Η αίσθηση ότι είναι πιο ανώδυνη, η προώθησή της από γιατρούς και το δικαίωμα της επιλογής
Καισαρική τομή και όχι φυσιολογικό τοκετό επιλέγουν οι περισσότερες γυναίκες στην Κύπρο ανεβάζοντας τη χώρα, στα ψηλά της ευρωπαϊκής κατάταξης και πολλές φορές στην πρώτη θέση.
Η πορεία της Κύπρου
Τα τελευταία χρόνια το ποσοστό της Κύπρου κυμαίνεται κοντά στο 60%, την ώρα που ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι στο 27- με 30%. Ενδεικτικά το 2024 το ποσοστό των καισαρικών ανήλθε στο 62%, το 25 στο 61% και φέτος μέχρι στιγμής το ποσοστό αυτό ανέρχεται κοντά στο 58%.
Μιλώντας στον «alpha της Κυριακής», η διευθύντρια διεύθυνσης Υπηρεσιών Υγείας ΟΑΥ Μόνικα Κυριάκου, παραδέχεται πως πρόκειται για ποσοστό που παραμένει σημαντικά υψηλότερο από το προβλεπόμενο με σημεία όμως πολύ μικρής βελτίωσης.
Τι γίνεται στην Ευρώπη;
Στις πρώτες θέσεις μαζί με την Κύπρο στη διενέργεια καισαρικών τομών βρίσκονται Ελλάδα, Ρουμανία, Βουλγαρία και Πολωνία. Χώρες, των οποίων τα ποσοστά τους κυμαίνονται 40% με 62%. Κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο βρίσκονται η Ιταλία, η Ουγγαρία, η Γερμανία και η Σλοβακία από 25% μέχρι 38%. Τα χαμηλότερα ποσοστά κατέχουν δύο σκανδιναβικές χώρες -Φινλανδία, Σουηδία – η Ολλανδία, η Σλοβενία και η Γαλλία.
Το μεγάλο ερώτημα βεβαίως είναι γιατί επιλέγεται σε τόσο υψηλό βαθμό η καισαρική στην Κύπρο. Σύμφωνα με την Πρόεδρο της Γυναικολογικής και Μαιευτικής Εταιρείας, Αφροδίτη Ελυσσαίου, επισημαίνει πως θα πρέπει να αναλυθούν τα βαθύτερα αίτια αυτής της επιλογής.
«Είναι επειδή πλέον είναι μια ασφαλής μέθοδος η καισαρική; Ανώδυνη; Είναι η κουλτούρα που λέμε; Η μια με την άλλη οι κοπέλες προτιμούν για να μην ταλαιπωρηθούν;» αναφέρει χαρακτηριστικά η κα Ελυσσαίου.
Το υψηλό ποσοστό της Κύπρου θορύβησε όλους τους αρμόδιους οι οποίοι πέραν της εξεύρεσης των αιτιών, προχώρησαν με τον συντονισμό εθνικής στρατηγικής η οποία τέθηκε σε εφαρμογή το 2024. Με όλους τους αρμόδιους να αναγνωρίζουν πως το υψηλό δε θα μειωθεί από τη μια μέρα στην άλλη.
Κλινική κατευθυντήρια οδηγία
Με αυτά τα δεδομένα, ο ΟΑΥ εφάρμοσε κλινική κατευθυντήρια οδηγία στο σύστημα υγείας ως προς τις ενδείξεις της καισαρικής τομής αλλά αυτές να τεκμηριώνονται επίσης στο σύστημα. Ο ΟΑΥ ζητά από τους γυναικολόγους – μαιευτήρες, να ενημερώνουν την έγκυο γυναίκα προτού έρθει η ώρα του τοκετού για τα υπέρ και τα κατά της καισαρικής τομής και του φυσιολογικού τοκετού.
Με βάση πάντως τα στοιχεία του ΟΑΥ, 25 μαιευτήρες – γυναικολόγοι διενεργούν πέραν του 70% των τοκετών με καισαρικές τομές και 5 πέραν του 90%.
Στοιχεία που δεν άφησε ασχολίαστα, η πρόεδρος της γυναικολογικής εταιρίας. «Δεν μπορούμε να πούμε ότι υπάρχουν συνάδελφοι που όντως προωθούν την καισαρική γιατί έτσι θέλουν. Σίγουρα θα υπάρχει κάποιος λόγος ιατρικός για να πει κάποιος γιατρός ότι πρέπει να προχωρήσει η κοπέλα σε καισαρική».
Εδώ ακριβώς εγείρεται το ερώτημα αν είναι οικονομικό το ζήτημα ή θέμα κουλτούρας. Αρκετές φορές επικρατεί η εντύπωση πως ένας γυναικολόγος προωθεί την καισαρική τομή λόγω της υψηλότερης αμοιβής που λαμβάνει.
Τα στοιχεία του οργανισμού δείχνουν πως η μέση τιμή μιας καισαρικής ανέρχεται σε 3.700 ευρώ έναντι 2.700 ευρώ που στοιχίζει ο φυσιολογικός τοκετός. Ποσά που καταβάλλονται ωστόσο ως αποζημίωση στα νοσηλευτήρια με τους γυναικολόγους να καταρρίπτουν το επιχείρημα περί υψηλότερης αμοιβής στη διενέργεια καισαρικών αφού από όσα καταλήγουν σε αυτούς, η διαφορά έναντι του φυσιολογικού τοκετού ανέρχεται περίπου στα 100 ευρώ.
Δικαίωμα η επιλογή
Παρά τις προσπάθειες που γίνονται για να μειωθεί το ποσοστό, όλες οι πλευρές διαμηνύουν πως η επιλογή της γυναίκας να προχωρήσει με καισαρική τομή παραμένει.
«Διατηρούμε την επιλογή της γυναίκας αλλά θα πρέπει να υπάρξει περισσότερη ενημέρωση. Ούτως ώστε πλέον ο φυσιολογικός τοκετός να θεωρείται μια φυσιολογική διαδικασία» αναφέρει χαρακτηριστικά η κα Κυριάκου στον «alpha της Κυριακής».
Εάν μετά την ενημέρωση αλλά και τη συζήτηση που έχει κάνει η εγκυμονούσα με τον μαιευτήρα επιθυμεί να προχωρήσει με καισαρική τομή, τότε υπογράφει σχετικό έγγραφο σύμφωνα με το οποίο παρόλο που δεν υπάρχει η ιατρική ένδειξη, επιθυμεί να προχωρήσει με καισαρική τομή.