ALPHA της Κυριακής

Ο ΑΠΟΕΛ δείχνει την κατεύθυνση, το κυπριακό ποδόσφαιρο καλείται να αλλάξει μοντέλο

Οι τελευταίες κινήσεις του ΑΠΟΕΛ δεν είναι απλώς μια σειρά από ανανεώσεις συμβολαίων. Η υπογραφή του Κωνσταντίνου Γιαννακού μέχρι το 2029, σε συνδυασμό με τις προηγούμενες επεκτάσεις των Καττιρτζή, Πουρσαϊτίδη, Βρόντη και Γεωργίου, σκιαγραφούν μια ξεκάθαρη στροφή. Οι «γαλαζοκίτρινοι» επενδύουν στους Κύπριους, στους νεαρούς, στους εξελίξιμους.Όχι απαραίτητα γιατί το επέλεξαν ως ιδεολογία. Αλλά γιατί το επέβαλαν οι συνθήκες.Τα οικονομικά δεδομένα πιέζουν ασφυκτικά και το μοντέλο των τελευταίων ετών –με τις «καραβιές» ξένων παικτών, τα υψηλά συμβόλαια και την απουσία συνέχειας– έχει φτάσει στα όριά του. Ο ΑΠΟΕΛ αναγκάζεται να προσαρμοστεί. Και μέσα από αυτή την ανάγκη, ίσως ανοίγει έναν δρόμο που αφορά ολόκληρο το κυπριακό ποδόσφαιρο.

Γιατί την ίδια ώρα, τα στοιχεία της τελευταίας έρευνας του CIES Football Observatory έρχονται να επιβεβαιώσουν μια σκληρή πραγματικότητα: η Κύπρος βρίσκεται πολύ πίσω στη χρήση ποδοσφαιριστών κάτω των 21 ετών. Σε βάθος πενταετίας, καμία ομάδα δεν πλησιάζει καν τα ποσοστά κορυφαίων ευρωπαϊκών συλλόγων που επενδύουν συστηματικά στην ανάπτυξη.Και αυτό δεν είναι απλώς ένα στατιστικό. Είναι καμπανάκι. Το κυπριακό ποδόσφαιρο δεν παράγει. Δεν εξελίσσει. Δεν πουλά. Και όσο αυτό συνεχίζεται, θα παραμένει εγκλωβισμένο σε έναν φαύλο κύκλο εξάρτησης από ακριβούς, συχνά μέτριους ξένους ποδοσφαιριστές, χωρίς προοπτική υπεραξίας και χωρίς ταυτότητα.

Το κόστος της αλλαγής

Η «κυπροποίηση» δεν είναι εύκολη υπόθεση. Και σίγουρα δεν είναι ανώδυνη. Η πρώτη και πιο άμεση συνέπεια είναι αγωνιστική. Μια ομάδα που θα στηριχθεί σε νεαρούς Κύπριους ποδοσφαιριστές θα χρειαστεί χρόνο. Θα κάνει λάθη. Θα έχει σκαμπανεβάσματα. Σε ένα πρωτάθλημα με πίεση για άμεσα αποτελέσματα, αυτό μεταφράζεται σε πιθανό κόστος σε βαθμούς, σε τίτλους, σε ευρωπαϊκές πορείες.

Είναι ένα τίμημα που πρέπει να πληρωθεί.Και εδώ είναι που πολλές ομάδες κάνουν πίσω. Προτιμούν τη «σίγουρη» –έστω και προσωρινή– λύση του έτοιμου ξένου παίκτη, αντί να επενδύσουν σε κάτι που θα αποδώσει σε βάθος χρόνου. Όμως αυτή η λογική είναι που κρατά το κυπριακό ποδόσφαιρο στάσιμο.

Γιατί δεν έγινε μέχρι σήμερα

Το ερώτημα είναι απλό: αφού η λύση μοιάζει τόσο προφανής, γιατί δεν εφαρμόστηκε;Η απάντηση βρίσκεται σε ένα σύνολο παραγόντων που λειτουργούν ανασταλτικά. Έλλειψη υπομονής.Οι προπονητές κρίνονται από εβδομάδα σε εβδομάδα. Οι διοικήσεις πιέζονται. Ο κόσμος απαιτεί άμεσα αποτελέσματα. Σε αυτό το περιβάλλον, ποιος θα ρισκάρει να «κάψει» έναν νεαρό δίνοντάς του χρόνο;

 Νοοτροπία «έτοιμης λύσης».Για χρόνια, οι ομάδες έμαθαν να λειτουργούν με μεταγραφές. Είναι πιο εύκολο να φέρεις έναν ξένο παίκτη 26-28 ετών, με εμπειρία, παρά να επενδύσεις σε έναν 18χρονο που θέλει δουλειά. Ανεπαρκής σύνδεση ακαδημιών – πρώτης ομάδας.Σε πολλές περιπτώσεις, οι ακαδημίες λειτουργούν αποκομμένα. Δεν υπάρχει σαφές πλάνο μετάβασης, ούτε κοινή φιλοσοφία. Τα ταλέντα χάνονται στη διαδρομή. Φόβος αποτυχίας.Η αποτυχία ενός ξένου παίκτη «χάνεται» μέσα στο πλήθος. Η αποτυχία ενός Κύπριου νεαρού γίνεται πιο έντονη, πιο ορατή, πιο δύσκολη στη διαχείριση.

