Ο ρόλος των σχολικών συνοδών και η ανάγκη για ένα συμπεριληπτικό εκπαιδευτικό σύστημα
Με τη νέα σχολική χρονιά ανοίγουν παράλληλα προβλήματα που μπαίνουν διαχρονικά κάτω από το χαλί και επηρεάζουν την ένταξη αλλά και τη συμμετοχή των μαθητών με αναπηρία στο σχολικό περιβάλλον. Η μία πτυχή αφορά τους σχολικούς συνοδούς, καθώς σε κάποιες περιπτώσεις ένας συνοδός καλείται να αναλάβει περισσότερα από ένα παιδιά. Το γεγονός αυτό εγείρει ορισμένα ερωτήματα. Τι γίνεται όταν τα παιδιά χρειάζονται ταυτόχρονα βοήθεια; Τίθενται ζητήματα ασφαλείας και επαρκούς στήριξης; Και κατά πόσο το παρόν εκπαιδευτικό σύστημα μπορεί να διασφαλίσει ότι κάθε παιδί λαμβάνει τη στήριξη που χρειάζεται;
Μιλώντας στον «Alpha της Κυριακής» η Πρόεδρος της Παγκύπριας Οργάνωσης Γονέων και Φίλων Παιδιών με Εγκεφαλική Παράλυση και άλλες αναπηρίες «Αγκαλιά Ελπίδας» Γιούλα Πιτσιάλη, έθεσε στο επίκεντρο την ανάγκη για ένα συμπεριληπτικό εκπαιδευτικό σύστημα που θα προσαρμόζεται στις ανάγκες όλων των παιδιών, διασφαλίζοντας την ουσιαστική συμμετοχή τους στην εκπαίδευση.
Οι ανάγκες των παιδιών με αναπηρία και ο ρόλος των σχολικών συνοδών
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Σχολιάζοντας τον ρόλο των σχολικών συνοδών στη διαδικασία της ένταξης των μαθητών αυτών, υπογράμμισε την ανάγκη να γνωρίζουν έγκαιρα τις ανάγκες των παιδιών που καλούνται να αναλάβουν. Με αυτόν τον τρόπο θα μπορούν να γνωρίζουν, κατά πόσο είναι σε θέση να ανταποκριθούν στις ανάγκες των παιδιών.
Τι γίνεται όμως όταν αποφασίζεται πως ένα παιδί θα μοιράζεται τη συνοδό του με άλλα παιδιά; Όπως εξήγησε η κυρία Πιτσιάλη, είναι καθοριστικής σημασίας να εξετάζονται ξεχωριστά οι ανάγκες του κάθε παιδιού πριν ληφθεί η συγκεκριμένη απόφαση. Κάθε περίπτωση, σύμφωνα με την ίδια, είναι διαφορετική.
Το ερώτημα που εγείρεται είναι, τι συμβαίνει όταν τα παιδιά χρειάζονται ταυτόχρονα βοήθεια. Η κυρία Πιτσιάλη τόνισε πως, από τη στιγμή που κρίθηκε ότι ένα παιδί χρειάζεται συνοδό, αυτό σημαίνει ότι αντιμετωπίζει δυσκολίες στην αυτοεξυπηρέτηση του σε συγκεκριμένες ανάγκες. Ως εκ τούτου, κατά την ίδια, εγείρονται και ζητήματα ασφάλειας, καθώς η πρακτική αυτή ενδέχεται να δημιουργεί δυσκολίες στην άμεση και επαρκή υποστήριξη των παιδιών όταν οι ανάγκες τους προκύπτουν ταυτόχρονα.
Συμπεριληπτικό εκπαιδευτικό σύστημα
Σχετικά με το πώς μπορεί το εκπαιδευτικό σύστημα να γίνει πιο συμπεριληπτικό η κυρία Πιτσιάλη υποστήριξε, ότι θα πρέπει να είναι πιο ευέλικτο και να προσαρμόζεται στις διαφορετικές ανάγκες των μαθητών. Ο αριθμός των μαθητών στην τάξη κατά την ίδια, θα πρέπει να μειώνεται ανάλογα με τις ανάγκες των παιδιών, ώστε να δημιουργούνται οι κατάλληλες συνθήκες για ουσιαστική συμμετοχή όλων των παιδιών. Παράλληλα, όπως σημειώνει, ο τρόπος διδασκαλίας θα πρέπει να διαμορφώνεται με τέτοιο τρόπο, που να απευθύνεται σε όλα τα μαθησιακά προφίλ. Πρόσθεσε πως, θα πρέπει επίσης να υπάρχουν διαφορετικοί τρόποι αξιολόγησης ανάλογα με τις ανάγκες του κάθε παιδιού.
Το ζητούμενο όπως ανέφερε, είναι να δημιουργούνται οι κατάλληλες συνθήκες, που θα επιτρέπουν στα παιδιά με αναπηρίες να προχωρούν και να αναπτύσσουν τις δυνατότητες τους και όχι να δυσκολεύονται από ένα εκπαιδευτικό σύστημα που απαιτεί δεξιότητες, τις οποίες ενδεχομένως να μην μπορούν να αποκτήσουν.
