Στον φάρο του Κάβο Γκρέκο, ο τελευταίος φαροφύλακας θυμάται μια ζωή απομονωμένη ανάμεσα στη θάλασσα, τις φουρτούνες και την ευθύνη να παραμένει ο φάρος πάντα φωτεινός
Εκεί που αναδύεται ο πρώτος ήλιος της Ευρώπης, στο ανατολικότερο άκρο του νησιού, στο Ακρωτήρι του Κάβο Γκρέκο δεσπόζει ένας πετρόκτιστος Φάρος, που κτίστηκε από τους Άγγλους το μακρινό 1891 με κόστος κατασκευής £1.143. Ένα κρίσιμο σημείο για τους ναυτικούς καθώς ήταν το πρώτο κομμάτι ξηράς που έβλεπαν τα πλοία ερχόμενα από την Ανατολή. Φωτεινός καθοδηγητής των ναυτικών εδώ και 135 χρόνια. Καθοδήγησε αμέτρητα πλοία σε ασφαλή λιμάνια, όπως αυτό της Λάρνακας και της Αμμοχώστου, που ήταν το κύριο λιμάνι της Κύπρου μέχρι το 1974. Το φως του Φάρου δεν πρέπει και δεν σβήνει ποτέ. Και κάποτε η ευθύνη γι’ αυτό ανήκε αποκλειστικά στον φαροφύλακα.
Ο «Alpha» μίλησε με τον Γιώργο Τσολάκη που από το 1966 και για δεκαέξι συνεχή χρόνια υπηρετούσε στον Φάρο του Κάβο Γκρέκο ως Φαροφύλακας. Η επίσκεψή μας μάλιστα στον Φάρο, 44 χρόνια μετά την αποχώρησή του, του ξύπνησε γλυκιές μνήμες και θύμισες.
Οι δυσκολίες και οι χαρές
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
«Ήμουν για δεκαέξι ολόκληρα χρόνια μόνιμος κάτοικος εδώ, μαζί με την οικογένειά μου» αναφέρει χαρακτηριστικά εξηγώντας πως ήταν 28 ετών όταν μετακόμισε στα γραφικά σπιτάκια δίπλα από το φάρο μαζί με τη γυναίκα του Αντριανή και τα τρία τους αγόρια. Ένα σπίτι που τα πρώτα χρόνια δεν είχε καν ρεύμα. Μάλιστα στο συγκεκριμένο σπιτάκι γεννήθηκε το τέταρτο παιδί τους, με την βοήθεια «μαμμούς» που έφερε από το Τρίκωμο και φιλοξένησε για περίπου μία βδομάδα. Παρά τις δυσκολίες, ο κ. Τσολάκης αναφέρει πως η ζωή ήταν ανέμελη και για τον ίδιο που εκείνο το διάστημα φρόντισε να διαβάσει αρκετά για το ψάρεμα, τις δύσκολες στιγμές που θα είχε να αντιμετωπίσει στο νερό, όσο και τα παιδιά. Που έμαθαν εκεί ψάρεμα και κολύμπι.
Ο ίδιος αναφέρει πως η σωστή και απρόσκοπτη λειτουργία του Φάρου ήταν η πρώτη και η τελευταία του έγνοια. Μάλιστα η συντήρηση του γινόταν καθημερινά. «Καθημερινά έπρεπε να ανέβω πάνω, να καθαρίσω τα τζάμια. Τα τζάμια δημιουργούσαν την αλάρμη της θάλασσας, το αλάτι. Να τα σκουπίσω, να τα καθαρίσω».
Οι φουρτούνες και το λαθρεμπόριο
Δεν έλειψαν βεβαίως και οι δύσκολες στιγμές στον Φάρο. Θυμάται πως εγκατέλειψε τον Φάρο ένα βράδυ το 1968, όταν η θάλασσα, ήταν τόσο φουρτουνιασμένη που τα κύματα έφταναν μέχρι την κατοικία τους. Η οικογένεια του βρισκόταν σε κίνδυνο, το τηλέφωνο δεν λειτουργούσε και έτσι πήρε την απόφαση να φύγουν, επιβιβάστηκαν στο όχημα και κατευθύνθηκαν προς το Παραλίμνι.
«Η θάλασσα ερχόταν μέχρι εδώ» αναφέρει. «Είναι κάτι που δεν ξαναείδα. Και υπάρχει και ιστορικό πυρ, γυνή και θάλασσα». Εκείνη την ημέρα, όπως θυμάται, η γεωργική έκταση πίσω από το φάρο έγινε κάτασπρη. «Χιλιάδες γλάροι ήταν στην περιοχή. Δεν μπορούσαν να πετάξουν. Είχα μία χήνα, δεν με άκουσε. Και προσπάθησε να πετάξει. Πέταξε. Και την έπιασε ο αέρας». Η δύναμη του αέρα και της θάλασσας ήταν τόσο μεγάλη θυμάται που τα κύματα μετακίνησαν ένα βραχώδη ογκόλιθο.
Οι φουρτούνες ωστόσο δεν ήταν οι μόνοι κίνδυνοι στην περιοχή που ήταν ο Φάρος, καθώς σύμφωνα με τον κ. Τσολάκη η περιορισμένη κινητικότητα, σε συνδυασμό με τη μορφολογία του εδάφους, την καθιστούσε ιδιαίτερα ελκυστική για τους λαθρεμπόρους. Ο ίδιος μάλιστα μία φορά εντόπισε τεράστιες ποσότητες καπνικών.
Ενημέρωσε άμεσα τους αρμόδιους της υπηρεσίας του και την αστυνομία. Και όπως θυμάται του επεσήμαναν πως τέτοιες δουλειές είναι πολύ επικίνδυνες. «Αν έχεις νου κατάλαβε, κλείνε και λίγο τα μάτια σου» του επισημάνθηκε. «Τον ευχαρίστησα και του ανταπάντησα πως αυτή είναι η δουλειά μας» αναφέρει χαρακτηριστικά.
Η εγκατάλειψη και η ελπίδα
Η παρουσία μας στον χώρο, προκάλεσε ωστόσο και θλίψη στον τελευταίο φαροφύλακα του Κάβο Γκρέκο. «Οι κατοικίες, τα σπίτια καταστρέφονται το ένα πίσω από το άλλο. Και δεν συγκινείται κανένας» αναφέρει χαρακτηριστικά βλέποντας την εικόνα των κτιρίων. Ολοκληρώνοντας την συζήτηση, ο ίδιος εξέφρασε την ελπίδα να ανανεωθεί η κατοικία στο περιβάλλον και ο περίγυρος.
Αξίζει να σημειωθεί πως μετά το τέλος της φαροφυλάκων εποχής, τα βοηθητικά κτήρια χρησιμοποιούνταν ως χώροι φιλοξενίας καλεσμένων και συγγενών της αρχής λιμένων. Η ευρύτερη περιοχή του φάρου είναι περιφραγμένη και για την επίσκεψη στον χώρο απαιτείται άδεια από το Τμήμα Δασών, το οποίο είναι υπεύθυνο για την προστασία του φυσικού πλούτου της περιοχής, και από την Αρχή Λιμένων η οποία είναι αρμόδια για τη διαχείριση του Φάρου.
