Πώς η νέα γενιά μετατρέπει το ταμπού άλλων εποχών σε κάτι πλήρως αποδεκτό επενδύοντας πλέον στην ψυχική της ευεξία
Σε μία περίοδο συνεχών κοινωνικών αναταράξεων, πολεμικών συγκρούσεων, οικονομικής αβεβαιότητας και αλματώδους τεχνολογικής ανάπτυξης οι Gen Z αντιλαμβάνονται τις προκλήσεις, την ανασφάλεια που ενισχύεται και προσπαθούν να δημιουργήσουν έδαφος αυτοπροστασίας και αυτοφροντίδας. Σε αντίθεση με το παρελθόν, οι νέοι σήμερα μιλούν ανοιχτά για την ψυχική υγεία και μάλιστα δεν διστάζουν να ζητήσουν βοήθεια από ειδικούς. Αν ανατρέξει κανείς στο παρελθόν, θα θυμηθεί εύκολα ότι η φράση «θέλω να πάω σε ψυχολόγο» συνοδευόταν συχνά από αμηχανία, όπως το γνωστό στερεότυπο «στον ψυχολόγο πάνε μόνο οι τρελοί». Αντιθέτως σήμερα η αντίληψη αυτή καταρρίπτεται ολοένα και περισσότερο από τους νέους.
Μιλώντας στον «Alpha της Κυριακής» η Συμβουλευτική Ψυχολόγος, Μαρία Γκλιάου ανέφερε ότι οι νέοι σήμερα απευθύνονται συχνότερα σε επαγγελματίες σε σχέση με τις προηγούμενες γενιές, όχι απαραίτητα επειδή αντιμετωπίζουν περισσότερες δυσκολίες, αλλά επειδή είναι καλύτερα ενημερωμένοι και πιο πρόθυμοι να ζητήσουν βοήθεια. Όπως εξηγεί η νέα γενιά δείχνει αυξημένο ενδιαφέρον τόσο για την αυτοφροντίδα όσο και για την προσωπική της εξέλιξη, επιδιώκοντας να γνωρίσουν καλύτερα τον εαυτό τους και να αναπτύσσουν υγιείς διαπροσωπικές σχέσεις. Παράλληλα, αμφισβητούν αρκετά από τα στερεότυπα και τις προκαταλήψεις των παλαιότερων γενιών, αντιμετωπίζοντας την ψυχοθεραπεία ως μια διαδικασία προσωπικής ανάπτυξης και όχι αποκλειστικά ως λύση σε μια σοβαρή δυσκολία.
Αναφερόμενη στους λόγους που οδηγούν έναν νέο στην ψυχοθεραπεία σημειώνει ότι, συχνά σχετίζονται με το άγχος, τις κρίσεις πανικού, τα συμπτώματα κατάθλιψης, τις διαπροσωπικές σχέσεις, τις οικογενειακές συγκρούσεις ή τις απαιτήσεις που σχετίζονται με τις σπουδές και την επαγγελματική τους πορεία.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Νέοι, άγχος και ανασφάλεια
Τι είναι όμως αυτό το οποίο αγχώνει τους νέους και τους οδηγεί στο να λάβουν ψυχολογική υποστήριξη; Σύμφωνα με την κα. Γκλιάου οι νέοι ενηλικιώνονται σε μια περίοδο έντονης αβεβαιότητας, έχοντας βιώσει τα τελευταία χρόνια διαδοχικές κρίσεις, όπως η πανδημία, οι πολεμικές συγκρούσεις, η οικονομική αστάθεια και η αύξηση του κόστους ζωής. Όλοι αυτοί οι παράγοντες, όπως αναφέρει, τροφοδοτούν το άγχος και την ανασφάλεια της νέας γενιάς. Επισημαίνει ωστόσο ότι αρκετοί νέοι δεν αναζητούν θεραπεία μόνο όταν βρίσκονται σε κρίση, αλλά και όταν επιθυμούν να γνωρίσουν καλύτερα τον εαυτό τους, να βελτιώσουν τις σχέσεις τους και να αναπτύξουν μεγαλύτερη ψυχική ανθεκτικότητα.
