Στόχος του υπουργείου Εσωτερικών η ανέγερση πολυκατοικιών σε κενά κρατικά οικόπεδα συνοικισμών
Ένα νέο στεγαστικό σχέδιο για τον προσφυγικό κόσμο επεξεργάζεται το τελευταίο διάστημα το υπουργείο εσωτερικών, με τον υπουργό Κωνσταντίνο Ιωάννου να ανοίγει τα χαρτιά του για το θέμα στην πρώτη συνεδρίας της κοινοβουλευτικής επιτροπής Προσφύγων.
Φιλοσοφία του σχεδίου είναι η ανέγερση πολυκατοικιών σε κενά κρατικά οικόπεδα συνοικισμών. Τα διαμερίσματα μάλιστα, θα διατεθούν αποκλειστικά σε πρόσφυγες με προσιτό ενοίκιο.
Ήδη λειτουργοί του υπουργείου εσωτερικών βρίσκονται αφενός στη διαδικασία εξεύρεσης τέτοιων τεμαχίων και αφετέρου ελέγχου εάν αυτά δεν φέρουν μαζί τους οποιεσδήποτε δεσμεύσεις.
Η εν λόγω απόφαση πάντως, έφερε αναπόφευκτα χαμόγελα στην επιτροπή προσφύγων της Βουλής. Με τον πρόεδρό της Νίκο Κέττηρο να επισημαίνει πως στο παρελθόν είχαν τεθεί διάφορες εισηγήσεις για την αξιοποίηση αυτών των οικοπέδων για άλλους λόγους. Στην εν λόγω συνεδρία ωστόσο, τα μέλη έλαβαν ξεκάθαρη απάντηση πως τα διαμερίσματα των πολυκατοικιών που θα ανεγερθούν θα είναι διαθέσιμα μόνο για πρόσφυγες.
Ο υπουργός εσωτερικών Κωνσταντίνος Ιωάννου μετά το πέρας της συνεδρίασης της επιτροπής προσφύγων ανέφερε πως οι τεχνικές λεπτομέρειες και η πρακτική εφαρμογή του σχεδίου θα ανακοινωθεί εν ευθέτω χρόνω, μόλις οριστικοποιηθούν οι πρόνοιές του.
Η ριζική αλλαγή
Μια από τις ριζικές αλλαγές που επήλθαν στο πλαίσιο της προσφυγικής πολιτικής είναι η τροποποίηση του νομοθετικού πλαισίου για εκσυγχρονισμό του τρόπου διάθεσης των τουρκοκυπριακών περιουσιών. Στόχος είναι να τερματιστεί το διαχρονικό πλιάτσικο εις βάρος των τουρκοκυπριακών περιουσιών και του προσφυγικού κόσμου.
Οι αλλαγές είχαν ως αποτέλεσμα τον εκσυγχρονισμό του συστήματος παραχώρησης αυτών των περιουσιών με τη μέθοδο της μοριοδότησης και την εισαγωγή νέων αντικειμενικών κριτηρίων.
Μέσα από τον μέχρι τώρα απολογισμό, μετά την εφαρμογή του νέου συστήματος, πραγματοποιήθηκαν τέσσερις δημοσιεύσεις τουρκοκυπριακών περιουσιών που αφορούν 37 κατοικίες, 71 επαγγελματικά υποστατικά και ανοικτούς χώρους και 177 γεωργικούς κλήρους.
Παράλληλα, από τους ελέγχους των συμβάσεων μίσθωσης προκύπτει πως σε 4.032 συμβάσεις επαγγελματικών υποστατικών και ανοικτών χώρων, εντοπίστηκαν 512 περιπτώσεις παραβιάσεων όρων σύμβασης και άλλες 78 σε 864 συμβάσεις με Τοπικές Αρχές.
Σε εξέλιξη βρίσκεται μάλιστα o έλεγχος των Συμβάσεων Μίσθωσης για οικιστικούς σκοπούς από τους οποίους προέκυψαν 31 περιπτώσεις παραβίασης όρων. Δεδομένα που καταδεικνύουν ότι η κατάχρηση δεν αποτελούσε μεμονωμένο φαινόμενο.
Προώθηση νέων τροποποιήσεων
Μέσα από την εφαρμογή του αναθεωρημένου νομοθετικού πλαισίου, έχει προκύψει ωστόσο η ανάγκη επιπλέον τροποποιήσεων επί της νομοθεσίας.
Μεταξύ των αλλαγών που προωθούνται από την υπηρεσία διαχείρισης των τουρκοκυπριακών περιουσιών είναι η εισαγωγή διάταξης που θα ρυθμίζει τον τρόπο παραχώρησης σε περίπτωση που δύο αιτητές που εκδήλωσαν ενδιαφέρον για τουρκοκυπριακή περιουσία ισοβαθμούν κατά τη μοριοδότηση. Σύστημα μοριοδότητσης το οποίο αποτελούσε μια από τις βασικές αλλαγές στη διάθεση τουρκοκυπριακών περιουσιών.
