Τα δισεκατομμύρια επενδύσεων του γαλλικού κολοσσού στην Τουρκία που ενδεχομένως να κρατούν το κλειδί για τον GSI
Η Meridiam αποτελεί έναν γαλλικό επενδυτικό κολοσσό, η συμμετοχή του οποίου με ποσοστό 66% στον GSI εξηγεί, εν πολλοίς, την κινητικότητα του Παρισιού γύρω από την υλοποίηση του έργου. Οι επενδύσεις της εταιρείας επεκτείνονται σε 58 χώρες, μεταξύ των οποίων και η Τουρκία.
Σε συνδυασμό με τον γαλλικό χαρακτήρα συμφερόντων της, η εμπλοκή της Meridiam ενδέχεται να αποτελέσει το «κλειδί» για την υπέρβαση του αδιεξόδου που εξακολουθεί να περιβάλλει το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης. Καθόλου τυχαίο δεν είναι και το γεγονός ότι το πλοίο που ετοιμάζεται να συνεχίσει τις βυθομετρήσεις από το σημείο όπου διακόπηκαντο 2024 φέρει γαλλική σημαία.
Μετά την είσοδο της Meridiam στο έργο, η διπλωματία μοιάζει πλέον να έχει μπει στο προσκήνιο. Η Ελλάδα ετοιμάζεται να εκδώσει NAVTEX εντός του μήνα, την ώρα που ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιβεβαιώνει τη σημασία του γαλλικού παράγοντα.
Δισεκατομμύρια με το βλέμμα στο Λευκό Παλάτι
Τον Δεκέμβριο του 2014 πραγματοποιήθηκε η τελετή υπογραφής συμβάσεων ύψους €433 εκατ. για την κατασκευή νέου νοσοκομείου στα Άδανα, στο πλαίσιο της συνεργασίας του τουρκικού κατασκευαστικού κολοσσού Rönesans με τη Meridiam. Τον Οκτώβριο του ίδιου έτους εγκαινιάστηκε το νέο τουρκικό Προεδρικό Μέγαρο στην Άγκυρα, σε μια περίοδο κατά την οποία η κοινοπραξία με την γαλλική εταιρεία είχε ήδη δρομολογηθεί. Αξίζει να σημειωθεί ότι η συγκεκριμένη εταιρεία αναδείχθηκε σε έναν από τους ισχυρότερους κατασκευαστικούς ομίλους της Τουρκίας επί διακυβέρνησης Ερντογάν, από το 2002 και έπειτα.
Η σημασία της συνεργασίας της Meridiam με τον «εθνικό εργολάβο» της Τουρκίας αποτυπώνεται και στην επέκτασή της, πέραν του νοσοκομείου στα Άδανα, σε τέσσερα ακόμη νοσοκομεία, σε Προύσα, Γκαζιαντέπ, Γιοζγκάτ και Ελαζί. Η συνολική αξία των γαλλικών επενδύσεων στο πλαίσιο του προγράμματος Σύμπραξης Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα (Public – Private Partnership) της κυβέρνησης Ερντογάν ξεπερνά τα €2,3 δισ. Ενδεικτική της έκτασης αυτής της συνεργασίας είναι και η σύμβαση που υπέγραψε η κοινοπραξία Meridiam–Rönesans με το τουρκικό Υπουργείο Υγείας, διάρκειας 28 ετών.
Από τον Ιούλιο του 2026, η εμπλοκή της γαλλικής εταιρείας σε έργα υποδομών στην Τουρκία ετοιμάζεται να εισέλθει σε νέο στάδιο. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg, ο κολοσσός εξετάζει το ενδεχόμενο σύστασης κοινοπραξίας με έναν ακόμη κατασκευαστικό όμιλο, τη Makyol. Στόχος της ενδεχόμενης συνεργασίας, είναι η απόκτηση των δικαιωμάτων εκμετάλλευσης των γεφυρών Σουλτάν Μεχμέτ και Μαρτύρων 15ης Ιουλίου της Κωνσταντινούπολης, καθώς και τμημάτων του τουρκικού δικτύου αυτοκινητοδρόμων. Το σχετικό δημοσίευμα είδε το φως της δημοσιότητας στις 29 Ιουλίου, λίγες μόλις μέρες προτού ανακοινωθεί η απόκτηση του 66% του GSI από την Meridiam.
Συνδετικός κρίκος ή «αέρας κοπανιστός»;
Φτάνοντας στο σήμερα, η Αθήνα διαμηνύει πως είναι θέμα ημερών η έκδοση NAVTEX για την διεξαγωγή βυθομετρήσεων στην Κάσο από πλοίο γαλλικών συμφερόντων. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και το κοινό ανακοινωθέν (communiqué) που ετοιμάζεται από κοινού με το Παρίσι, προς ενημέρωση της Τουρκίας. Ωστόσο, ουδείς μπορεί να πει με βεβαιότητα εάν η Meridiam αξιοποιεί τα κανάλια επικοινωνίας που διαθέτει με το Λευκό Παλάτι του Ερντογάν, ώστε να συμβάλει στις – υπό εξέλιξη – παρασκηνιακές επαφές.
