Ποια σενάρια ευνοούν τον Νίκο Χριστοδουλίδη την επόμενη μέρα και ποιες συμμαχίες τον ανησυχούν
Όταν τον περασμένο Ιανουάριο ξεσπούσε το σκάνδαλο του videogate και τα κόμματα ζητούσαν ανάληψη ευθυνών, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, τους προειδοποιούσε πως τα αποτελέσματα αυτής της αντίδρασης θα καταγραφούν στις βουλευτικές εκλογές. Το videogate, ήταν η αρχή μία σειράς κρίσεων που διαδέχονται η μία την άλλη έκτοτε και εμπέδωναν πως ο προεκλογικός δεν διεξάγεται σε ένα ουδέτερο κλίμα ούτε σε ένα κανονικό περιβάλλον. Η απουσία κανονικότητας και τα απόνερα αυτού είναι κάτι που ανησυχεί τον Νίκο Χριστοδουλίδη όπως και το ποια θα είναι τελικά η σύνθεση της επόμενης βουλής. Η είσοδος νέων κομμάτων που επικαλούνται την αλλαγή και επενδύουν στην ψήφο οργής ενδεχομένως να αλλάξει το πολιτικό σκηνικό και τις ισορροπίες μέχρι και τις προεδρικές εκλογές του 2028. Σε αυτό το περιβάλλον το ερώτημα είναι ποιο σενάριο ευνοεί τον Νίκο Χριστοδουλίδη για το 2028 και ποιες δυναμικές -αν αναπτυχθούν- τον επηρεάζουν αρνητικά.
Το γεγονός ότι ο Νίκος Χριστοδουλίδης δεν έχει δικό του κόμμα, θεωρείται για κάποιους ευτύχημα και για άλλους το μεγαλύτερο του πρόβλημα. Η πρώτη σχολή σκέψης θεωρεί πως εξαιτίας αυτού, έχει ελευθερία κινήσεων στο να φέρει κοντά του κόμματα και σχηματισμούς, χωρίς να το βλέπουν ανταγωνιστικά. Και πως γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο το αποτέλεσμα των βουλευτικών εκλογών δεν θα αποτελεί πρόβλημα, μάθημα ή πολιτικό μήνυμα για τον ίδιο. Η δεύτερη σχολή σκέψης, θεωρεί πως η απουσία κόμματος είναι το μεγάλο του πρόβλημα, καθώς δεν υπάρχει ένα συμπαγές και οργανωμένο ακροατήριο που να τον ακολουθεί. Η αλήθεια είναι κάπου στη μέση. Μία ματιά στις δημοσκοπήσεις που διενεργήθηκαν από την RAI Consultants για λογαριασμό του Alpha, από την αρχή της θητείας του μέχρι σήμερα, καταδεικνύει πως ο ίδιος έχει ένα πιστό ακροατήριο 25-35% που τον στηρίζει, ασχέτως των χειρισμών και των κρίσεων που έχει να διαχειριστεί η κυβέρνηση. Είναι ένα ακροατήριο ψηφοφόρων του ενδιάμεσου χώρου, του ΔΗΣΥ και του ΕΛΑΜ, που φαίνεται να τον ακολουθούν από την εκλογή του μέχρι σήμερα. Το ερώτημα είναι αν αυτό το ποσοστό είναι αρκετό για να τον πάρει μέχρι τις προεδρικές του 2028 στον β’ γύρο. Για να μπορεί ωστόσο ο Πρόεδρος να βλέπει με αισιοδοξία το 2028, ρόλο θα παίξει η δύναμη των συγκυβερνώντων κομμάτων, τα βήματα και ο υποψήφιος του ΔΗΣΥ και σίγουρα η δυναμική που θα έχει το αντιπολιτευτικό μπλοκ.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Το κακό σενάριο
