ALPHA της Κυριακής

Οι αντιφάσεις γύρω από το τι γίνεται πίσω από τις πόρτες στο κυπριακό και τι λέγεται επίσημα

Δεν υπάρχει αμφιβολία, πως τα όσα λέγονται, και κυρίως τα όσα ακούγονται για το Κυπριακό, δημιουργούν μια εικόνα αντίφασης και σύγχυσης. Εγείρεται το ερώτημα του πως μπορεί να βρίσκεται προ των πυλών μια πρωτοβουλία του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, αυτού μάλιστα που το 2017, μας είπε «Καλή τύχη Βόρειοι, Καλή τύχη Νότιοι», την ώρα που οι δύο πλευρές, δεν μπορούν να τα βρουν, για να ανοίξει ένας δρόμος.

Πώς είναι δυνατόν να ανάψει πράσινο φως για διεθνείς διασκέψεις και συζητήσεις για λύση, την ώρα που υπάρχει τόση ένταση στο νησί; Την ώρα που καμία πλευρά δεν έχει υπαναχωρήσει από τις θέσεις της. Αυτά τα ερωτήματα μπαίνουν εκ νέου, με όσους παρακολουθούν το κυπριακό τα τελευταία 25 χρόνια, να υπογραμμίζουν πως δεν ξανάγινε κάτι ανάλογο.

Στο μυαλό του Γκουτέρες

Σύμφωνα με πληροφορίες, μέσα σε ένα ιδιαίτερα θερμό κλίμα, καθώς αναμενόταν η απονομή του με το βραβείο Κεμάλ Ατατούρκ, από τον Ερντογάν, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, ζήτησε από τον Τούρκο Πρόεδρο, να τον βοηθήσει στο Κυπριακό.

Ο Τούρκος Πρόεδρος φέρεται να είπε στον κ. Γκουτέρες πως έχει καταβάλει μεγάλες προσπάθειες χωρίς να υπάρχει αποτέλεσμα. Υπέδειξε πως αλλού είναι το πρόβλημα και όχι στην τουρκική πλευρά και του είπε όπως αναφέρουν έγκυρες πηγές, ότι μπορεί να κάνει ο,τι νομίζει για το θέμα.

Το τελευταίο που θα ήθελε ο Πορτογάλος επικεφαλής του ΟΗΕ, είναι να εκτεθεί -ακόμα περισσότερο- με το τέλος της θητείας του, και σε ότι αφορά το Κυπριακό.

Οι κινήσεις του, είναι ιδιαίτερα προσεκτικές, και αυτό φαίνεται μέσα από τις δύο τουλάχιστον συναντήσεις που είχε με την ειδική του απεσταλμένη, τις τελευταίες εβδομάδες.

Ούτε η Μαρία Ολγκίν, όμως τον ενεθάρρυνε για μεγάλα βήματα. Άλλωστε και η ίδια εγκατέλειψε απογοητευμένη το νησί, δεχόμενη μάλιστα πυρά από το Προεδρικό, για τις αναφορές της στις βουλευτικές εκλογές και την Κυπριακή Προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ακόμα και σήμερα, όπου όλα εμφανίζονται έτοιμα για την νέα πρωτοβουλία, τα Ηνωμένα Έθνη στην Κύπρο, δεν έχουν ιδέα για το πότε (και εάν) θα επιστρέψει η Κολομβιανή αξιωματούχος.

Η ίδια φεύγοντας φαίνεται να είπε στους δυο ηγέτες, πως «εάν δεν ανοίξετε έστω και ένα οδόφραγμα, εγώ δεν βλέπω λόγο να έρθω πίσω.»

 Από την ουσία στα ΜΟΕ και από εκεί στην ατμόσφαιρα

Ποιος όμως θα μπορούσε να αδικήσει τον Γκουτέρες και τους ανθρώπους του, που ακόμη φαίνεται να προσπαθούν να αποκρυπτογραφήσουν τις πραγματικές προθέσεις της κάθε πλευράς;

Ο Νίκος Χριστοδουλίδης, δηλώνει πως θέλει επανέναρξη των συνομιλιών από το σημείο που διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά. Την ίδια ώρα όμως, δεν λέει λέξη για το πλαίσιο του ίδιου του Γενικού Γραμματέα, ενώ προβαίνει σε διεθνείς συμφωνίες και συνεργασίες, που ανεβάζουν την ένταση, και προκαλούν έντονη δυσφορία στην τ/κ πλευρά.

Από την άλλη, ο Τουφάν ‘Ερχιουρμαν. ’ Ένας νέος ηγέτης, σαφώς πιο διαλλακτικός από τον Ερσίν Τατάρ, που δεν δείχνει όμως να έχει το πολιτικό θάρρος να διαπραγματευτεί.

Έθεσε από την αρχή ψηλά τον πήχη με τις τέσσερις προϋποθέσεις του, προκειμένου να πάει σε άτυπη διάσκεψη, δείχνει να μην μπορεί να ελέγξει τίποτα στα κατεχόμενα, και είναι μονίμως δυσαρεστημένος με τις ενέργειες στις οποίες προβαίνει ο συνομιλητής του.