Η ψυχοθεραπεία ως «στίγμα»
Έχει εξαλειφθεί το στίγμα γύρω από την ψυχοθεραπεία; Η κα. Γκλιάου εξηγεί ότι τα τελευταία χρόνια έχει μειωθεί αρκετά, χωρίς ωστόσο να έχει εξαλειφθεί. «Η δημόσια συζήτηση για την ψυχική υγεία είναι πλέον πιο ανοιχτή, γεγονός που έχει βοηθήσει πολλούς ανθρώπους να αντιληφθούν ότι η αναζήτηση βοήθειας αποτελεί ένδειξη υπευθυνότητας και φροντίδας προς τον εαυτό τους». Εξήγησε ότι, το στίγμα δεν αφορά μόνο το γεγονός ότι κάποιος επισκέπτεται έναν ψυχολόγο, συχνά αφορά και τον λόγο για τον οποίο ζητά βοήθεια.
Κοινωνικά «ταμπού»
Παρά τα θετικά βήματα που έκανε η κοινωνία, η κα. Γκλιάου δήλωσε πως υπάρχουν ακόμη κάποια θέματα που εξακολουθούν να συνοδεύονται με κοινωνικές προκαταλήψεις. Για παράδειγμα η κακοποίηση, οι εξαρτήσεις, οι διατροφικές διαταραχές, οι δυσκολίες μέσα στην οικογένεια, οι σεξουαλικές δυσκολίες ή τα προβλήματα στις διαπροσωπικές σχέσεις. «Ο φόβος της έκθεσης, της κριτικής ή της κοινωνικής απόρριψης εξακολουθεί να αποτρέπει αρκετούς ανθρώπους από το να μιλήσουν ανοιχτά για όσα βιώνουν».
Στερεότυπα και ψυχοθεραπεία
Υπάρχουν ακόμη στερεότυπα για την ψυχοθεραπεία; Η κυρία Γκλιάου επισήμανε ότι εξακολουθούν να υπάρχουν στερεότυπα που συνοδεύουν την ψυχοθεραπεία, τονίζοντας ότι πολλοί πιστεύουν πως απευθύνεται μόνο σε ανθρώπους με σοβαρές ψυχικές διαταραχές. Πρόσθεσε ότι υπάρχει επίσης η πεποίθηση πως όποιος ζητά βοήθεια είναι αδύναμος καθώς και ότι η δουλεία του Ψυχολόγου είναι να δίνει έτοιμες λύσεις στα προβλήματα του ασθενή. Εξήγησε ότι, η ψυχοθεραπεία είναι μια συνεργατική διαδικασία που βοηθά το άτομο να αποκτήσει μεγαλύτερη επίγνωση του εαυτού του, να κατανοήσει τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις συμπεριφορές του και να αναπτύξει πιο λειτουργικούς τρόπους αντιμετώπισης των προκλήσεων της καθημερινότητας.
Ψυχική υγεία VS social media
Είναι γενικά παραδεκτό ότι τα social media αποτελούν ένα αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας των νέων. Ωστόσο το ερώτημα που εγείρεται είναι, αν συμβάλλουν θετικά ή αρνητικά στην ψυχολογία των νέων. Η κα. Γκλιάου δήλωσε ότι από τη μία πλευρά διευκολύνουν την επικοινωνία, την ενημέρωση και την πρόσβαση σε χρήσιμο περιεχόμενο γύρω από θέματα ψυχικής υγείας. Από την άλλη, η συνεχής σύγκριση με εξιδανικευμένες εικόνες ζωής, η ανάγκη για κοινωνική αποδοχή και η διαρκής συνδεσιμότητα μπορούν να αυξήσουν το άγχος, να επηρεάσουν αρνητικά την αυτοεικόνα και να ενισχύσουν αισθήματα μοναξιάς ή ανεπάρκειας.
Ψυχολογική υποστήριξη ως δύναμη ή αδυναμία;
Κάποιοι άνθρωποι πιστεύουν ότι το να πηγαίνεις ψυχολόγο αποτελεί αδυναμία, ωστόσο η Μαρία Γκλιάου υπογραμμίζει ότι, η αναζήτηση ψυχολογικής υποστήριξης δεν αποτελεί ένδειξη αδυναμίας ούτε σημαίνει ότι κάποιος «δεν τα κατάφερε μόνος του». Αντίθετα, προϋποθέτει αυτογνωσία, υπευθυνότητα και τη διάθεση να επενδύσει κανείς στην ψυχική του υγεία. «Η φροντίδα της ψυχικής υγείας αποτελεί μια ουσιαστική επένδυση στον εαυτό μας και δεν θα έπρεπε να αντιμετωπίζεται διαφορετικά από οποιαδήποτε άλλη μορφή φροντίδας της υγείας».
