weather widget icon
28.9 °C
ΚΥΡΙΑΚΗ
22.11.2026 7:27
Powered by:
Μέλος του ομίλου
Alpha Cyprus
alpha-letter
ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΑΓΑΠΙΟΥ

ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΑΓΑΠΙΟΥ

Η εντύπωση για απουσία θεσμικών κριτηρίων σε ένα προσωποπαγές και αμφιταλαντευόμενο κόμμα

Η Άμεση Δημοκρατία ως κοινοβουλευτικό πλέον κόμμα έχει ρόλο να διαδραματίσει στο δρόμο για τις προεδρικές εκλογές. Ένα κόμμα του 5,4% έχει λόγο στην όλη διαδικασία και σε ένα βαθμό μπορεί να επηρεάσει το εκλογικό αποτέλεσμα, αναλόγως των δυναμικών που θα δημιουργηθούν. Το πρόβλημα με την Άμεση Δημοκρατία είναι ότι δεν υπάρχει ξεκάθαρη πυξίδα ή κατεύθυνση για το πως θα ληφθεί η απόφαση για στήριξη ενός υποψηφίου. Το κόμμα δεν έχει ακόμα δημιουργήσει τις δομές και τα όργανα για λήψη αποφάσεων και δη της απόφασης για την κορυφαία πολιτική πράξη μιας παράταξης, που είναι η επιλογή του υποψήφιου για τις προεδρικές εκλογές.

Περισσότερο από έναν χρόνο μετά την ίδρυσή της, η Άμεση Δημοκρατία φαίνεται να απέχει αισθητά από τις αρχικές δεσμεύσεις και τις προσδοκίες που καλλιέργησε ο ιδρυτής της Φειδίας Παναγιώτου. Η αντίφαση ανάμεσα στην πολιτική φιλοσοφία που επικαλείται και στην οργανωτική πραγματικότητα που παρουσιάζει δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για το κατά πόσο η «Άμεση Δημοκρατία» αποτελεί πράγματι τη λειτουργική βάση του κόμματος ή παραμένει, σε σημαντικό βαθμό, ένα επικοινωνιακό πυροτέχνημα.

Πίσω από τη συζήτηση για την ενδεχόμενη στήριξη ενός υποψηφίου αναδεικνύεται ένα πολύ ουσιαστικότερο πολιτικό ζήτημα: με ποια διαδικασία, στη βάση ποιων κριτηρίων και από ποια συλλογικά όργανα θα ληφθεί μια τόσο καθοριστική απόφαση για τις προεδρικές εκλογές; Το ερώτημα αγγίζει τον ίδιο τον τρόπο λειτουργίας, την πολιτική ταυτότητα και, κυρίως, τη δημοκρατική νομιμοποίηση των αποφάσεων ενός κόμματος που ιδρύθηκε με κεντρική διακήρυξη την άμεση συμμετοχή των πολιτών στην δημοκρατία.

Από το κόμμα αφήνεται να νοηθεί ότι υπάρχει κατεύθυνση για τις προεδρικές εκλογές, την ώρα όμως που παραμένουν ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα για το πρόσωπο του εκλεκτού. Η αντίληψη πάντως που δημιουργείται είναι ότι κάποτε θα καταλήξουν στην επιλογή ενός συγκεκριμένου υποψήφιου και ότι δε θα ακολουθηθεί η οδός της ψήφου κατά βούληση. Ο ιδρυτής και τα στελέχη της παράταξης επιμένουν ότι δεν επιθυμούν να εντάξουν το κόμμα στις παραδοσιακές ιδεολογικές κατηγορίες της Δεξιάς, της Αριστεράς ή του Κέντρου, υποστηρίζοντας ότι βασικό κριτήριο των επιλογών τους είναι οι ανάγκες της κοινωνίας και η προώθηση φιλολαϊκών πολιτικών.

