Από το κλίμα ευφορίας που προκάλεσαν Μακρόν-Μητσοτάκης στην μεγάλη κρίση του αφθώδους πυρετού
Η παρουσία του Γάλλου Προέδρου Εμμανουήλ Μακρόν και του Έλληνα Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στην βάση Ανδρέας Παπανδρέου, ήταν αρκετή για να δημιουργήσει ένα κλίμα ευφορίας και ανακούφισης. Αφενός σε μία μερίδα των πολιτών που ένιωσαν μία σχετική ασφάλεια από την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη και αφετέρου στο Προεδρικό που ένιωσαν να ανατρέπεται η κακή εικόνα των λανθασμένων χειρισμών στο εσωτερικό. Σε αυτό ακριβώς το πλαίσιο, άρχισε να διαρρέεται από τον Λόφο και πέριξ, πως η ευρωπαϊκή ασπίδα προστασίας, ήταν αποτέλεσμα των «άοκνων» προσπαθειών του Προέδρου και των καλών σχέσεων που είχε κτίσει όλο αυτό το διάστημα- με τα ταξίδια του στο εξωτερικό- με αρχηγούς κρατών. Ένα αφήγημα που φαίνεται να εμπεδώνεται και σε μερίδα των πολιτών αν ληφθούν υπόψη τα δημοσκοπικά ευρήματα που θέλουν τον Πρόεδρο να παρουσιάζει μεγαλύτερη αποδοχή για την εξωτερική του πολιτική. Την ίδια στιγμή όμως που αυτό το αφήγημα άρχισε να βρίσκει πρόσφορο έδαφος, άνοιξαν μέτωπα τόσο στο εσωτερικό για την οικονομία και τις προεκτάσεις του πολέμου ενώ φάνηκε να βγαίνει εκτός ελέγχου ο αφθώδης πυρετός. Δημιουργήθηκε συνεπώς το εξής ερώτημα: «Αν όντως έξω πάμε καλά, μέσα τι πάει τόσο λάθος»;
Μεταξύ εικόνας και πραγματικότητας
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Η παρουσία των δύο ηγετών ήταν αναμφίβολα μία σημαντική κίνηση μέσα σε ένα κλίμα γενικής ανασφάλειας που προκλήθηκε από τον πόλεμο. Αυτό προκάλεσε σε πολλούς την ευφορία πως κάτι παρόμοιο θα μπορούσε να επαναληφθεί αν την επίθεση στην Κύπρο έκανε η Τουρκία. Και εδώ ακριβώς είναι που μπορεί ένα καλό αποτέλεσμα να οδηγήσει σε ψευδαισθήσεις. Ηγέτες κρατών μελών της Ε.Ε στήριξαν την Κύπρο απέναντι σε έναν κοινό εχθρό της Ε.Ε και του ΝΑΤΟ που λέγεται Ιράν. Δεν σημαίνει πως κάτι τέτοιο θα επαναλαμβανόταν στην περίπτωση της Τουρκίας. Ήταν ωστόσο μία κίνηση που εκτός από τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη, βοήθησε επικοινωνιακά τόσο τον Γάλλο Πρόεδρο όσο και τον Έλληνα Πρωθυπουργό. Είναι γνωστό πως ο Εμμανουήλ Μακρόν διεκδικεί ένα πιο ηγετικό ρόλο στην Ε.Ε και στην περιοχή, ενώ ο Κυριάκος Μητσοτάκης σε δημοσκοπήσεις μετά το συμβάν φαίνεται να κέρδισε 2% από την στάση του.
