ALPHA της Κυριακής

Οι δαπάνες δεκαετιών για αξιωματούχους που προκάλεσαν την αντίδραση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας και ο λογαριασμός στον πολίτη

Η συζήτηση για την αγορά νέας θωρακισμένης λιμουζίνας ύψους €595.000 για τις ανάγκες της Προεδρίας της Δημοκρατίας άνοιξε ξανά ένα παλιό αλλά διαχρονικό ζήτημα. Αυτό των λογαριασμών, που εν τέλει πληρώνει ο φορολογούμενος, για διευκολύνσεις της πολιτειακής και κρατικής ηγεσίας.

Το προεδρικό όχημα, αποτελεί μόνο την τελευταία περίπτωση. Εκθέσεις της Ελεγκτικής Υπηρεσίας των τελευταίων ετών καταγράφουν δαπάνες για αυτοκίνητα και γραμματείς πρώην αξιωματούχων, πολυτελή ξενοδοχεία και VIP υπηρεσίες στο εξωτερικό, αλλά και έπιπλα δεκάδων χιλιάδων ευρώ.

Σε άλλες περιπτώσεις, κρατικά οχήματα χρησιμοποιούνται ακόμη και για την καθημερινή μετακίνηση προσωπικού προς και από την εργασία του.

Με βάση τα όσα έχουν δημοσιευτεί κατά καιρούς, πάντα η συζήτηση κάνει κύκλους γύρω από κατά πόσο το κόστος ήταν πράγματι αναγκαίο και αναλογικό.

Η λιμουζίνα των €595.000

Όπως αναφέραμε, το κονδύλι των €595.000 για την αγορά νέου θωρακισμένου οχήματος για την Προεδρία, το οποίο αποδεσμεύθηκε τελικά κατά από την Επιτροπή Οικονομικών, είναι η αφορμή να ανοίξει πάλι η συζήτηση.

Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης είχε δηλώσει αρχικά ότι πληροφορήθηκε το θέμα από τα Μέσα Ενημέρωσης, σημειώνοντας πως ζητήματα που αφορούν την ασφάλεια του Προέδρου χειρίζονται οι αρμόδιες υπηρεσίες. Μετά την αποδέσμευση του κονδυλίου περιορίστηκε στο «κανένα σχόλιο για το θέμα του οχήματος».

Το Τμήμα Ηλεκτρομηχανολογικών Υπηρεσιών υποστήριξε ότι η εισήγηση έγινε στη βάση «αντικειμενικών και τεχνοκρατικών κριτηρίων», έπειτα από αξιολόγηση τόσο των αναγκών όσο και της κατάστασης των υφιστάμενων οχημάτων που χρησιμοποιούνται για τον Πρόεδρο και υψηλόβαθμους ξένους επισκέπτες.

Η επίκληση, ωστόσο, των αναγκών ασφαλείας δεν απαντά από μόνη της στο οικονομικό σκέλος. Γιατί απαιτείται όχημα κόστους πάνω μισού εκατομμυρίου και κατά πόσο εξετάστηκαν άλλες επιλογές που θα μπορούσαν να καλύψουν τις ίδιες προδιαγραφές με μικρότερη επιβάρυνση για το Δημόσιο.

Αυτοκίνητα και γραμματείς… και μετά την αφυπηρέτηση

Η κρατική στήριξη προς τους ανώτατους αξιωματούχους φαίνεται πως δεν τελειώνει απαραίτητα με την αποχώρησή τους από το αξίωμα.

Στοιχεία που είχαν τεθεί ενώπιον της Βουλής έδειχναν ότι από το 2004 και μετά καταβλήθηκαν σχεδόν €1,5 εκατ. για γραμματειακή υποστήριξη πέντε πρώην Προέδρων της Δημοκρατίας και της Βουλής. Επιπλέον €477.695 είχαν δαπανηθεί για αγορά και συντήρηση οχημάτων που χρησιμοποιούσαν οι συγκεκριμένοι πρώην αξιωματούχοι, με τα καύσιμα να επιβαρύνουν επίσης τη Δημοκρατία.