Η θέση αυτή, δεν απαλλάσσει ένα κόμμα από την ανάγκη να διαμορφώσει σαφείς πολιτικές αρχές και κριτήρια αξιολόγησης. Η υπέρβαση των παραδοσιακών ιδεολογικών διαχωρισμών δεν συνεπάγεται όμως με απουσία πολιτικής ταυτότητας. Αντιθέτως, προϋποθέτει την ύπαρξη ενός συνεκτικού πλαισίου αξιών, μέσα από το οποίο αξιολογούνται οι πολιτικές, οι υποψήφιοι και οι ενδεχόμενες συνεργασίες. Διαφορετικά, η επίκληση του φιλολαϊκού χαρακτήρα μιας επιλογής κινδυνεύει να παραμείνει μια γενική και αόριστη διακήρυξη, χωρίς σαφές περιεχόμενο και χωρίς συγκεκριμένα μέτρα αξιολόγησης.

Η ανομοιογένεια ως δυνητικό εμπόδιο

Η κατάσταση περιπλέκεται ακόμα περισσότερο εξαιτίας της πολιτικής και ιδεολογικής ανομοιογένειας που χαρακτηρίζει την κοινοβουλευτική ομάδα της Άμεσης Δημοκρατίας.

Ο Γιάννης Λαούρης είναι πιο κοντά στην Αριστερά και στο ΑΚΕΛ παρά στην δεξιά, χωρίς να σημαίνει όμως ότι αποκλείεται η επιλογή από τον ίδιο ενός υποψήφιου από τον χώρο του ΔΗΣΥ ή του Κέντρου. Από την άλλη ο Δημήτρης Σούγλης κινείται με σαφή δεξιό προσανατολισμό. Είχε υπηρετήσει στο παρελθόν στη θέση του διευθυντή γραφείου τύπου του ΕΛΑΜ. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι θα κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση. Δημήτρης Μπάρος και Νταϊάνα Κωνσταντινίδη δεν δίνουν στίγματα για την ιδεολογική και πολιτική τους κατεύθυνση που να επιτρέπει την εξαγωγή συμπερασμάτων για το που ενδεχομένως θα κινηθούν.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον διαφορετικών πολιτικών αφετηριών, αποκτά ιδιαίτερη σημασία ο τρόπος με τον οποίο θα χαραχθεί τελικά η κομματική γραμμή. Όπως εκτιμούν όμως πηγές από το κόμμα η γραμμή για τις προεδρικές εκλογές θα χαραχθεί σε ένα βαθμό από τον ίδιο τον Φειδία Παναγιώτου, όπως έγινε και στην περίπτωση εκλογής προέδρου της Βουλής. Ο ίδιος βρίσκεται σε ανοιχτή γραμμή με όλα τα κόμματα, χωρίς όπως αναφέρεται να ακολουθεί την λογική των προαποκλεισμών. Ο πρόεδρος της Άμεσης Δημοκρατίας βρίσκεται σε στενή επαφή με τον Αβέρωφ Νεοφύτου, τον οποίο συμβουλεύεται σε πλειάδα ζητημάτων, ενώ ο τέως πρόεδρος του ΔΗΣΥ δεν κρύβει την «αδυναμία» του στον κ. Παναγιώτου. Εάν ο Αβέρωφ Νεοφύτου πάρει το χρίσμα στον ΔΗΣΥ θεωρείται δεδομένο ότι θα κάνει το άνοιγμα του προς την Άμεση Δημοκρατία. Άλλωστε αναδημοσίευσε και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης του εγκωμιαστικά λόγια του Φειδία Παναγιώτου προς το πρόσωπο του, όπως έπραξε και με στελέχη από άλλα κόμματα. Ο πρόεδρος της Άμεσης Δημοκρατίας συζητά επίσης και με το ΑΚΕΛ και τον Στέφανο Στεφάνου.

Από την κοινοβουλευτική ομάδα της παράταξης εκτιμούν ότι ο Νίκος Χριστοδουλίδης έχει τις λιγότερες πιθανότητες στήριξης από το κόμμα. Η αιτιολόγηση που δόθηκε ήταν ότι υπάρχει ανάγκη για αλλαγή.