Και φυσικά, η Τουρκία. Ο πιο απρόβλεπτος παράγοντας. Μία κοιτάει ευρωπαϊκά, μια κοιτάζει προς Μέση Ανατολή, και επιμένει σε δύο κράτη στην Κύπρο, αναβαθμίζοντας το κατοχικό καθεστώς.

Με βάση αυτά τα δεδομένα, το αποτέλεσμα, δεν θα μπορούσε να ήταν διαφορετικό. Εκεί που κάποιοι περίμεναν αποτελέσματα ουσίας στο Κυπριακό, μετά την νίκη ‘Ερχιουρμαν, η συζήτηση υποχώρησε στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης.

Και από εκεί πήγε ακόμη πιο πίσω, με συζητήσεις για προσπάθεια δημιουργίας καλού κλίματος.

 Μία χαραμάδα και ένα κουβάρι που ξετυλίγεται

Αυτό το τελευταίο όμως φαίνεται να έχει την δική του σημασία, καθώς στην συνάντηση της Παρασκευής, Χριστοδουλίδης και Ερχιουρμαν, επιδίωξαν και πέτυχαν την «μίνιμουμ πρόοδο». Αυτό δηλαδή που απαιτούσαν τα Ηνωμένα Έθνη, για να βρουν και αυτά κάποιο κίνητρο.

Συμφώνησαν σε 4 σημεία που αφορούν καθημερινά ζητήματα, όπως η συνεργασία για τον αφθώδη πυρετό, (αν και επί της ουσίας οι Τ/κ δεν πρόκειται να κάνουν κάτι, καθώς θεωρούν πως δεν υπάρχει πλέον πρόβλημα στις δικές τους εγκαταστάσεις), τις θρησκευτικές λειτουργίες (από το πουθενά προέκυψε πρόβλημα, καθώς ως αντίποινα για την ιστορία με το Χαλά Σουλτάν, οι κατοχικές Αρχές απαγόρευσαν την λειτουργία κάθε πρώτη του μήνα στον Απόστολο Ανδρέα), ενώ στο ανακοινωθέν περιλαμβάνεται και η σύσταση υποεπιτροπής για το χαλλούμι.

Ξαφνικά, μετά από πολύ καιρό τα πρωτοσέλιδα του Τ/κ Τύπου, ασχολήθηκαν με το Κυπριακό, και τις αποφάσεις της συνάντησης. Στα ψηλά όμως βρέθηκε και κάτι άλλο. Η απόφαση της Άγκυρας, μετά από πιέσεις ‘Ερχιουρμαν, να άρει την απαγόρευση εισόδου στην Τουρκία, σε 15 Τουρκοκύπριους, εκ των οποίων και γνωστοί αρθρογράφοι.

Κίνηση, που στέλνει μηνύματα αισιοδοξίας. Παράλληλα, οι Τούρκοι αραίωσαν σε σημαντικό βαθμό τις αναφορές σε δύο κράτη, και ασχολούνται μόνο με τα στρατιωτικά πλάνα του Προέδρου της Δημοκρατίας. Κάθε άλλο παρά απαρατήρητη και η συμπεριφορά των δυο ηγετών.

Ο Νίκος Χριστοδουλίδης δεν επέρριψε ευθύνη στον Τ/κ συνομιλητή του, ούτε για την ένταση στην Νεκρή Ζώνη, ούτε για την απαγόρευση των εκκλησιασμών. Αντίθετα, ανέδειξε τον ρόλο της Άγκυρας και των εγκάθετων της, κάνοντας λόγο για πρόωρη προεκλογική εκστρατεία στα Κατεχόμενα. Αυτό βέβαια θεωρείται και η ιδανική δικαιολογία για το Προεδρικό, σε περίπτωση που τα πράγματα δεν προχωρήσουν, ούτε.. με βήμα σημειωτόν. Ούτε όμως και ο ‘Ερχιουρμαν, ανέβασε το θερμόμετρο.

 Τελικά τι;

Ο τουρκοκυπριακός Τύπος, δεν έδωσε καν έμφαση στην βασική διαφωνία των δυο τους. Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης επιμένει πως είναι εφικτή μια άτυπη διάσκεψη για το Κυπριακό το καλοκαίρι, ο Τουρκοκύπριος ηγέτης από την άλλη, όχι.

Όλο αυτό το σκηνικό, δεν επιτρέπει ούτε αισιοδοξία, ούτε τολμηρά βήματα από πλευράς του διεθνούς παράγοντα. Πόσο μάλλον ένα νέο σχέδιο λύσης.

Το πιθανότερο είναι πως ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, θα αφήσει κληρονομιά ένα έγγραφο, ως συνέχεια για τον επόμενο, με καταγεγραμμένες βασικές αρχές του Κυπριακού.

Ούτε μια νέα άτυπη διάσκεψη έχει πολλές πιθανότητες, εν μέσω προεκλογικής στα κατεχόμενα, ούτε βέβαια και μια νέα τελική διάσκεψη για λύση του Κυπριακού.

Το πλέον κρίσιμο, είναι να μείνει με όποιο τρόπο είναι εφικτό, ζωντανή η διαδικασία. Γιατί όσο ρευστό και εάν είναι το σκηνικό, το σίγουρο είναι ένα: Ότι είμαστε κοντά σε μια από τις τελευταίες προσπάθειες για επίλυση του προβλήματος.