Γιατί πρέπει να γίνει τώρα

Παρά τα εμπόδια, η κυπροποίηση δεν είναι απλώς μια επιλογή. Είναι μονόδρομος. Οικονομικά, μειώνει το ρίσκο και δημιουργεί προοπτική εσόδων. Ένας ποδοσφαιριστής που εξελίσσεται μπορεί να πουληθεί. Να φέρει χρήματα. Να δημιουργήσει κύκλο ανάπτυξης. Αγωνιστικά, δημιουργεί συνοχή και σταθερότητα. Παίκτες που μεγαλώνουν μαζί, που γνωρίζουν την ομάδα και το περιβάλλον, μπορούν να χτίσουν κάτι πιο διαρκές. Σε επίπεδο εθνικής ομάδας, τα οφέλη είναι προφανή. Περισσότερος χρόνος συμμετοχής για Κύπριους σημαίνει μεγαλύτερη δεξαμενή επιλογών, καλύτερη ποιότητα, περισσότερη ανταγωνιστικότητα.

Σε επίπεδο εικόνας και ταυτότητας, είναι ίσως το πιο σημαντικό. Ο κόσμος θέλει να δει «δικούς του» παίκτες. Να ταυτιστεί. Να πιστέψει σε κάτι που έχει διάρκεια.

Πώς μπορεί να εφαρμοστεί

Η μετάβαση δεν μπορεί να γίνει από τη μια μέρα στην άλλη. Χρειάζεται σχέδιο και σταδιακή εφαρμογή.Σταδιακή αύξηση συμμετοχής.Όχι απότομες αλλαγές. Στόχος πρέπει να είναι η σταδιακή αύξηση των λεπτών συμμετοχής Κύπριων παικτών, ειδικά κάτω των 21. Υποχρεωτικά κριτήρια.Η ομοσπονδία μπορεί να θεσπίσει κίνητρα ή και υποχρεώσεις για συμμετοχή νεαρών, όπως γίνεται σε άλλα πρωταθλήματα.Επένδυση στις ακαδημίες.Όχι μόνο σε υποδομές, αλλά σε προπονητές, μεθοδολογία και ενιαία φιλοσοφία. Προστασία των νεαρών παικτών

Χρειάζεται σωστή διαχείριση. Ούτε υπερβολική πίεση, ούτε βιασύνη. Ο κάθε παίκτης έχει τον δικό του ρυθμό εξέλιξης. Αλλαγή νοοτροπίας. Ίσως το πιο δύσκολο. Η αποδοχή ότι η επιτυχία δε θα έρθει άμεσα. Ότι χρειάζεται χρόνος.

Το παράδειγμα που πρέπει να γενικευτεί

Ο ΑΠΟΕΛ δεν είναι ακόμη «πρότυπο» κυπροποίησης. Είναι όμως ένα πρώτο βήμα. Ένα σημάδι ότι το μοντέλο αλλάζει, έστω και υπό πίεση.Το ζητούμενο είναι αν αυτό θα μείνει μεμονωμένο ή αν θα αποτελέσει την αρχή μιας συνολικής μεταστροφής.Γιατί αν κάτι δείχνουν τόσο τα οικονομικά δεδομένα όσο και οι αριθμοί του CIES, είναι ότι το παλιό μοντέλο δεν οδηγεί πουθενά.

Το μεγάλο στοίχημα

Η κυπροποίηση δεν είναι εύκολη. Δεν είναι γρήγορη. Δεν είναι «ελκυστική» στο άμεσο αποτέλεσμα. Είναι όμως η μοναδική ρεαλιστική προοπτική. Για να αρχίσουν οι κυπριακές ομάδες να παράγουν ξανά. Για να αποκτήσει η εθνική ανταγωνιστικότητα. Για να δημιουργηθεί αγορά και να ξεκινήσουν πωλήσεις στο εξωτερικό. Για να αποκτήσει το ποδόσφαιρο ταυτότητα και βιωσιμότητα. Το κόστος σε τίτλους μπορεί να υπάρξει. Το όφελος, όμως, σε βάθος χρόνου μπορεί να αλλάξει τα πάντα. Και ίσως, αυτή τη φορά, η ανάγκη να γίνει επιτέλους ευκαιρία.