Όσο σημαντική όμως κι αν ήταν η ουσία, φάνηκε πως χάθηκε το μέτρο στο εσωτερικό. Δημιουργώντας την εντύπωση πως το κλίμα ευφορίας οδήγησε σε υποβάθμιση άλλων ζητημάτων
- Υπήρξε παράβλεψη της ζημιάς που έχει προκληθεί ήδη στον τουρισμό
- Δημιουργήθηκε η αίσθηση στο Προεδρικό ότι αν ο Πρόεδρος μπορεί να διαχειριστεί μία τέτοια κρίση, τότε μπορεί να χειριστεί οποιαδήποτε άλλη στο εσωτερικό με την βοήθεια των συμμάχων του στο εξωτερικό
Δεν ήταν λίγοι οι οικονομικοί παράγοντες που βλέποντας την εικόνα στο Ανδρέας Παπανδρέου, σε συνδυασμό με την αναφορά του Γάλλου Προέδρου ότι η Κύπρος δέχτηκε «πολλές επιθέσεις από πυραύλους», ανησύχησαν. Γιατί όλο αυτό ερχόταν σε αντίφαση με αυτό που μέρες προσπαθούσαν να υποστηρίξουν: Πως η Κύπρος δεν είναι σε εμπόλεμη κατάσταση, αλλά ασφαλής τουριστικός προορισμός. Μία κατάσταση που αναμφίβολα προκάλεσε ζητήματα. Καθόλου τυχαία η έκκληση της ΟΕΒ -με δέκτη εμμέσως τον Πρόεδρο- να πέσουν οι τόνοι στον δημόσιο διάλογο. Έκαναν λόγο για την δημιουργία λανθασμένων εντυπώσεων και υπογράμμισαν την ανάγκη αποσαφήνισης της πραγματικής εικόνας σε σχέση με την ασφάλεια της χώρας.
Όμως σε αυτό το εύφορο κλίμα των φωτογραφιών, των εναγκαλισμών των δηλώσεων συμπαράστασης, η κυβέρνηση φαίνεται είτε να υποβάθμισε τις προεκτάσεις του αφθώδους πυρετού είτε να εκτίμησε πως μπορεί να λύσει το πρόβλημα με τον ίδιο ακριβώς τρόπο: χρησιμοποιώντας ξένους αξιωματούχους.
Αδυναμία λήψης μέτρων
Όπως είναι σε θέση να γνωρίζει ο «Alpha της Κυριακής» αρμόδιοι είχαν κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου όταν τον Δεκέμβριο διαπιστώθηκαν τα πρώτα κρούσματα στα Κατεχόμενα και ζητήθηκε να λάβει η Κύπρος αυστηρά μέτρα για να προλάβει την κατάσταση. Όπως διαπιστώθηκε υπήρξαν χαμηλά αντανακλαστικά και μία τάση υποβάθμισης του κινδύνου. Υποτυπώδεις έλεγχοι από το τελωνείο και τις κτηνιατρικές υπηρεσίες που λειτουργούσαν με ωράριο δημόσιας υπηρεσίας. Όταν λοιπόν δεν υπήρξαν κρούσματα τον πρώτο ενάμισι μήνα τα μέτρα χαλάρωσαν ακόμη περισσότερο με αποτέλεσμα να εμφανιστεί ο ιός τον περασμένο Φεβρουάριο και στις ελεύθερες περιοχές.
Η πρώτη κίνηση της κυβέρνησης ήταν να μετακυλήσει την ευθύνη σε κτηνοτρόφους. Τότε είχε διαρρεύσει ότι πρόκειται για την ατομική ευθύνη των κτηνοτρόφων που λανθασμένα έπαιρναν σανό από τα Κατεχόμενα. Η είδηση αυτή βεβαίως χάθηκε εντέχνως στην πορεία όταν διαπιστώθηκε πως η Ε.Ε μπορεί να μην προχωρήσει σε αποζημιώσεις αν αντιληφθεί πως υπήρξαν παρατυπίες στα πρωτόκολλα.
