ALPHA της Κυριακής
Η αναβίωση του ΔΗΣΑΚΕΛ, οι αντιφάσεις σε σχέση με το 2023 και το ακροατήριο που ψάχνει
Την βδομάδα που πέρασε, την εκδήλωση μνήμης Ισαάκ-Σολωμού, επισκίασε η αμφίεση του Προέδρου της Άμεσης Δημοκρατίας και ευρωβουλευτή Φειδία Παναγιώτου. Περνούσε συνεπώς σε δεύτερη μοίρα μία δηκτική τοποθέτηση του Προέδρου της Δημοκρατίας που έγινε στο περιθώριο της εκδήλωσης. Με αφορμή την μεγάλη αντίδραση που προκάλεσαν οι διορισμοί στους ημικρατικούς οργανισμούς αλλά και τα ερωτήματα που ηγέρθηκαν για τον ρόλο του Γνωμοδοτικού Συμβουλίου ο Πρόεδρος εμφανώς ενοχλημένος χρησιμοποίησε την έκφραση «ΔΗΣΑΚΕΛ», υποστηρίζοντας πως βγάζουν ταυτόσημες ανακοινώσεις και προέτρεψε τα δύο κόμματα να τις βγάζουν από κοινού. Ήταν μία δήλωση που είχε ιδιαίτερη πολιτική σημασία και πολιτικές προεκτάσεις. Όχι μόνο για την εκτός θεσμίων κίνηση του Προέδρου να τσουβαλιάσει με αυτό τον τρόπο τα δύο μεγάλα κόμματα, ούτε για την απώλεια της ψυχραιμίας που κατέδειξε. Ήγειρε εκ νέου ένα ερώτημα που συζητείται καιρό στο παρασκήνιο. Αν ο Πρόεδρος ζητά επανεκλογή, με ποιους θα επανεκλεγεί; Και κυρίως, σε ποιο ακροατήριο απευθύνεται σήμερα;
Το ΔΗΣΑΚΕΛ και το παράδειγμα Λεπέν
Το αφήγημα της ταύτισης ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ είχε ξεκινήσει δειλά όταν το 2008 ο Τάσσος Παπαδόπουλος διεκδικούσε επανεκλογή ως εκπρόσωπος του ενδιάμεσου χώρου και είχε να αντιμετωπίσει τους υποψήφιους των δύο μεγάλων κομμάτων Δημήτρη Χριστόφια και Ιωάννη Κασουλίδη. Είχε υιοθετηθεί από τους υποστηρικτές του Γιώργου Λιλλήκα το 2013 και κορυφώθηκε το 2018 με την υποψηφιότητα του Νικόλα Παπαδόπουλου. Ο όρος «ΔΗΣΑΚΕΛ» είχε χρησιμοποιηθεί κατά κόρον σε ανακοινώσεις, αλλά και από τον ίδιο τον ΔΗΚΟϊκό Πρόεδρο που φιλοδοξούσε να συγκεντρώσει το κεντρώο ακροατήριο, τους αντιπαθούντες των δύο μεγάλων κομμάτων και να καταστεί ο εκφραστής του τρίτου πόλου. Κάτι που αγνοείται βεβαίως είναι πως η ταύτιση αυτή δύο μεγάλων κομμάτων, είχε ξεκινήσει από το Ακροδεξιό Εθνικό Μέτωπο της Γαλλίας με τον ίδιο ακριβώς τρόπο. Συγχωνεύοντας τα ακρωνύμια του Κόμματος της Δεξιάς UMP και του Κόμματος των Σοσιαλιστών Parti Socialiste, μιλούσε για το περιβόητο «UMPS». Και υποστήριζε χαρακτηριστικά η Μαρίν Λεπέν πως «έχουμε τη δεξιά πτέρυγα του UMPS με τον Sarkozy και την αριστερή πτέρυγα του UMPS με τον Hollande.» Για να καταδείξει πως τα δύο μεγάλα κόμματα ακολουθούν την ίδια πολιτική. Με τον ίδιο τρόπο κινήθηκαν κι άλλα ακροδεξιά κόμματα, στην Γερμανία, στην Αυστρία και στο Βέλγιο.