Το ζήτημα επανήλθε ακόμη πιο έντονα σε έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας το 2025. Μεταξύ άλλων, καταγράφηκε περίπτωση εν ενεργεία βουλευτή και πρώην Προέδρου της Βουλής, ο οποίος για το 2023 έλαβε €12.302 ως κατ’ αποκοπή επίδομα γραμματειακών υπηρεσιών ως βουλευτής και €39.089 για ιδιαιτέρα γραμματέα ως πρώην Πρόεδρος της Βουλής.

Η Ελεγκτική υπολόγισε συνολικά €51.391 για υπηρεσίες που θεωρεί ότι εξυπηρετούν τον ίδιο σκοπό. Ο Μάριος Καρογιάν, στον οποίο αφορούσε η αναφορά, απέρριψε την ερμηνεία της Υπηρεσίας, υποστηρίζοντας ότι το επίδομα που λαμβάνουν οι βουλευτές αποτελεί μέρος των απολαβών τους και ότι ο ίδιος λαμβάνει μόνο ένα επίδομα γραμματειακής υποστήριξης ως πρώην Πρόεδρος της Βουλής.

€26.000 για τρεις νύχτες και VIP υπηρεσίες

Άλλη εικόνα προκύπτει από τον έλεγχο των δαπανών της Βουλής και επίσημη επίσκεψη της Προέδρου του Σώματος, Αννίτας Δημητρίου, στο Λονδίνο τον Ιούλιο του 2023.

Την Πρόεδρο συνόδευσαν οκτώ άτομα: πέντε λειτουργοί της Βουλής, δημοσιογράφος και εικονολήπτης του ΡΙΚ και ένα πρόσωπο για σκοπούς ασφάλειας. Οι συνοδοί διέμειναν στο ίδιο πολυτελές ξενοδοχείο, με το κόστος για τρεις νύχτες να φτάνει τις €15.172, ενώ η διαμονή της ίδιας της Προέδρου κόστισε €3.621.

Η Ελεγκτική υπενθύμισε μάλιστα ότι το εγχειρίδιο υπηρεσιακών ταξιδιών του Γενικού Λογιστηρίου προβλέπει πως η διαμονή κρατικών λειτουργών σε ξενοδοχεία πολυτελείας πρέπει να αποφεύγεται, εκτός εάν κρίνεται απολύτως απαραίτητη.

Στο ίδιο ταξίδι πληρώθηκαν άλλες €7.674 για “VIP facilities” στο Heathrow. Η Ελεγκτική διαπίστωσε ότι το τιμολόγιο δεν περιείχε επαρκή στοιχεία ως προς το ποιοι χρησιμοποίησαν τις υπηρεσίες, σε πόσα άτομα αφορούσε η χρέωση, τι ακριβώς παρεχόταν ή ποια ήταν η τιμή ανά πρόσωπο, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να τεκμηριωθεί πλήρως ο έλεγχος του ποσού.

Η Βουλή απάντησε ότι οι επιλογές ξενοδοχείων και συνοδείας ήταν υπηρεσιακές και ότι η Πρόεδρος δεν είχε προσωπική εμπλοκή στις σχετικές αποφάσεις.

Έπιπλα καντίνας €77.500

Στην ίδια έκθεση εντοπίζεται ίσως ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά παραδείγματα του ερωτήματος «γιατί τόσο;».

Για την επίπλωση της καντίνας της Βουλής καταβλήθηκαν περίπου €77.500 περιλαμβανομένου ΦΠΑ, μέσω διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση. Η αιτιολόγηση ήταν ότι ο σχεδιασμός απαιτούσε συγκεκριμένα έπιπλα υψηλής ποιότητας.