Αν κάτι όντως ανησυχεί τον Νίκο Χριστοδουλίδη είναι η ενίσχυση ενός αντιπολιτευτικού μπλοκ που ενδεχομένως από αυτό να αναδειχθεί και ο ανθυποψήφιος του για τις προεδρικές εκλογές. Όσο κι αν τον ενοχλεί μια εν δυνάμει συμμαχία ΔΗΣΥ-ΔΗΚΟ για την Προεδρία της Βουλής, με τον ίδιο τρόπο τον ανησυχεί το ενδεχόμενο σύμπλευσης ΑΚΕΛ-ΑΛΜΑ-ΒΟΛΤ. Πρώτα για την Προεδρία της Βουλής και στη συνέχεια για το 2028. Βάσει της δημοσκόπησης, το αντιπολιτευτικό μπλοκ συγκεντρώνει το 46% και μαζί με τον ΔΗΣΥ το 67,5%. Οι ψηφοφόροι των εν λόγω κομμάτων θεωρούνται και οι πιο αρνητικοί -με ποσοστό κάτω του 20%- στην αξιολόγηση του Προέδρου. Ένα τέτοιο σενάριο συνασπισμού σίγουρα ανησυχεί τον Πρόεδρο και για το τι θα εκτυλίσσεται στην βουλή – βάσει των εκτιμήσεων της δημοσκόπησης αθροίζουν 29 έδρες- αλλά κυρίως για την επόμενη μέρα. Πέραν της Άμεσης Δημοκρατίας που το πώς θα κινηθεί είναι άγνωστο για όλους, η Προεδρία της Βουλής και οι συμμαχίες που θα δημιουργηθούν μεταξύ των τριών αυτών κομμάτων ΑΚΕΛ-ΑΛΜΑ-ΒΟΛΤ, ενδεχομένως να δημιουργήσουν ένα νέο ρεύμα. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, θα πρέπει να καθορίσει, όχι στρατηγική β’ γύρου όπως έκανε μέχρι τώρα, αλλά πρώτου.
Συγκυβέρνηση και φθορά
Ένα δυνατό μέτωπο της συγκυβέρνησης θα ήταν το ιδανικό σενάριο για τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη. Αφενός για να μπορεί να περνά τις πολιτικές του και αφετέρου για να κοπούν οι εσωκομματικές συζητήσεις περί αποχώρησής τους. Μία συζήτηση που είχε άλλωστε ξεσπάσει και μετά το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών. Ένα δυνατό μέτωπο, θα αποτελούσε παράλληλα και την βάση με την οποία ο Πρόεδρος θα διεκδικούσε με περισσότερη ευκολία επανεκλογή. Βάσει των αποτελεσμάτων της δημοσκόπησης RAI, διαπιστώνεται πως τα κόμματα της συγκυβέρνησης ΔΗΚΟ, ΕΔΕΚ και ΔΗΠΑ, βρίσκονται υπό σοβαρή πίεση. Το ΔΗΚΟ καταγράφει μόλις 5,5% χωρίς αναγωγή, χάνει τον ρυθμιστικό του ρόλο και μετατοπίζεται στην 6η θέση, η ΕΔΕΚ αν και παρουσιάζει μία σχετική αύξηση ποσοστών φαίνεται να μένει εκτός βουλής όπως βεβαίως και η ΔΗΠΑ. Στην ουσία το μέτωπο της συγκυβέρνησης συγκεντρώνει σήμερα περίπου 12,7%. Το κατά πόσο τα εν λόγω κόμματα πληρώνουν την κυβερνητική φθορά είναι ένα ζήτημα που συζητείται