ALPHA της Κυριακής

Η φιλορωσική προσέγγιση του ευρωβουλευτή, αλλά και η μεθοδευμένη προσέγγιση των θυμάτων της ακρίβειας του άνοιξε την πόρτα της Αριστεράς

Όταν το ΑΚΕΛ έμπαινε στον προεκλογικό για τις βουλευτικές εκλογές, η κύρια ανησυχία των περισσότερων στελεχών ήταν η επικοινωνιακή διαχείριση των τίτλων τέλους στην ομολογουμένως θυελλώδη σχέση του κόμματος με την Ειρήνη Χαραλαμπίδου. Πέραν  του επικοινωνιακού κομματιού της ρήξης, ανησυχίες υπήρχαν και για την ουσία. Δεδομένου ότι η Ειρήνη Χαραλαμπίδου ως η πιο δημοφιλής βουλεύτρια παγκυπρίως, ενδεχομένως να τραβούσε μαζί της μία σημαντική δεξαμενή ΑΚΕΛικών ψήφων προς τον Οδυσσέα Μιχαηλίδη και το ΑΛΜΑ. Με αυτό ως δεδομένο, το ΑΚΕΛ προχώρησε σε μία μελετημένη στρατηγική διαχείρισης της εξόδου Χαραλαμπίδου από το κόμμα, για να μειώσει τις διαρροές. Αυτό που φάνηκε να υποβάθμιζε σε αυτή την πορεία είναι πως πέραν του ΑΛΜΑ, το ΑΚΕΛ έχει να διαχειριστεί μία πληγή που τείνει να αποδειχτεί μεγαλύτερη. Τις διαρροές προς την Άμεση Δημοκρατία του Φειδία Παναγιώτου, δεδομένου ότι στην τελευταία δημοσκόπηση που διενήργησε για λογαριασμό του ALPHA η RAI Consultants καταδεικνύει πως από το 3% του περασμένου μήνα, το 10,6% των ψηφοφόρων του ΑΚΕΛ μετακινείται προς την Άμεση Δημοκρατία. 

Δεν θα έπρεπε να αποτελεί κεραυνό εν αιθρία η διαρροή, αν ληφθεί υπόψη πως και ο γ.γ του ΑΚΕΛ Στέφανος Στεφάνου είχε παραδεχτεί μετά τις ευρωεκλογές πως μία μερίδα των ΑΚΕΛικών ψηφοφόρων επέλεγε σε αυτή την -χαλαρού τύπου- εκλογική μάχη, τον Φειδία Παναγιώτου αντί τους υποψηφίους του κόμματος. Το μεγάλο ερώτημα και για πολλούς το παράδοξο είναι το πώς ένα κόμμα με ξεκάθαρο ιδεολογικοπολιτικό υπόβαθρο, φαίνεται να χάνει ψηφοφόρους προς την απολιτίκ Άμεση Δημοκρατία.   

Όσο όμως κι αν ο Φειδίας Παναγιώτου δηλώνει και εν πολλοίς είναι αγνωστικιστής σε ο,τι αφορά την πολιτική, συγκεκριμένες κινήσεις του -είτε συνειδητά μέσω των συνεργατών του είτε ασυνείδητα-  φάνηκε να κερδίζουν έδαφος σε αριστερό ακροατήριο που ψήφιζε μέχρι σήμερα το ΑΚΕΛ. Ένα ακροατήριο που ρέπει φιλικά προς την Ρωσία, βλέπει με καχυποψία την Δύση, αντιδρά με την στήριξη στην Ουκρανία και είναι θύμα της ακρίβειας.

