Οι συνεχείς παρατάσεις και ο ετήσιος προϋπολογισμός του που σχεδόν διπλασιάστηκε μέσα σε 6 χρόνια
Επτά χρόνια συμπληρώνει φέτος το Γενικό Σύστημα Υγείας, η βιωσιμότητα του οποίου τίθεται από πολλούς υπό αμφισβήτηση, την ώρα που πρόσφατη έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας καταγράφει αδυναμίες και δυσλειτουργίες που επιβαρύνουν το σύστημα.
Σε λιγότερο από πέντε μήνες, ο ΟΚΥπΥ θα πρέπει να έχει ολοκληρώσει την οικονομική του αυτονόμηση από το κράτος και να μπορεί να καλύπτει τα λειτουργικά του έξοδα κυρίως από τα έσοδα που προκύπτουν από την παροχή υπηρεσιών στο ΓεΣΥ και τις αποζημιώσεις του ΟΑΥ, αντί της κρατικής κάλυψης των ελλειμμάτων του.
Το αρχικό χρονοδιάγραμμα προέβλεπε ότι ο ΟΚΥπΥ θα έπρεπε να είχε επιτύχει οικονομική αυτονόμηση μέχρι τις 31 Μαΐου 2024. Η ημερομηνία αυτή δεν επιτεύχθηκε και δόθηκε παράταση μέχρι τις 31 Μαΐου 2025, ενώ στη συνέχεια η κρατική κάλυψη των ελλειμμάτων παρατάθηκε μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Το ερώτημα πλέον είναι απλό: Είναι σε θέση ο ΟΚΥπΥ να σταθεί οικονομικά στα πόδια του χωρίς κρατική κάλυψη και μπορεί το μοντέλο αποζημίωσης του ΟΑΥ μέσω του ΓεΣΥ να εξασφαλίσει τη βιωσιμότητα των δημόσιων νοσηλευτηρίων, χωρίς να επιβαρυνθεί περαιτέρω η βιωσιμότητα του ίδιου του ΓεΣΥ;
Τα έσοδα και έξοδα του ΓεΣΥ για τα έτη 2019 – 2024
Μέχρι στιγμής, οι οικονομικές καταστάσεις του ΓεΣΥ είναι δημοσιευμένες μέχρι το 2024.
2019: Έσοδα €489 εκατ., έξοδα €245 εκατ. και πλεόνασμα €244 εκατ.
2020: Έσοδα €945 εκατ., έξοδα €783 εκατ. και πλεόνασμα €162 εκατ.
2021: Έσοδα €1,329 δισ., έξοδα €1,364 δισ. και έλλειμμα €35 εκατ.
2022: Έσοδα €1,483 δισ., έξοδα €1,416 δισ. και πλεόνασμα €67 εκατ.
2023: Έσοδα €1,657 δισ., έξοδα €1,500 δισ. και πλεόνασμα €157 εκατ.
2024: Έσοδα €1,839 δισ., έξοδα €1,726 δισ. και πλεόνασμα €113 εκατ.
Για το 2024, ο αρχικός προϋπολογισμός του ΟΑΥ για ΓεΣΥ ήταν €1,663 δισ. Στη διάρκεια του έτους χρειάστηκε συμπληρωματικός προϋπολογισμός €94,3 εκατ., όπου και ενέκρινε η Βουλή, αυξάνοντας το όριο δαπανών στα €1,757 δισ.
Με βάση τα τελευταία δεδομένα, το αποθεματικό του ΓεΣΥ είναι περίπου €707 εκατ. και αντιστοιχεί περίπου σε 4,6 μήνες πληρωμών.
Παράλληλα με όλα αυτά, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, στην τελευταία έκθεσή του για το ΓεΣΥ, διαπιστώνει την ανάγκη αλλαγών στον τρόπο κατανομής των χρημάτων του ΓεΣΥ, αφού όπως εντοπίζει τα οικονομικά και λειτουργικά κίνητρα, ευνοούν την αυξημένη χρήση εξειδικευμένων υπηρεσιών χωρίς πάντοτε να εξασφαλίζουν καλύτερα αποτελέσματα για τους ασθενείς.
Ο λογαριασμός για τον ΟΚΥπΥ
Για το 2026 ο προϋπολογισμός του ΟΚΥπΥ ήταν περίπου €779 εκατ. Κύριος αιμοδότης των δημόσιων νοσηλευτηρίων είναι οι πληρωμές του ΟΑΥ μέσω του ΓεΣΥ. Ωστόσο, υπήρχε €30 εκατ. ευρώ έλλειμμα, το οποίο χρειάστηκε να καλύψει το κράτος. Το κράτος έδωσε άλλα €40 εκατ.ευρώ Το 2025 για να καλύψει το λειτουργικό έλλειμμα, που θα έπρπε να ήταν σε θέση να καλύψει ο ΟΚΥπΥ.
Το πρόβλημα δε, είναι πως ο ετήσιος προϋπολογισμός του Οργανισμού Κρατικών Υπηρεσιών Υγείας, σχεδόν διπλασιάστηκε μέσα σε 6 χρόνια.
2020: περίπου €418 εκατ.
2021: περίπου €467 εκατ.
2022: περίπου €570 εκατ.
2023: περίπου €573 εκατ.
2024: περίπου €543 εκατ.
2025: προβλέψεις για περίπου €819 εκατ.
2026: προβλέψεις για περίπου €779 εκατ.
Συνολική αύξηση 2020–2026: περίπου €361 εκατ., δηλαδή 87%.
Εάν η οικονομική αυτονόμηση του Οργανισμού βασιστεί κατά κύριο λόγο στην αύξηση των αποζημιώσεων μέσω του ΓεΣΥ, τίθεται το ερώτημα κατά πόσο το κόστος της αυτονόμησης του ΟΚΥπΥ μπορεί να απορροφηθεί από το ίδιο το Σύστημα χωρίς να δημιουργηθεί πρόσθετη πίεση στα οικονομικά του.
Το γεγονός ότι ο ΟΚΥπΥ εξακολουθεί να χρειάζεται κρατική στήριξη, παρά τα έσοδα που λαμβάνει μέσω του ΓεΣΥ, εγείρει το ερώτημα κατά πόσο το υφιστάμενο μοντέλο αποζημίωσης επαρκεί για να καλύψει το πραγματικό κόστος λειτουργίας των δημόσιων νοσηλευτηρίων.