Οι διαξιφισμοί Κυβέρνησης – Αβέρωφ και οι συστάσεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου
Το ζήτημα της αύξησης του κρατικού μισθολογίου και των κινδύνων που ενδεχομένως να προκύψουν για την κυπριακή οικονομία επανήλθε την βδομάδα που πέρασε, όταν ο τέως Πρόεδρος του ΔΗΣΥ Αβέρωφ Νεοφύτου ανέβασε τους τόνους και διασταύρωσαν τα ξίφη τους με την κυβέρνηση για το όλο θέμα. Προειδοποίησε μεταξύ άλλων πως ο εσωτερικός δανεισμός από το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων εκτοξεύεται στα ύψη, αναγκάζοντας με τις δηλώσεις του τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη να του απαντήσει εμμέσως μέσω ανάρτησης. Ανέφερε πως η κυβέρνησή του, πέτυχε ένα χρόνο νωρίτερα να μειώσει το δημόσιο χρέος του 60%, υπενθύμισε ότι πρόκειται για την τρίτη μεγαλύτερη μείωση χρέους στην Ένωση και στην Ευρωζώνη και επισύναψε και τους δείκτες που είχαν δημοσιευτεί δύο εβδομάδες πριν. Το ερώτημα που εγείρεται μετά και από αυτή την έντονη αντιπαράθεση, είναι τι ακριβώς ισχύει σε ο,τι αφορά το κρατικό μισθολόγιο και πόσο έχει ξεφύγει το χρέος στο ταμείο των κοινωνικών ασφαλίσεων.
Θέση, σε όλο αυτό πήρε ο υπουργός Οικονομικών Μάκης Κεραυνός και όχι τυχαία. Δεν είναι μόνο ότι ο Αβέρωφ Νεοφύτου λέει στο παρασκήνιο ότι τον εκτιμά, αλλά και γιατί η κυβέρνηση θεωρεί πως με τις τοποθετήσεις του έχει κερδίσει την εμπιστοσύνη των πολιτών. Ο υπουργός Εξωτερικών εξήρε τις καλές δημοσιονομικές πρακτικές που οδήγησαν στην μείωση του χρέους και προχώρησε μάλιστα σε έναν εκτενή μονόλογο πλέκοντας το εγκώμιο της δημοσιονομικής πολιτικής που ασκεί, η οποία όπως είπε, έλειπε από τις υπόλοιπες κυβερνήσεις.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Αν εξαιρεθεί βεβαίως η αυτοεπιβράβευση, ο υπουργός Οικονομικών παραδέχθηκε πως οι πληρωμές του δημοσίου στοιχίζουν, πλέον 1 δισεκατομμύριο περισσότερο στο κράτος από ότι το 2022. Συνέστησε ωστόσο στον Αβέρωφ Νεοφύτου, εκεί που παραθέτει γραφικές παραστάσεις για αύξηση του μισθολογίου να παραθέσει συνδυαστικά και αυτή με την αύξηση του ΑΕΠ. Αξίζει πάντως να σημειωθεί πως ο Μάκης Κεραυνός τοποθετήθηκε για τον δανεισμό του κράτους από το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων, εξηγώντας τους λόγους που σήμερα είναι στα 11,4 δις. Διαμήνυσε την ίδια στιγμή πως οποιαδήποτε κινδυνολογία απορρίπτεται πρώτα από όλα από τα θετικά σχόλια για την οικονομία της χώρας, θέλοντας να βάλει ένα τέρμα στην συζήτηση που γίνεται επ’ αυτού από διάφορους οικονομικούς κύκλους.
Όσο όμως κι αν ο υπουργός Οικονομικών μίλησε για κινδυνολογία σε ο,τι αφορά τον δανεισμό του κράτους από το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων, την δική του σημασία έχει ότι μέχρι το τέλος Ιουνίου θα ετοιμαστεί νομοσχέδιο για ανεξαρτητοποίηση του ταμείου. Οι εν λόγω τοποθετήσεις βεβαίως φαίνεται πως δεν ικανοποίησαν τον Αβέρωφ Νεοφύτου καθώς υπογράμμισε σκωπτικά πως ενώ ο Πρόεδρος κάλεσε το ΔΝΤ να επιδιορθώσει το Κρατικό Μισθολόγιο, ο ίδιος το ξεχαρβάλωσε.
Υπέδειξε τις συστάσεις του ΔΝΤ και την απουσία μέτρων από την κυβέρνηση διευκρινίζοντας πως, ενώ ο Πρόεδρος αναγνώρισε το πρόβλημα με τη διόγκωση του κρατικού μισθολογίου από τις αρχές του 2024 και κάλεσε από μόνος του το ΔΝΤ να του κάνει εισηγήσεις για αντιμετώπιση του προβλήματος, επέλεξε να τις αγνοήσει πλήρως με αποτέλεσμα να βρισκόμαστε σήμερα στην κατάσταση που το κρατικό μισθολόγιο να απειλεί τη δημοσιονομική σταθερότητα.