Η αρχή

Η επίσκεψη του Φειδία Παναγιώτου στην Μόσχα εν τω μέσω των κυρώσεων, υποστηρίζοντας την ανάγκη για διπλωματία και διάλογο για την επίτευξη ειρήνης, ήταν αρκετή για να προκαλέσει αντιδράσεις σε ένα μεγάλο ακροατήριο που είδε τον ευρωβουλευτή να μετατρέπεται σε δούρειο ίππο της Ρωσίας εντός των Βρυξελλών. Για  το μικρό αλλά σκληρό φιλορωσικό ακροατήριο εντός της Κύπρου ήταν μία κίνηση που του προσέδωσε πολιτικούς πόντους. Ένα ακροατήριο που ανέκαθεν ανήκε στο ΑΚΕΛ λόγω των στενών δεσμών που είχε διαχρονικά το κόμμα με την Ρωσία. Ο ίδιος εναντιώθηκε μάλιστα στην αποστολή όπλων στην Ουκρανία και την συνέχιση του πολέμου. Αίσθηση έκανε και η ιδιαίτερα αμφιλεγόμενη δήλωση -αμφισβήτηση απαγωγής παιδιών από την Ουκρανία, που ενέτεινε την αίσθηση πως ο ευρωβουλευτής, όχι μόνο ασκεί αντιπολίτευση στις πολιτικές των Βρυξελλών αλλά βλέπει θετικά την Ρωσία. 

Με την Ευρώπη ή την Ρωσία;

Το ερώτημα βεβαίως είναι αν αυτή η τάση, είναι πλειοψηφική εντός του ΑΚΕΛ. Σύμφωνα με την δημοσκόπηση της RAI το 31% των ΑΚΕΛικών ψηφοφόρων παρουσιάζεται ικανοποιημένο από τους χειρισμούς της κυβέρνησης μετά τον πόλεμο στο Ιραν, το 58% ικανοποιημένο από την παρουσία της Ελλάδας στην Κύπρο μετά την κρίση που προκάλεσε το drone, ενώ το 51% δηλώνει ικανοποιημένο από την στάση και παρουσία των χωρών της Ε.Ε στην Κύπρο. Κάτι που εμπεδώνει πως εντός του κόμματος συνυπάρχουν δύο τάσεις σε ο,τι αφορά την εξωτερική πολιτική. Αυτήν που ανήκει στην πιο μετριοπαθή τάση, που μιλά για ένα πιο ευρωπαϊκό αριστερό προφίλ και βλέπει το ΑΚΕΛ ως κόμμα εξουσίας που προσβλέπει να στεγάσει την Κεντροαριστερά. Υπάρχει όμως και ένας σκληρός πυρήνας ορθόδοξου κομμουνισμού που ενισχύεται με νέα στελέχη που σπουδάζουν στην Ελλάδα και επηρεάζονται από την ΚΝΕ. Αυτοί εκφράζουν επιφυλάξεις για την Ε.Ε, βλέπουν αρνητικά την Ουκρανία και έχουν μία έντονα αντιΝΑΤΟϊκή ρητορική. Η μία τάση φαίνεται να τρομάζει την άλλη, με αποτέλεσμα το ΑΚΕΛ να χάνει ψηφοφόρους από την μεγαλύτερη δεξαμενή της Κεντροαριστεράς η οποία αντιδρά με τις φιλορωσικές και αντιευρωπαϊκές δηλώσεις. Και το σκληρό εκείνο κομμουνιστικό ακροατήριο που επιδιώκει από το ΑΚΕΛ μία πιο ξεκάθαρη θέση στήριξης προς την Ρωσία αντιδυτική ρητορική και πιο ριζοσπαστικές θέσεις οικονομία. Αυτό το ακροατήριο φαίνεται να βρίσκει πλέον εναλλακτική.

