Ποιοτικό άλμα με «βαρίδια» γραφειοκρατίας
Η ξενοδοχειακή βιομηχανία της Κύπρου διανύει μια περίοδο μετασχηματισμού. Τα στοιχεία της διετίας, 2024-2026, όπως αυτά παρουσιάζονται από του Υφυπουργείο Τουρισμού, δείχνουν ότι δεν έχουμε μείνει μόνο σε αριθμητική άνοδο.
Παρατηρείται μια στρατηγική στροφή προς ένα μοντέλο τουρισμού που δίνει προτεραιότητα στην υψηλή αξία έναντι της μαζικότητας.
Ωστόσο, παρά την προσθήκη 12 νέων μονάδων και την αύξηση των δωματίων, ο κλάδος βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα σύνθετο νομοθετικό και λειτουργικό περιβάλλον.
Τα δεδομένα
Η σύγκριση των στοιχείων αποκαλύπτει μια λεπτομέρεια πως ενώ προστέθηκαν 1.752 νέα δωμάτια, οι κλίνες αυξήθηκαν μόνο κατά 1.442.
Αυτή η «δυσαναλογία» επιβεβαιώνει στην πράξη μίας πιο ποιοτικής αναβάθμισης. Από τους αριθμούς φαίνεται ότι οι νέες και οι ανακαινισμένες μονάδες επιλέγουν τη δημιουργία μεγαλύτερων, άνετων δωματίων, σουιτών και exclusive χώρων, αντί για τη μεγιστοποίηση του αριθμού των κρεβατιών.
Η Κύπρος σταματά να στοχεύει αποκλειστικά στις μαζικές αγορές και επενδύει στον ταξιδιώτη που αναζητά την άνεση και την πολυτέλεια.
Πίνακας Δυναμικότητας: 2024 vs 2026
Γεωγραφικοί «Πρωταγωνιστές» και Νέες Τάσεις
Η ανάπτυξη ωστόσο δεν είναι ομοιόμορφη, αναδεικνύοντας νέα τουριστικά κέντρα αναφοράς:
- Λάρνακα & Λευκωσία: Η Λάρνακα κερδίζει το στοίχημα της ανάπτυξης με 4 νέες μονάδες, εκμεταλλευόμενη την εγγύτητα στο αεροδρόμιο και το νέο παραλιακό μέτωπο. Η Λευκωσία, αν και πρωτεύουσα, κάνει το δικό της «άλμα» αυξάνοντας τα δωμάτια από 660 σε 975, στοχεύοντας στον επιχειρηματικό και συνεδριακό τουρισμό.
- Η «Αντοχή» των Ορεινών: Η αύξηση από 34 σε 37 μονάδες στα ορεινά θέρετρα αποτελεί μια μικρή νίκη για τον εναλλακτικό τουρισμό. Είναι η πρώτη φορά μετά από χρόνια που η ύπαιθρος δείχνει τέτοια σταθερή δυναμική.
- «Χωρίς Κατάταξη»: Η αύξηση των εκκρεμοτήτων (από 11 σε 18) υποδηλώνει ότι η αγορά είναι «ζεστή», με νέες επενδύσεις που περιμένουν στο ακουστικό τους για την τελική σφραγίδα της πολιτείας.
Αναλυτικά ανά περιοχή
Η επόμενη ημέρα
Ωστόσο, παρά τη θετικότητα που δίνουν οι αριθμοί των τελευταίων χρόνων, υπάρχουν κάποια στοιχεία για τα οποία ο ΠΑΣΥΞΕ, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τη βιωσιμότητα των τουριστικών επιχειρήσεων.
Μεγαλύτερο «αγκάθι» ενδεχομένως να είναι η άδεια λειτουργείας των ξενοδοχειακών μονάδων, και κυρίως των καινούργιων, αφού το παρών καθεστώς δεν τους επιτρέπει να λειτουργούν.