Ποιος θα το πει στους κτηνοτρόφους;
Το θέμα επισκιάστηκε εν τω μέσω της κρίσης με το drone, όμως επανήλθε την περασμένη Κυριακή, όταν ο Πρόεδρος επιχείρησε να πάρει πάνω του την κατάσταση συναντώντας τους Κτηνοτρόφους. Σύμφωνα με έγκυρες πηγές, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης δημοσιοποίησε την πρόθεσή του να μιλήσει ο ίδιος προσωπικά στην Πρόεδρο της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, για να της ζητήσει να υπάρξει παρέκκλιση για την Κύπρο σε ο,τι αφορά το αίτημα των κτηνοτρόφων για τη μη θανάτωση ασυμπτωματικών ζώων. Μάλιστα στο τραπέζι έπεσε και η ιδέα ότι μπορεί η Κύπρος να μην ακολουθήσει τις διεθνείς οδηγίες πληρώνοντας απλώς ένα πρόστιμο. Σε αυτό ακριβώς το πλαίσιο η Πρόεδρος της Κομισιόν έστειλε στην Κύπρο τον Ευρωπαίο Επίτροπο για την υγεία και την καλή διαβίωση των ζώων Όλιβερ Βαρχέλι, ο οποίος ξεκαθάρισε πως δεν τίθεται θέμα παρέκκλισης της Κύπρου και έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για τις συνέπειες.
Το ερώτημα που τέθηκε είναι αν ο Πρόεδρος γνώριζε εξ αρχής ότι δεν θα υπάρξει παρέκκλιση και ήθελε να αναλάβει την ευθύνη γι αυτό η Ε.Ε αντί ο ίδιος, ή αν πράγματι πίστευε πως εξαιτίας των σχέσεων που έχει κτίσει θα μπορούσε να ζητήσει κάτι τέτοιο και να γίνει αποδεκτό. Μπροστά σε όλη αυτή την κατάσταση δεν δημιουργήθηκε απλώς χάος, με πολιτικά πρόσωπα να μπαινοβγαίνουν χωρίς λήψη μέτρων σε φάρμες, αλλά δημιουργήθηκαν και λανθασμένες προσδοκίες στους κτηνοτρόφους.
Ο Όλιβερ Βαρχέλι κατά την επίσκεψη του πάντως ήταν ξεκάθαρος δεδομένου ότι ευρωπαϊκοί κύκλοι γνώριζαν εδώ και μέρες για την παρουσία ακόμη και παπάδων εντός στις φάρμες. Ξεκαθάρισε πως θα πρέπει να τηρήσουν πολύ αυστηρά μέτρα και πως θα πρέπει να σταματήσει να μπαίνει ανέλεγκτα κόσμος στις φάρμες καθώς η κατάσταση είναι πολύ σοβαρό και πολύ εύκολη η διασπορά του ιού.
Πλέον στο Προεδρικό αντιλήφθηκαν πως οι συνέπειες μπορούν να αποβούν μοιραίες για την Κύπρο. Και αυτό γιατί αν η Κύπρος γίνει κόκκινη ζώνη (εξαπλωθεί δηλαδή πέραν της Λάρνακας) θα επηρεαστεί η οικονομία, οι εξαγωγές, ο τουρισμός η εφαρμογή πρωτοκόλλων σε πτήσεις προς και από την Κύπρο. Μάλιστα, αν δεν τηρηθούν τα πρωτόκολλα, η Κύπρος κινδυνεύει να βγει από την ενιαία αγορά με ο,τι κι αν αυτό συνεπάγεται για την οικονομία. Ήδη στο Προεδρικό ανησυχούν έντονα για τις προεκτάσεις. Την ίδια στιγμή έχουν αποφύγει να αναλάβουν οποιαδήποτε ευθύνη, έχουν καλύψει πλήρως την υπουργό Γεωργίας Μαρία Παναγιώτου και κατάγγειλαν τα κόμματα -πλην του ΕΛΑΜ- για προεκλογικές σκοπιμότητες. Αυτό ωστόσο που είναι σίγουρο πέραν των δηλώσεων, είναι πως ο κλοιός σφίγγει αρκετά για την Μαρία Παναγιώτου δεδομένου ότι ο αφθώδης πυρετός είναι η τρίτη στη σειρά αποτυχία του υπουργείου της, μετά την διαχείριση των φονικών πυρκαγιών και το υδατικό, χωρίς να αποκλείονται εξελίξεις το επόμενο διάστημα.