Όμως δεν είναι μόνο το ζήτημα της εξωτερικής πολιτικής. Ο Φειδίας Παναγιώτου έχει μιλήσει σε ένα οργισμένο ακροατήριο. Θύματα της ακρίβειας, πρόσωπα που αντέδρασαν έντονα με τα μέτρα κατά του Covid (στη συνέντευξή του στον Γιάννη Καρεκλά αμφισβήτησε τους επιστήμονες και μίλησε για την ανάγκη διεξαγωγής δημοψηφισμάτων ακόμη και σε τέτοιες περιπτώσεις). Σε αυτό ακριβώς το πλαίσιο μίλησε κατά των εκποιήσεων -ασχέτως αν το ΑΚΕΛ κατέθεσε πρώτο προτάσεις για διαφύλαξη της πρώτης κατοικίας- και έχει προσεγγίσει συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες που νιώθουν παραγκωνισμένοι. Αυτοί ενδεχομένως να άνηκαν στο παρελθόν στο ΑΚΕΛ δεδομένου ότι το κόμμα είχε μία πιο φιλική για τους ίδιους ιδεολογική προσέγγιση. Πλέον ένα μέρος αυτού του ακροατηρίου φαίνεται να στρέφεται σε πιο ριζοσπαστικές λύσεις και σε κόμματα που παρουσιάζονται ως αντισυστημικά. Δεν αποκλείεται κάποιοι εξ αυτών να θεωρούν πως με την παρουσία τέτοιων κομμάτων εντός της βουλής, ενδεχομένως να αλλάξει και η ισορροπία δυνάμεων σε ο,τι αφορά τις προτάσεις που περνούν. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός οτι σύμφωνα με τον Ολύμπιο Τουμάζο και τα ευρήματα της RAI Consultants, εκτιμάται πως στη νέα βουλής οι έδρες θα κατανεμηθούν ως εξής: 13 σε ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ, 9 σε ΕΛΑΜ, 7 σε ΑΛΜΑ, 6 σε Άμεση Δημοκρατία, 5 στο ΔΗΚΟ, 2 στο ΒΟΛΤ και ενδεχομένως μία σε άλλο κόμμα που ακολουθεί. Ένα τέτοιο σενάριο ενισχύει την εκτίμηση αλλαγής ισορροπιών εντός της Βουλής.

Με την επιρροή Μπέμπε Γκρίλο

Βεβαίως πολλοί μιλούν για το φαινόμενο Φειδία Παναγιώτου που έχει καταφέρει να μιλήσει στους πολίτες όπως κανείς άλλος στο παρελθόν. Δεν είναι ακριβώς έτσι τα πράγματα, αν ληφθεί υπόψη πως ο ευρωβουλευτής έχει υιοθετήσει το πολιτικό αφήγημα του Αρχηγού του Κινήματος των Πέντε Αστέρων Μπέπε Γκρίλο. Ο Φειδίας Παναγιώτου αντέγραψε την πολιτική της άμεσης δημοκρατίας που ακολούθησε τότε ο Μπέπε Γκρίλο ο οποίος μιλούσε για την ανάγκη εκπροσώπησης των πολιτών και την κατάθεση των δικών τους θέσεων μέσω της πλατφόρμας Rousseau. Η τακτική του Γκρίλο, είχε μάλιστα ιδιαίτερο έρεισμα σε αριστερούς ψηφοφόρους, προκαλώντας έτσι ζητήματα στο κόμμα της Αριστεράς τότε.

Να αγνοήσουν ή να υποβαθμίσουν τον κίνδυνο;

Το ερώτημα βεβαίως είναι πώς μπορεί να ανακόψει αυτές τις διαρροές προς την Άμεση Δημοκρατία το ΑΚΕΛ. Το κόμμα ακολούθησε μέχρι τώρα χαμηλούς τόνους απέναντι στον Φειδία Παναγιώτου χωρίς να υποβαθμίσει την δυναμική του. Και αυτό συνδέεται με το γεγονός ότι όποτε εκπρόσωποι του λεγόμενου συστήματος επιχείρησαν να αντιπαρατεθούν με τον ευρωβουλευτή, όχι μόνο ζήμιωσαν, αλλά φάνηκε να τον ενισχύουν. Ενδεικτική η περίπτωση της συνέντευξης του Γιάννη Καρεκλά όπου ο Φειδίας Παναγιώτου κέρδισε την συμπάθεια μιας σημαντικής μερίδας πολιτών και φρόντισε να το αξιοποιήσει πλήρως επικοινωνιακά. Ενδεικτικό όμως και το γεγονός ότι μετά τις καταγγελίες Νικόλα Παπαδόπουλου για υποψήφιους του Κινήματος Άμεσης Δημοκρατίας που έχουν ποινικό παρελθόν ή σκιές, αντί να πλήξουν όπως ήταν αναμενόμενο ένα κόμμα που αυτοπαρουσιάζεται ως καθαρό, φάνηκε να το ενδυναμώνει.  Η αμηχανία πάντως στην Εζεκία Παπαϊωάννου δεν κρύβεται. Γιατί στις ευρωεκλογές ήταν ο λόγος για τον οποίο χάθηκε η δεύτερη έδρα, σήμερα, τείνει να εμπεδωθεί ως το μεγάλο πρόβλημα του κόμματος.