Ή ακόμη και η εισαγωγή διάταξης για τη ρύθμιση του τρόπου παραχώρησης σε υποθέσεις όπου περισσότεροι του ενός κληρονόμοι διεκδικούν το ίδιο ακίνητο για σκοπούς ιδιοκατοίκησης.
Αγώνας δρόμου
Την ίδια στιγμή θα πρέπει να σημειωθεί πως σε έναν αγώνα δρόμου έχουν επιδοθεί και στην υπηρεσία μέριμνας και αποκατάστασης εκτοπισθέντων για εκσυγχρονισμό της διαδικασίας επιδότησης ενοικίου για πρόσφυγες.
Για τον σκοπό αυτό απλοποιούνται οι κατηγορίες των δικαιούχων λαμβάνοντας υπόψη την σύνθεση της οικογένειας, καταργούνται αναχρονιστικές διατάξεις, εκσυγχρονίζονται τα κριτήρια και αυξάνονται τα όρια ώστε να ανταποκρίνονται στις σημερινές ανάγκες και δεδομένα των δικαιούχων.
Εξάλλου μέσα από τις αλλαγές που ήδη εφαρμόστηκαν στα στεγαστικά σχέδια που απευθύνονται στον προσφυγικό κόσμος από την υπηρεσία μέριμνας αυξήθηκε ο αριθμός των δικαιούχων, μειώθηκαν τα παράπονα κατά 90% και περιορίστηκε ο χρόνος εξέτασης των αιτήσεων από 12 σε λιγότερους από έξι μήνες.
Ενδεικτικά μόνο το 2025, εγκρίθηκαν 2,197 αιτήσεις και παραχωρήθηκε ποσό €56,4 εκατομμυρίων.
Παράλληλα παραχωρείται και πρόσθετη χορηγία σε ποσοστό 20% σε δικαιούχους πρόσφυγες των Στεγαστικών Σχεδίων Αναζωογόνησης Ορεινών, Ακριτικών και Μειονεκτικών Περιοχών και Περιοχών της Υπαίθρου.
Σε τροχιά υλοποίησης
Ένα φιλόδοξο σχέδιο το οποίο αποτέλεσε την πρώτη ενέργεια από πλευράς κυβέρνησης για τον προσφυγικό κόσμο είναι αυτό του «κτίΖΩ». Μια προσπάθεια που στόχο έχει την κατεδάφιση προσφυγικών πολυκατοικιών που κρίθηκαν ακατάλληλες και την ανέγερση νέων πολυκατοικιών στην θέση τους. Μέσα από το σχέδιο υπάρχει η δυνατότητα είτε οι πρόσφυγες να επιλέξουν να παραμείνουν στα καινούρια διαμερίσματα που θα δημιουργηθούν καταβάλλοντας ένα ποσό ως συνεισφορά αναλόγως της κατηγορίας που εμπίπτουν όπως προνοεί το σχέδιο είτε να αποχωρήσουν λαμβάνοντας χρηματικό ποσό από το κράτος.
Από την μέχρι στιγμής πορεία του σχεδίου προκύπτει η παράδοση των δύο πολυκατοικιών στους οικισμούς Αποστόλου Ανδρέα στα Λατσιά και Κόκκινες στον Στρόβολο εντός Ιουλίου ενώ τέσσερις πολυκατοικίες σε Λευκωσία και Λεμεσό είναι σε στάδιο ανέγερσης. Εντός φθινοπώρου αρχίζει και η κατασκευή δύο πολυκατοικιών σε Λεμεσό και Λάρνακα
Σε ο,τι αφορά την δεύτερη και τρίτη φάση του σχεδίου που προβλέπεται η παραχώρηση ποσών είτε για επιδιόρθωση των πολυκατοικιών είτε ακόμη και για την τοποθέτηση ανελκυστήρα, οι διαδικασίες έχουν επισπευσθεί.
Έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον 26 πολυκατοικίες της δεύτερης φάσης και άλλες 30 της τρίτης φάσης.
Έκλεισε μια εκκρεμότητα χρόνων
Μια εκκρεμότητα χρόνων έκλεισε αφού πολεοδομικές παρεμβάσεις ή αυθαιρεσίες σε υποστατικά αποτελούσαν εμπόδιο για έκδοση τίτλου ιδιοκτησίας ή πιστοποιητικού μίσθωσης. Με απόφαση υπουργικού συμβουλίου παραχωρήθηκε το δικαίωμα για έκδοση τους σε 838 περιπτώσεις και περιλήφθηκε ειδική σημείωση, ώστε να μπορούν να τα αξιοποιήσουν για σκοπούς κληρονομικότητα.
Ενώ την τελευταία διετία έχουν εκδοθεί άλλοι 485 τίτλοι ιδιοκτησίας και 247 πιστοποιητικά μίσθωσης.