στο εσωτερικό όλων των κομμάτων. Υπάρχει ωστόσο και το αντεπιχείρημα πως η πτώση τους είχε ξεκινήσει πριν τις προεδρικές εκλογές του 23, με τα τρία κόμματα, να κρύβουν την φθορά τους κάτω από το χαλί της δημοτικότητας του Νίκου Χριστοδουλίδη. Το πρώτο ερώτημα είναι αν αυτά τα κόμματα θα παραμείνουν κοντά την επομένη των εκλογών ή αν θα ανοίξει συζήτηση αποχώρησης. Ένα τέτοιο σενάριο, τόσο για την ΕΔΕΚ όσο και για την ΔΗΠΑ θεωρείται απομακρυσμένο ιδιαίτερα αν τα δύο κόμματα μείνουν εκτός βουλή. Και αυτό γιατί αν αποχωρήσουν από την κυβέρνηση, θεωρείται πως δεν θα έχουν λόγο ύπαρξης. Στο ΔΗΚΟ τα πράγματα είναι πιο σύνθετα. Συζητείται από κύκλους το ενδεχόμενο αποχώρησης, ο Νικόλας Παπαδόπουλος είναι εδώ και καιρό ενοχλημένος, ωστόσο ο Νίκος Χριστοδουλίδης -όπως και στον ΔΗΣΥ- έχει προλάβει να δημιουργήσει ένα ισχυρό πυρήνα Χριστοδουλιδικών στελεχών που θα στήσουν πόδι σε ένα τέτοιο σενάριο. Δεν είναι τυχαίο, ότι στην θετική αξιολόγηση του έργο του Προέδρου το πιο ψηλό ποσοστό συγκεντρώνει από τους ΔΗΚΟϊκούς ψηφοφόρους που ξεπερνά το 70%. Πέραν των δύο ΔΗΚΟϊκών υπουργών και αντιπροέδρων του ΔΗΚΟ, σημαντικό είναι για τον ίδιο να έχει δικά του στελέχη στη βουλή, όπως είναι οι Χρίστος Σενέκης, Χρύσανθος Σαββίδης, Ανδρέας Αποστόλου και Πανίκος Λεωνίδου. Με αυτό τον τρόπο θα μπορεί να περνά και τις πολιτικές του ενώ την ίδια στιγμή θα μπορεί να έχει ένα σημαντικό ρεύμα όταν έρθει η κρίσιμη στιγμή των αποφάσεων. Το επόμενο ερώτημα που εγείρεται όμως είναι αν η δύναμη αυτών των κομμάτων είναι αρκετή. Προφανώς όχι. Όμως ο Νίκος Χριστοδουλίδης δεν εκλέγηκε μόνο με το άρθροισμα αυτών των κομμάτων αλλά και με την στήριξη ενός ακροατηρίου, τόσο από τον ΔΗΣΥ, όσο και από το ΕΛΑΜ.
Ο γρίφος του ΔΗΣΥ
Με αυτό ως δεδομένο επενδύει στον ΔΗΣΥ και επηρεάζεται αναπόφευκτα από το ποσοστό που θα λάβει το κόμμα. Ένα καλό όμως αποτέλεσμα του ΔΗΣΥ, θα θεωρηθεί επιβράβευση της πολιτικής απόφασης της ηγεσίας να ταχθεί επίσημα στην αντιπολίτευση και θα ενισχύσει σημαντικά την κύρια αντίπαλό του στον χώρο, Αννίτα Δημητρίου. Ένα κακό αποτέλεσμα θα ενεργοποιήσει τις φωνές εντός του κόμματος που θεωρούν λανθασμένη την αντιπολιτευτική στάση του ΔΗΣΥ, την διαγραφή Χριστοδουλιδικών και θα θέσουν ενδεχομένως ζήτημα πρόσδεσης στο κυβερνητικό σχήμα. Μία τέτοια απόφαση θα την λάβει ωστόσο η ίδια η Πρόεδρος του ΔΗΣΥ, η οποία επί του παρόντος αποκλείει ένα τέτοιο σενάριο.