Τα συμπεράσματα
Το κατά πόσο ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έχει υιοθετήσει πλέον την τοξική ρητορική Ακροδεξιών κομμάτων της Ευρώπης αλλά και αν θα συνεχίσει κατά τον προεκλογικό του το πολιτικό αφήγημα του Νικόλα Παπαδόπουλου το 2018, είναι ένα ζήτημα ανοικτό. Από την εν λόγω έκφραση εξάγονται τα εξής συμπεράσματα για το που στοχεύει.
- Επιχειρεί να περάσει το μήνυμα πως η ηγεσία του ΔΗΣΥ, που ταυτίζεται με το ΑΚΕΛ δεν έχει καμία σχέση με την βάση, η οποία βάση δεν θέλει οποιαδήποτε σχέση με το ΑΚΕΛ
- Απευθύνεται παράλληλα στο ακροδεξιό ακροατήριο, τους ψηφοφόρους του ΕΛΑΜ που διακατέχονται και από αντιακελισμό αλλά και από αντισυναγερμικά αισθήματα
Ποιος είναι πλέον ο Ενδιάμεσος;
Το ερώτημα είναι πόσο μακριά μπορεί να τον πάρει ένα τέτοιο αφήγημα. Ο ισχυρός Τάσσος Παπαδόπουλος ο οποίος διεκδίκησε επανεκλογή ως εκπρόσωπος του «ΟΧΙ» στο Σχέδιο Ανάν, έμεινε εκτός β’ γύρου καθώς ο κεντρώος πόλος δεν ήταν αρκετός για να αντιπαραταχθεί στα δύο μεγάλα κόμματα. Και στον Νικόλα Παπαδόπουλος θεωρήθηκε πως στοίχισε αυτό το τοξικό αφήγημα ρήξης με τα δύο μεγάλα κόμματα. Όχι μόνο γιατί η πλειοψηφία των κεντρώων ψηφοφόρων δεν θέλουν πλήρη ρήξη, αλλά και γιατί ο χώρος έχει κατακερματιστεί με την πάροδο του χρόνου. Αυτό φαίνεται να το γνώριζε ο Νίκος Χριστοδουλίδης του 2023 και σε αυτό το πλαίσιο τότε απέφευγε την κριτική στα δύο μεγάλα κόμματα. Αντιθέτως έπαιξε το υπερκομματικό χαρτί, το ότι αποτελεί τον εκπρόσωπο της κοινωνίας και πως μπορεί με την υποψηφιότητά του να συνενώσει ακροατήρια όλων των κομμάτων.
Ο γρίφος που λέγεται ΕΛΑΜ
Ο ίδιος επιδιώκει να συσπειρώσει κοντά του όσο το δυνατόν περισσότερο ποσοστό από το λεγόμενο Κέντρο. Αντιλαμβάνεται την δυσαρέσκεια των ηγεσιών των τριών κομμάτων και γι’ αυτό τον λόγο έχει βάλει σε θέσεις κλειδιά δικά του πρόσωπα από το κάθε κόμμα, τα οποία θα μπορέσουν να τραβήξουν είτε ολόκληρο το κόμμα είτε ένα μεγάλο μέρος του για την επανεκλογή του. Την ίδια στιγμή στοχεύει στην στήριξη του ΕΛΑΜ. Σίγουρα δεν επιθυμεί επί του παρόντος την επίσημη σύμπλευση και γι’ αυτό οι όποιες διευκολύνσεις του Ακροδεξιού κόμματος γίνονται στο παρασκήνιο. Αφενός γιατί κάτι τέτοιο θα δυσκολέψει την στήριξή του από άλλα κόμματα και αφετέρου για λόγους εικόνας. Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης σίγουρα δεν θέλει να μετατραπεί σε υποψήφιο της Ακροδεξιάς. Αυτό που επιθυμεί ωστόσο είναι να υποστηριχθεί σιωπηρά και βεβαίως να μην διεκδικήσει ο Χρίστος Χρίστου που είναι επί του παρόντος μακρινό σενάριο. Το ερώτημα βεβαίως σε αυτή την άτυπη συμμαχία που υπάρχει, είναι τι πρόκειται να κάνει το ΕΛΑΜ στο ενδεχόμενο που υπάρξουν εξελίξεις στο κυπριακό. Το κόμμα της Ακροδεξιάς κράτησε χαμηλούς τόνους κατά την παρουσία του Αντόνιο Γκουτέρες, όμως στο ενδεχόμενο εξελίξεων θα μπορέσει να συνεχίσει να σιγοντάρει τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και πώς αυτό μπορεί να επηρεάσει το ακροατήριο του κόμματος; Και το ερώτημα βεβαίως αντιστρέφεται: Με δεδομένο ότι ο Νίκος Χριστοδουλίδης έχει επενδύσει όλο αυτό το διάστημα στο σκληρό για το κυπριακό ακροατήριο, θα είναι έτοιμος να προχωρήσει σε τολμηρά βήματα για επανέναρξη των συνομιλιών και πρόοδο;
Αποξενώνοντας τον ΔΗΣΥ
Το 2023, ο Νίκος Χριστοδουλίδης παρουσιαζόταν ως σάρκα από την σάρκα του ΔΗΣΥ. Σήμερα θεωρεί πως στο ενδεχόμενο υποψηφιότητας της Αννίτας Δημητρίου ένα μεγάλο μέρος του ΔΗΣΥ θα τον ακολουθήσει λόγω κυβερνητικής εμπειρίας, ενώ στην περίπτωση υποψηφιότητας Αβέρωφ Νεοφύτου θα επαναληφθεί το αποτέλεσμα του 2023. Φαίνεται όμως να αγνοεί το εξής: Το 2023 παρουσιάστηκε ως θύμα που διώκεται από την Συναγερμική εξουσία. Σήμερα ο ίδιος επιχειρεί να προκαλέσει δολιοφθορά στο κόμμα με την αλίευση στελεχών. Το 2023, στο παρασκήνιο φάνηκε να είχε την στήριξη του Νίκου Αναστασιάδη αλλά και πρωτοκλασάτων στελεχών του ΔΗΣΥ όπως ο Ιωνάς Νικολάου. Σήμερα, ακόμα και αν έχει υπογείως την στήριξη του τέως Προέδρου, αυτή η στήριξη δεν έχει τόσο έρεισμα και λόγω της σκιάς των σκανδάλων αλλά και της απομάκρυνσής του από τον προεδρικό θώκο. Όσο σημαντικές κι αν θεωρούνται οι συνάξεις με τον Ιωνά Νικολάου, τον Νίκο Τορναρίτη και τον Λευτέρη Χριστοφόρου, σίγουρα οι τρεις δεν έχουν την ίδια επιρροή στο Συναγερμικό ακροατήριο που είχαν ότι βρίσκονταν σε θέσεις κλειδιά.
Όμως δεν είναι μόνο αυτό. Στην προσπάθειά του να συσπειρώσει τον Ενδιάμεσο και την Ακροδεξιά γύρω του έχει προχωρήσει σε αντιφάσεις και έχει αυτοπαγιδευτεί. Το αφήγημα του «ΔΗΣΑΚΕΛ» δεν θα είναι ευκολοχώνευτο για το Συναγερμικό ακροατήριο. Όχι μόνο γιατί θυμίζει την ρητορική ενός υποψήφιου από τον Κεντρώο χώρο, ούτε γιατί θεωρείται τοξικός, αλλά γιατί ενέχει και το στοιχείο της αχαριστίας. Αχαριστίας, δεδομένου ότι ο Νίκος Χριστοδουλίδης αναδείχθηκε και έφτασε στις πιο ψηλές θέσεις εξουσίας, ως στέλεχος της διακυβέρνησης του ΔΗΣΥ.