα πρωτοβουλία στο Κυπριακό.
Η υποστήριξη σε αυτή, η οποία περιλήφθηκε και γραπτώς στην συνάντηση του Χακάν Φιντάν με την ύπατη εκπρόσωπο Κάγια Κάλλας, δεν φάνηκε εδώ πουθενά.
Το Κυπριακό, δεν κατεγράφη καν ως θέμα συζήτησης, στο ανακοινωθέν της τουρκικής Προεδρίας μετά το δείπνο. Αλλά αυτό είναι το λιγότερο.
Επί της ουσίας, ο Ερντογάν αγνόησε όπως όλα δείχνουν, τις προτάσεις των Ευρωπαίων για το Κυπριακό, και έριξε την μπάλα, στον Αντόνιο Γκουτέρες, για να αποφασίσει τι θα κάνει.
Πλέον η άτυπη πενταμερής μέσα στο καλοκαίρι, κρέμεται από μια κλωστή, με τις πιθανότητες να είναι πλέον εναντίον, και την Μαρία Ολγίν, να καλείται να ρίξει σωσίβιο, κατά τον νέο κύκλο επαφών της, τις αμέσως επόμενες μέρες.