Χαρακτηριστικό είναι ότι στις αρχές του 2026, η Βουλή πέρασε πρόταση νόμου όπου δυνατότητα έκδοσης ειδικής άδειας λειτουργίας, στη βάση ορισμένων προϋποθέσεων, για τα ξενοδοχεία και τουριστικά καταλύματα τα οποία αδυνατούν να συμμορφωθούν με την υποχρέωση έκδοσης της άδειας λειτουργίας όπως προβλέπεται στις διατάξεις της ισχύουσας νομοθεσίας.
Σε επικοινωνία με τον Πρόεδρο του ΠΑΣΥΞΕ, Χρίστο Αγγελίδη, αναφέρθηκε στα κολλήματα που υπάρχουν για να αλλάξει η νομοθεσία.
«Σχετικά με το ζήτημα των αδειών λειτουργίας, υπήρξαν σημεία που θεωρήσαμε αντισυνταγματικά και αντιδεοντολογικά». Ένα από αυτά είναι η απαίτηση, όπως την χαρακτήρισε από πλευράς του ΑΚΕΛ να ενσωματωθεί στη νομοθεσία η υποχρεωτική εφαρμογή των συλλογικών συμβάσεων ως προϋπόθεση για την έκδοση άδειας λειτουργίας των ξενοδοχειακών μονάδων.
«Θεωρούμε ότι δεν μπορείς να “παντρεύεις” την επιχειρηματική αδειοδότηση ενός κτιρίου με εργασιακά θέματα. Ήδη η βιομηχανία μας ελέγχεται αυστηρά. Για να φέρουμε προσωπικό από τρίτες χώρες, εφαρμόζουμε κατά γράμμα τις συλλογικές συμβάσεις» τόνισε.
Το ζήτημα αναμένεται να τεθεί ενώπιον της Ολομέλειας κατά τις επόμενες εβδομάδες, με τον ΠΑΣΥΞΕ να ελπίζει ότι θα διορθωθούν τα καίρια αυτά σημεία «ώστε να μην ταλαιπωρείται μια βιομηχανία που πρέπει να λειτουργεί απρόσκοπτα.»
Ο κ. Αγγελίδης έθιξε επίσης και το γραφειοκρατικό κομμάτι της διαδικασίας για αδειοδότηση ξενοδοχείων.
«Υπάρχει πληθώρα αδειοδοτικών αρχών. Θα θέλαμε τη δημιουργία μιας αρχής όπου μια μεγάλη μονάδα θα μπορεί να απευθύνεται σε ένα σημείο, αντί να χρειάζονται 19 διαφορετικές υπηρεσίες (Πολεοδομία, Πυροσβεστική, Μηχανολογική Υπηρεσία κ.λπ.)» εξήγησε.
Στροφή προς στο luxury
Παρά τις δυσκολίες, οι αριθμοί που καταγράφονται από το 2024 δείχνουν μία σημαντική αύξηση στις μονάδες 4 και 5 αστέρων. Για τον ΠΑΣΥΞΕ αποτελεί μία στρατηγική επιλογή, καθώς ο ανταγωνισμός από άλλες γειτονικές χώρες όπως η Τουρκία, η Αίγυπτος και το Ισραήλ, είναι πολύ δύσκολος λόγω του υψηλού κόστους σε ρεύμα, νερό και πρώτες ύλες από την μία στην Κύπρο και από την άλλη στις χαμηλές τιμές που προσφέρουν οι χώρες αυτές. Με αυτό τον τρόπο δικαιολογείται και η στροφή σε πιο πολυτελή ξενοδοχεία και μεγαλύτερα πορτοφόλια.
Όσον αφορά τα ορεινά, για να αναπτυχθούν είναι ένα δύσκολο εγχείρημα όχι όμως ακατόρθωτο. Χρειάζονται ολοκληρωμένες μονάδες που να προσφέρουν εμπειρίες όπως σπα, υποδομές για ποδηλάτες, ορειβάτες ή ομάδες που κάνουν retreats. «Είναι ακριβές επενδύσεις, αλλά θα αναβαθμίσουν το προϊόν μας αν βοηθηθούν από το κράτος.» καταλήγει ο κ. Αγγελίδης.