Ποια παραδείγματα μπορεί να ακολουθήσει και τι λύσεις υπάρχουν σε αυτό το οικονομικό αδιέξοδο
O AΠΟΕΛ βρίσκεται στο χείλος του γκρεμού. Το πως μπορεί να σωθεί και τι μπορεί να κάνει από τώρα και στο εξής είναι το απόλυτο διακύβευμα. Σε αυτό το πλαίσιο θα προσπαθήσουμε να δώσουμε μερικές απαντήσεις, έχοντας σαν βάση ρεαλιστικές λύσεις και βήματα, με παραδείγματα από το εξωτερικό, με κλαμπ που βρέθηκαν σε παρόμοια θέση με τους γαλαζοκίτρινους.
Όταν μια ποδοσφαιρική ομάδα συσσωρεύει μεγάλα χρέη, δεν πρόκειται απλά για λογιστικό πρόβλημα. Τα χρέη επηρεάζουν την καθημερινή λειτουργία του συλλόγου, την ικανότητα να πληρώνει παίκτες και προσωπικό, την προοπτική να χρηματοδοτήσει μεταγραφές, αλλά και την άδεια συμμετοχής σε πρωτάθλημα ή ευρωπαϊκές διοργανώσεις. Στην Κύπρο, για παράδειγμα, αρκετές ομάδες έχουν σημαντικές οφειλές προς το κράτος και ασφαλιστικά ταμεία, αποτέλεσμα χρόνιας κακοδιαχείρισης και έλλειψης οικονομικού προγραμματισμού.
Όταν τα χρέη ξεπεράσουν ένα ανεκτό επίπεδο, οι συνέπειες είναι άμεσες: οι ομάδες κινδυνεύουν με διοικητικές κυρώσεις, αφαίρεση βαθμών, υποβιβασμό ή ακόμα και διάλυση / χρεοκοπία, όπως έχει συμβεί σε πλήθος περιπτώσεων σε όλο τον κόσμο.Η επιβίωση ενός ποδοσφαιρικού κλαμπ σε οικονομική κρίση απαιτεί ένα πολύπλευρο σχέδιο που περιλαμβάνει:
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Διακανονισμό χρεών και αναδιάρθρωση
Πρώτο βήμα για να βγει ένας σύλλογος από την οικονομική «σκοτεινή ζώνη» είναι να αναδιαρθρώσει τα χρέη του απέναντι στους πιστωτές. Αυτό μπορεί να γίνει με:
διαγραφή (κούρεμα) μέρους του χρέους, επιμήκυνση αποπληρωμής, μετατροπή χρέους σε μετοχές του συλλόγου.
Παράδειγμα ήταν η περίπτωση της πολωνικής Ρούχ Χορζόφ, που στις αρχές του 2017 ξεκίνησε διαδικασία αναδιάρθρωσης όπου οι πιστωτές δέχτηκαν να μειώσουν και να εγκαταστήσουν σταδιακή αποπληρωμή του χρέους, δίνοντας στον σύλλογο περιθώριο να επιβιώσει και να επιστρέψει ψηλότερα στη βαθμολογία. Ομοίως, στο Ηνωμένο Βασίλειο η Πόρτσμουθ, κατάφερε να αποπληρώσει πλήρως όλα τα χρέη και να δηλώσει ισοσκελισμένο προϋπολογισμό στις αρχές της δεκαετίας του 2010, πληρώνοντας νωρίτερα πιστωτές και επαναφέροντας την οικονομική σταθερότητα.
Αναζήτηση νέων επενδυτών και κεφαλαίων
Σε πολλές περιπτώσεις, ένας σύλλογος δεν μπορεί να βγει από τα χρέη χωρίς φρέσκο κεφάλαιο. Αυτό μπορεί να προκύψει από: πώληση μετοχών / δικαιωμάτων σε στρατηγικούς επενδυτές, προσέλκυση νέων ιδιοκτητών, προσέλκυση επενδυτών από το εξωτερικό που βλέπουν προοπτική στην ομάδα.
Ένα εντυπωσιακό παράδειγμα είναι η ιστορία της Βενέτσια, στην Ιταλία, η οποία βρισκόταν στα πρόθυρα πτώχευσης λόγω χρεών. Ο ράπερ Drake και οι συνεργάτες του βοήθησαν στη συγκέντρωση κεφαλαίων, επενδύοντας ή προσελκύοντας πάνω από 30 εκατομμύρια λίρες σε επενδύσεις που έσωσαν τον σύλλογο και του επέτρεψαν να συνεχίσει στο επαγγελματικό επίπεδο.