Σε συνέντευξη που παραχώρησε την Παρασκευή στον ΣΚΑΪ, ο Έλληνας Πρωθυπουργός Μητσοτάκης, δεν απέκλεισε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, όταν ρωτήθηκε σχετικά, σημειώνοντας ότι δεν επιθυμούσε να υπεισέλθει σε «επιχειρησιακές λεπτομέρειες». Το κατά πόσο αυτές οι προσπάθειες θα ευοδωθούν, αποτελεί, βεβαίως, διαφορετική συζήτηση.
Εξάλλου, κατά την βαρυσήμαντη επίσκεψή του στην Αθήνα την περασμένη Τετάρτη, ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, απέφυγε να αναφερθεί ονομαστικά στην Τουρκία, περιοριζόμενος σε γενικότερες αναφορές, σε «ευαίσθητες» και «λεπτές» καταστάσεις. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, «υπάρχουν χώρες που εμπλέκονται σε ορισμένα από τα ζητήματα τα οποία περιπλέκουν την κατάσταση». Πρόσθεσε, μάλιστα, ότι «ζητήματα αυτού του είδους, τόσο ευαίσθητα και τόσο κρίσιμα, είναι πιθανότατα καλύτερο να αντιμετωπίζονται μέσω διπλωματίας κατ’ ιδίαν, έξω από το πλαίσιο των συνεντεύξεων Τύπου».
Παρά την κατηγορηματική δήλωση του στην «Καθημερινή» ότι θα ήταν «αδιανόητη μία ελληνοτουρκική σύγκρουση» και τις αναφορές του σε παρασκηνιακές διπλωματικές διεργασίες, ο Ρούμπιν δεν εμφανίστηκε βέβαιος ότι θα αποφευχθεί μια κρίση σε περίπτωση περαιτέρω κλιμάκωσης. «Ελπίζω να βρούμε λύσεις», ήταν η χαρακτηριστική αναφορά του, αφήνοντας να διαφανεί πως τίποτα δε μπορεί να θεωρείται δεδομένο.
Δέον να σημειωθεί ότι, σε περίπτωση που αποτύχει η προσπάθεια ολοκλήρωσης της βυθομέτρησης από το γαλλικό πλοίο, δε μπορεί να οριστικοποιηθεί ούτε και η συμφωνία του ΑΔΜΗΕ με τη Meridiam για την απόκτηση του 66% του έργου.
Παράλληλα, η αβεβαιότητα προκύπτει από το προηγούμενο της Nexans, η οποία ανέλαβε την κατασκευή του καλωδίου της ηλεκτρικής διασύνδεσης , χωρίς να καταφέρει να συμβάλει στην άρση των γεωπολιτικών εμποδίων που θέτει η Άγκυρα. Πρόκειται επίσης για εταιρεία γαλλικών συμφερόντων, με κύκλο εργασιών που ξεπέρασε τα €7,8 δισ. το 2025, και με επιχειρησιακή παρουσία στην Τουρκία, όπως και η Meridiam. Μάλιστα, η Nexans διαθέτει θυγατρική εταιρεία στην Τουρκία, με ετήσιο κύκλο εργασιών άνω των €300 εκατ.
Παρά την επιχειρηματική της παρουσία στη χώρα, η Nexans δεν φαίνεται να διαδραμάτισε ρόλο στην προσπάθεια υπέρβασης των εμποδίων για την προώθηση του έργου. Αντιθέτως, στις 4 Οκτωβρίου διέψευσε δημοσιεύματα τα οποία, επικαλούμενα μάλιστα κυβερνητικές πηγές, την ήθελαν να μεσολαβεί προς την Άγκυρα. Σε ανακοίνωσή της, η εταιρεία τόνισε ότι «αρνείται κατηγορηματικά ότι είχε ή σχεδιάζει να έχει οποιαδήποτε επαφή με τις τουρκικές αρχές σχετικά με τις επικείμενες έρευνες του θαλάσσιου πυθμένα στο πλαίσιο του έργου».
Αυτό που μένει να φανεί είναι κατά πόσον η γαλλική Meridiam θα ακολουθήσει τα χνάρια της Nexans ή εάν η παρουσία της θα διαδραματίσει, άμεσα ή έμμεσα, ρόλο στις προσπάθειες που καταβάλλονται ώστε ο GSI να μην αποτελέσει αφορμή για μια «αδιανόητη», κατά τον Μάρκο Ρούμπιο, ελληνοτουρκική σύγκρουση.