Η Ελεγκτική δεν πείστηκε. Υπέδειξε ότι υψηλής ποιότητας έπιπλα διατίθενται ευρέως στην αγορά, ενώ σημείωσε και το γεγονός ότι ο αρχιτέκτονας που εισηγήθηκε τα συγκεκριμένα έπιπλα κατείχε διευθυντική θέση στην εταιρεία από την οποία έγινε η αγορά.

Η Βουλή υπεραμύνθηκε της επιλογής, παρουσιάζοντας την αναβάθμιση του χώρου ως επιβεβλημένη. Το ερώτημα όμως παραμένει. Ακόμη και αν η ανακαίνιση ήταν αναγκαία, ήταν αναγκαία και η συγκεκριμένη λύση των €77.500;

Με στρατιωτικό όχημα… στη δουλειά

Το φαινόμενο δεν περιορίζεται στα ανώτατα πολιτειακά αξιώματα. Σε έκθεση για το Υπουργείο Άμυνας τον Νοέμβριο του 2025, η Ελεγκτική καταγράφει ότι συνεχίζεται η καθημερινή μεταφορά μόνιμου στρατιωτικού και πολιτικού προσωπικού της Εθνικής Φρουράς από και προς τον τόπο εργασίας με στρατιωτικά οχήματα.

Η πρακτική είχε απαγορευθεί ήδη από το 2014, με την Ελεγκτική να επισημαίνει ότι η μετάβαση από την κατοικία στον χώρο εργασίας δεν αποτελεί υπηρεσιακή μετακίνηση. Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι ότι τα καύσιμα που καταναλώνονται για αυτές τις διαδρομές αφαιρούνται από το μηνιαίο πάγιο καυσίμων που δίνεται στις μονάδες για την εκτέλεση του επιχειρησιακού τους έργου. Το Υπουργείο Άμυνας επικαλείται ιδιαιτερότητες της λειτουργίας της Εθνικής Φρουράς και αναφέρει ότι έχουν ληφθεί μέτρα περιορισμού της χρήσης υπηρεσιακών οχημάτων στις απολύτως αναγκαίες περιπτώσεις.

Το ακριβές ετήσιο κόστος της συγκεκριμένης πρακτικής δεν προκύπτει από την έκθεση. Και ίσως αυτή να είναι η πληροφορία που χρειάζεται περισσότερο, πόσο δηλαδή πληρώνει τελικά το κράτος κάθε χρόνο για την καθημερινή μεταφορά προσωπικού.

Δεν είναι η πρώτη φορά

Η υπόθεση της λιμουζίνας έχει και μία ακόμη διάσταση. Δεν είναι η πρώτη φορά που το όνομα του σημερινού Προέδρου συνδέεται με κρατική παροχή την οποία αμφισβήτησε η Ελεγκτική Υπηρεσία.

Όταν υπηρετούσε ως διπλωμάτης στη Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Κύπρου στην ΕΕ και επέστρεψε στην Κύπρο το 2013 για να αναλάβει καθήκοντα, συνέχισε για περίπου τέσσερις μήνες να λαμβάνει Γενικό Επίδομα Εξωτερικού. Το ποσό που καταβλήθηκε ανήλθε σε €16.514. Η Ελεγκτική έκρινε ότι η συνέχιση της καταβολής θα έπρεπε να είχε παραπεμφθεί στον Υπουργό Οικονομικών, ο οποίος είχε την αρμοδιότητα να αποφασίσει για τέτοιες ειδικές περιπτώσεις.

Από τις €16.514 μέχρι τις €595.000, τα ποσά, οι συνθήκες και οι περιπτώσεις προφανώς διαφέρουν. Το ερώτημα παραμένει. Όταν το Δημόσιο ανοίγει το πορτοφόλι του για τους ανθρώπους που το διοικούν, ποιος αποφασίζει πού τελειώνει η πραγματική ανάγκη και πού αρχίζει η υπερβολή;