Μείωση δαπανών και νέα οικονομική διαχείριση
Αν μια ομάδα χρωστά πολλά, είναι λογικό ότι στο παρελθόν ξόδεψε περισσότερο από ό,τι μπορούσε να αντέξει. Η αντιμετώπιση αφορά: μείωση μισθολογικών εξόδων (πώληση υψηλόμισθων παικτών), επικέντρωση στην ακαδημία και σε φθηνές λύσεις, πιο σφιχτό πλάνο λειτουργικών εξόδων, προσήλωση σε sustainable budget (βιώσιμο μπάτζετ), ώστε να μη συσσωρευτούν ξανά χρέη.
Για παράδειγμα, οι Χάρτς της Σκωτίας όταν αντιμετώπισαν ύφεση στις αρχές της δεκαετίας του 2010 μείωσαν συστηματικά μισθούς και λειτουργικές δαπάνες και κατάφεραν να μειώσουν σημαντικά το συνολικό χρέος.
Εμπλοκή και στήριξη των οπαδών
Οι οπαδοί μπορούν να αποτελέσουν σημαντικό παράγοντα διάσωσης ενός συλλόγου. Μέσω κοινοτικών μερισμάτων, trust (καταπίστευμα), ακόμα και crowdfunding ( συμμετοχική χρηματοδότηση), οι φανατικοί μπορούν να συνεισφέρουν σημαντικά σε κρίσιμες στιγμές. Σε περιπτώσεις όπως η Κρόουλι Τάουν, οι οπαδοί πήραν ενεργό ρόλο απαιτώντας αλλαγές στη διοίκηση όταν η ομάδα αντιμετώπισε χρεωκοπία στα τέλη της δεκαετίας του 1990 και εστίασαν σε πιο βιώσιμη λειτουργία.
Νομικές και διοικητικές στρατηγικές
Η είσοδος σε διαδικασία πτώχευσης / διοικητικής αναδιοργάνωσης υπό δικαστική επίβλεψη δίνει σε πολλά κλαμπ το χρόνο να επαναδιαπραγματευτούν χρέη και να ξεφύγουν από άμεσο κίνδυνο πτώχευσης. Πολλές ομάδες του αγγλικού πρωταθλήματος έχουν περάσει από αυτό το στάδιο, ειδικά όταν οι φορολογικές απαιτήσεις ήταν τεράστιες. Ακραίο το παράδειγμα και μάλλον η έσχατη λύση, ωστόσο λειτούργησε ευεργετικά στην περίπτωσή της ΑΕΚ Αθηνών, που κάνοντας χρήση του νόμου στην Ελλάδα υποβιβάστηκε στην τρίτη εθνική κατηγορία, με διαγραφή χρεών. Ωστόσο, στην Κύπρο η γενική νομοθεσία δεν περιλαμβάνει ειδικές ρυθμίσεις που να επιτρέπουν σε μια αθλητική εταιρεία/σωματείο να διαγραφούν τα χρέη και να επανέλθει σε πρωτάθλημα χαμηλότερης κατηγορίας όπως στο ελληνικό μοντέλο. Ο νόμος περί εταιρειών στην Κύπρο περιλαμβάνει γενικές διαδικασίες αναδιάρθρωσης χρεών και πτώχευσης για εταιρείες . Αυτές οι διαδικασίες επιτρέπουν σε μια εταιρεία να αναδιαπραγματευτεί ή να λύσει τις υποχρεώσεις της υπό δικαστική εποπτεία, αλλά δεν προβλέπουν ότι μπορεί να «σβήσει» αυτόματα τα χρέη και να συνεχίσει σαν να μη συνέβη τίποτα
Μαθήματα από την πράξη
Δεν υπάρχει μία μαγική λύση – η επιβίωση απαιτεί συνδυασμό διαχείρισης, επενδύσεων και διοικητικών αλλαγών. Η αναδιάρθρωση χρεών και ο διάλογος με πιστωτές είναι συχνά πρώτος σταθμός. Η προσέλκυση νέων κεφαλαίων και επενδυτών μπορεί να δώσει καθοριστική ώθηση. Η διαχείριση δαπανών και η βιωσιμότητα είναι απαραίτητα για να αποφευχθεί επανάληψη της κρίσης. Τέλος, οι οπαδοί μπορούν να παίξουν ρόλο-κλειδί στην επιβίωση του συλλόγου.
Ένα κλαμπ μπορεί να ανακάμψει ακόμη και από τα πιο βαθιά οικονομικά προβλήματα – αρκεί να υιοθετήσει μακροπρόθεσμο σχέδιο βιωσιμότητας, σωστό οικονομικό έλεγχο και να ενεργήσει έγκαιρα πριν τα χρέη γίνουν μη αναστρέψιμα.