Αν βεβαίως υπάρξουν τέτοιες σκέψεις, αυτόματα θα υπάρξουν και αρκετά στελέχη που θα σταθούν ανάχωμα. Ο Αβέρωφ Νεοφύτου που ενδιαφέρεται για την Προεδρία της Δημοκρατίας και ελέγχει μία σημαντική μερίδα του ανώτατου συμβουλίου δεν θα μείνει άπραγος, όπως και μία σειρά στελεχών που είχαν ενεργό ρόλο στον προεκλογικό του 2023 και πλέον έχουν αδρανοποιηθεί. Ρόλο ωστόσο θα παίξει και ποιοι θα είναι οι νέοι πρωταγωνιστές στη βουλή. Αν για παράδειγμα επιβεβαιωθεί η τάση που καταγράφει η δημοσκόπηση της RAI για πρωτιά του Δημήτρη Δημητρίου με τον Γιώργο Παμπορίδη να ακολουθεί, σημαίνει πως δημιουργείται και ένα ρεύμα που εκτός του ότι διαφωνεί με τις πολιτικές της σημερινής ηγεσίας, δεν ευνοεί συμπόρευση με την κυβέρνηση και θα αντιδράσει.
Το ΕΛΑΜ ως σωσίβιο
Ένας αποδυναμωμένος ΔΗΣΥ και ένα ΕΛΑΜ που ενισχύεται από την Συναγερμική ψήφο θεωρείται το ιδανικό σενάριο του Νίκου Χριστοδουλίδη και της πολιτικής του διαίρει τον ΔΗΣΥ και βασίλευε. Εδώ αξίζει να καταγραφεί άλλωστε πως θετικά αξιολογούν τον Πρόεδρο λίγο πιο πάνω από το 50% τόσο οι Συναγερμικοί ψηφοφόροι, όσο και αυτοί του ΕΛΑΜ. Είναι γνωστό ότι υπάρχει μία άτυπη συνεννόηση ΕΛΑΜ-Προεδρικού, με το κόμμα να έχει ήδη στηρίξει με τον τρόπο του τον Πρόεδρο σε περιόδους κρίσης. Για κόμματα της συγκυβέρνησης όπως είναι το ΔΗΚΟ, η σχέση του Προέδρου με το ΕΛΑΜ θεωρείται ένας από τους λόγους της ρήξης στις σχέσεις τους, ενώ την ίδια στιγμή θεωρείται από τους ίδιους κύκλους πως ο Πρόεδρος ευνοεί την ενίσχυση του ΕΛΑΜ στις επικείμενες εκλογές.
Είναι γνωστό ότι Συναγερμικοί που τον έχουν στηρίξει στις προεδρικές εκλογές -είτε στον α είτε στον β γύρο- όπως οι Ευγένιος Χαμπουλλάς και Μάριος Πελεκάνος διεκδικούν, όπως και ο στενός του συνεργάτης και φίλος Ανδρέας Παπαχαραλάμπους. Μπορεί συνεπώς να εξάγει κάποιος το συμπέρασμα ότι ο Πρόεδρος θα θέλει φιλικά πρόσωπα στην βουλή για να περνούν πολιτικές του- ιδιαίτερα σε θέματα οικονομίας με τα οποία διαφωνεί με την ηγεσία του ΕΛΑΜ- αλλά και για την επόμενη μέρα των εκλογών. Ο Πρόεδρος θα ήθελε να αποτελεί το ΕΛΑΜ μία χρυσή εφεδρεία όχι μόνο για τις δύσκολες στιγμές στην βουλή αλλά και για τις προεδρικές εκλογές. Ένα σενάριο όμως στήριξής του από τον α’ γύρο θεωρείται πως προκαλεί προβλήματα και στους δύο. Ο Νίκος Χριστοδουλίδης με αυτό τον τρόπο θα αποκλείσει άλλα κόμματα από το να τον στηρίξουν, ενώ το ΕΛΑΜ, που ήδη χάνει ψήφο οργής για την σχέση που έχει κτίσει με το Προεδρικό θα εμπεδωθεί πλέον ως καθαρά συστημικό κόμμα. Ο Νίκος Χριστοδουλίδης συνεπώς θέλει ένα ΕΛΑΜ ενισχυμένο που θα προκαλέσει συζητήσεις στο εσωτερικό του ΔΗΣΥ, όχι όμως ένα ΕΛΑΜ που θα τεθεί εκτός του ελέγχου του.