Οι συστάσεις του ΔΝΤ
Το ερώτημα βεβαίως είναι τι ακριβώς πρότεινε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Υπενθυμίζεται ότι κατόπιν αιτήματος του υπουργείου Οικονομικών παρουσιάστηκαν τον περασμένο Απρίλιο έντεκα συστάσεις για το κρατικό μισθολόγιο της Κύπρου που είναι ιδιαίτερα υψηλό. Όπως υπογραμμίζεται στην έκθεση του ΔΝΤ, οι μισθοί στον δημόσιο τομέα της Κύπρου είναι κατά 27% υψηλότεροι σε σχέση με τον ιδιωτικό τομέα. Ανάμεσα στις συστάσεις για τη συγκράτησή τους είναι η μείωση των υπερωριών και η κατάργηση του 13ου μισθού. Υποδεικνύεται ότι αν και το μέγεθος του εργατικού δυναμικού είναι συγκριτικά μέτριο, οι Αρχές θα μπορούσαν σταδιακά να το μειώσουν ελαφρώς για να δημιουργήσουν μέτριο δημοσιονομικό χώρο για άλλες δαπάνες. Αυτό επιτυγχάνεται καλύτερα με τον εντοπισμό μη κρίσιμων θέσεων και την κατάργησή τους μόλις μείνουν κενές.
Η εν λόγω θέση με την επιβράδυνση της αύξησης των αμοιβών και την αναστολή της ΑΤΑ για τους δημόσιους υπαλλήλους ανοίγει αναπόφευκτα τη συζήτηση και την αντιπαράθεση για την δημόσια υπηρεσία, τις ελλείψεις της και τις αδυναμίες της.
Δεν περνά άλλωστε απαρατήρητο πως παρά τις συστάσεις καμία κυβέρνηση δεν έχει καταφέρει, ή μάλλον δεν έχει καν τολμήσει να διορθώσει το πρόβλημα, αφού το πλήγμα των ψήφων θα είναι μεγάλο.
Το πρόβλημα είναι πως πλέον το κρατικό μισθολόγιο έχει φτάσει να αποτελεί το 12% του ΑΕΠ της χώρας. Το Διεθνές Νομισματικό ταμείο μπορεί να κρούει τον κώδωνα για αναγκαιότητα λήψης μέτρων, αλλά καμία κυβέρνηση δεν παρουσιάζεται πρόθυμη να το εφαρμόσει.
Μάλιστα, ενώ συστάσεις είχαμε και για τον θεσμό της ΑΤΑ πως θα έπρεπε να καταργηθεί, η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη, φρόντισε να δημιουργήσει υπαλλήλους δύο ταχυτήτων και να υπογράφει την αποκατάσταση της ΑΤΑ στο 100%.
Οι συστάσεις του Ταμείου, έλεγαν πως θα πρέπει να προάγονται σε διευθυντικέ θέσεις και να απολαμβάνουν τις κλιμακωτές απολαβές, οι ικανότεροι μέσα από διαγωνισμό. Ενώ δόθηκαν και εισηγήσεις οι δημόσιοι υπάλληλοι να καλύψουν τα κενά που προκύπτουν στην δημόσια υπηρεσία.
Οι δηλώσεις Χριστοδουλίδη τότε, ήταν πως πολλές από τις εισηγήσεις ήταν στα πλάνα της κυβέρνησης. Βέβαια, μέχρι σήμερα οι δημόσιοι υπάλληλοι ισχυροποιούνται έναντι των ιδιωτικών και η απασχόληση στο δημόσιο ή έστω στον ευρύτερο δημόσιο αποτελεί όνειρο για κάθε εργαζόμενο.
Γι’ αυτό και διόλου παράξενη δεν ακούγεται η προσπάθεια των Δημοτικών Συμβούλων στην Πάφο, να μονιμοποιήσουν με νύχια και με δόντια τα παιδιά τους στο δημόσιο.
Οι καλοί δείκτες εφησυχάζουν
Οι καλοί οικονομικοί δείκτες που παρουσιάζει η κυβέρνηση και η εμπιστοσύνη από τους οίκους αξιολόγησης δεν μπορούν να αγνοηθούν.
Πάντως μέλη από το κόμμα του Δημοκρατικού Συναγερμού, δεν φαίνεται να ασπάζονται και τόσο, τις αυξημένες ανησυχίες του τέως προέδρου, όπως δηλώνουν στον «Άλφα της Κυριακής». Επισημαίνουν πως όντως το κρατικό μισθολόγιο, διαχρονικά προβληματίζει, αλλά δεν υπάρχει ανησυχία.
Όσον αφορά το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων, επισημαίνουν πως ο κίνδυνος που προβάλλεται δεν είναι τόσο ουσιαστικός.
Διευκρινίζουν πως για πρώτη φορά φέτος, ο προϋπολογισμός του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων τέθηκε ενώπιον της Βουλής και αυτό χαιρετίστηκε από το κόμμα με την ψήφιση του. Το ταμείο καταγράφει 1 δις πλεόνασμα.