«Περί Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης» νόμος
Είναι άραγε ο υφιστάμενος νόμος «Περί Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης» νόμος αρκετός ούτως ώστε να ενισχύσει τη στήριξη παιδιών με αναπηρίες; Όπως επισημαίνει η κυρία Πιτσιάλη, ο συγκεκριμένος νόμος είναι ίδιος για όλους. Η λύση, όπως αναφέρει, είναι να δημιουργηθεί μία νομοθεσία ενιαίας εκπαίδευσης η οποία θα προνοεί ότι, το εκπαιδευτικό σύστημα θα συμπεριλάβει όλα τα παιδιά εξ αρχής και θα είναι σχεδιασμένο ευέλικτο τρόπο, ώστε να μπορεί να ανταποκρίνεται στις διαφορετικές ανάγκες και ιδιαιτερότητες κάθε παιδιού ξεχωριστά.
Σημείωσε πως, η Κυβέρνηση είχε εξαγγείλει τον σχεδιασμό και την υλοποίηση μιας ενιαίας εκπαιδευτικής νομοθεσίας. Αντί όμως, όπως αναφέρει, να προχωρήσει η συγκεκριμένη νομοθεσία, προωθούνται τροποποιήσεις στον «περί Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης» νόμο. Τονίζοντας μεταξύ άλλων ότι, ανεξάρτητα από τις τροποποιήσεις η φιλοσοφία του συγκεκριμένου νόμου, παραμένει αυτή της ένταξης και όχι της συμπερίληψης.
Οι αριθμοί
Με βάση τα δεδομένα, το κύριο ζήτημα είναι πώς διαχειρίζεται το υπουργείο Παιδείας το εν λόγω ζήτημα. Ο γενικός διευθυντής εκπαίδευσης Μάριος Στυλιανίδης ανέφερε στον «alpha της Κυριακής» πως περίπου 1500 είναι οι σχολικοί συνοδοί που εργάζονται σήμερα στην Προδημοτική και Δημοτική Εκπαίδευση. Εξήγησε ότι, ο συγκεκριμένος αριθμός διαφοροποιείται ανάλογα με αποφάσεις που λαμβάνει η Επαρχιακή Επιτροπή. Ο αριθμός των παιδιών που χρειάζονται στήριξη ανέρχεται στα 3100, οπόταν υπάρχει μια αναλογία ένας προς δύο.
Όπως εξήγησε ο κύριος Στυλιανίδης, η απόφαση για το αν ένας συνοδός θα αναλάβει ένα ή περισσότερα παιδιά λαμβάνεται από την Επαρχιακή Επιτροπή βάσει των αξιολογήσεων που πραγματοποιούνται. Εξήγησε ότι, οι προϋποθέσεις για να αναλάβει ένας συνοδός περισσότερα από ένα παιδιά είναι: να συμβαδίζουν οι ανάγκες τους και να μην απαιτείται ταυτόχρονα η παρουσία του συνοδού. «Αυτά τα παιδιά συνυπάρχουν με την προϋπόθεση ότι δεν τίθεται σε κίνδυνο η ασφάλεια, η αξιοπρέπεια τους ή η συμμετοχή τους στη μαθησιακή διαδικασία», σημείωσε. Δήλωσε ακόμη ότι, σε περίπτωση που ένα παιδί χρειάζεται ατομική φροντίδα, θα έχει τη δική του συνοδό αποκλειστικά.
Αύξηση σχολικών συνοδών
Αξίζει να σημειωθεί πως τον περασμένο Αύγουστο το Υπουργικό ενέκρινε 208 θέσεις σχολικών συνοδών για τη Δημοτική Εκπαίδευση. Κληθείς να απαντήσει αν ο συγκεκριμένος αριθμός συμβάλλει στην επίλυση του προβλήματος, ο κύριος Στυλιανίδης ανέφερε πως «το πρόβλημα σαφέστατα μπορεί να λυθεί» με την αύξηση αυτή.
Συμπεριληπτικό σχολείο
Ένα εύλογο ερώτημα είναι, πως το Υπουργείο Παιδείας βοηθά τα παιδιά με αναπηρίες ώστε να μην παραμένουν απλοί παρατηρητές στην τάξη. Σύμφωνα με τις δηλώσεις του κύριου Στυλιανίδη, το Υπουργείο αναμένεται να καταθέσει νομοσχέδιο για την ενιαία εκπαίδευση στην Βουλή, προκειμένου να αλλάξει το θεσμικό πλαίσιο το οποίο στοχεύει την συμπερίληψη των ατόμων με αναπηρίες στα σχολεία. «Με την εικόνα που έχουμε θεωρώ ότι όσα προβλήματα εμφανίζονται, επιλύονται και ξεκινά η χρονιά με τα παιδιά που χρειάζονται βοήθεια από συνοδούς να την έχουν» ανέφερε χαρακτηριστικά.