Η απουσία προσανατολισμού και ο κίνδυνος απόφασης ερήμην των συλλογικών οργάνων ή των πολιτών

Εδώ ακριβώς εντοπίζεται μια από τις βασικότερες αντιφάσεις της Άμεσης Δημοκρατίας. Ένα κόμμα που επιμένει να προβάλλει με περηφάνια ότι δεν διαθέτει ιδεολογική ή πολιτική κατεύθυνση «σαν τους άλλους», αλλά ενδιαφέρεται για τους πολίτες και τους δίνει γενικά και αφηρημένα τον λόγο, δεν έχει μέχρι στιγμής παρουσιάσει ένα σαφές πλαίσιο μέσα από το οποίο θα λαμβάνει τις σημαντικότερες πολιτικές του αποφάσεις. Ούτε καν έχει διευκρινιστεί το εύρος συμμετοχής των πολιτών στη λήψη αποφάσεων.

Την ώρα που αν γυρίσει κανείς πίσω και θυμηθεί το προηγούμενο με τη στήριξη της Αννίτας Δημητρίου και το βιντεάκι στα γραφεία της Βουλής, μπορεί εύκολα να υποθέσει  ότι  πολύ πιθανόν η απόφαση για τις προεδρικές να παρθεί είτε εν όλω είτε εν μέρει πίσω από τις κλειστές πόρτες. Με την συμβολή μάλιστα, μέρες πριν, συμβούλων οι οποίοι επιχειρούσαν να βοηθήσουν τον Φειδία Παναγιώτου, για να διαμορφώσει την τελική του απόφαση. Έχοντας πιθανόν στο μυαλό τους άλλα κίνητρα.

Μέχρι στιγμής δεν έχουν δοθεί επαρκή εχέγγυα ότι τα κριτήρια επιλογής της Άμεσης Δημοκρατίας θα είναι αμιγώς πολιτικά. Δεν έχει αποσαφηνιστεί κατά πόσο θα καθοριστούν στη βάση ενός συγκεκριμένου πολιτικού πλαισίου ή αν θα επηρεαστούν από τις προσωπικές συμπάθειες του προέδρου της Άμεσης Δημοκρατίας, καθώς και από ενδεχόμενες πολιτικές συνεννοήσεις που θα μπορούσαν να ανοίξουν τον δρόμο για συμμετοχή της παράταξης στην εκτελεστική εξουσία. Ελλείψει θεσμικών και πολιτικών κριτηρίων πάντως, συλλογικών οργάνων και μητρώου μελών δεν δημιουργούνται τα απαραίτητα εχέγγυα διαφάνειας για μια τόσο σοβαρή απόφαση.

Στο κάδρο πάντως βρίσκεται και το ενδεχόμενο λήψης της απόφασης μέσα από την εφαρμογή του κόμματος. Ωστόσο, η διαδικασία δεν έχει ακόμα ξεκαθαρίσει και κανείς από το κόμμα δεν ήταν σε θέση να πει αν τελικά η απόφαση για τις προεδρικές εκλογές θα ληφθεί ηλεκτρονικά. Εκτιμούν ότι κάποια δημόσια διαβούλευση πάντως θα γίνει.

Αποφάσεις από τον Φειδία και τους Βουλευτές στην απουσία οργάνων    

Στην Άμεση Δημοκρατία δεν υπάρχουν ακόμα διαμορφωμένα συλλογικά όργανα για λήψη αποφάσεων πέραν από την κοινοβουλευτική ομάδα αλλά και κάποιες επαρχιακές ομάδες οι οποίες όμως δεν έχουν αποφασιστική αρμοδιότητα. Ούτε και βρίσκεται σε πλήρη λειτουργία η εφαρμογή «Agora» που θα έδινε στους πολίτες το δικαίωμα να τοποθετηθούν επί συγκεκριμένων πολιτικών θεμάτων. Όπως είναι σε θέση να γνωρίζει ο «Alpha της Κυριακής» οι αποφάσεις λαμβάνονται κυρίως από τον ιδρυτή και πρόεδρο του και εν συνεχεία ειδικά σε κοινοβουλευτικά θέματα, από την ομάδα των τεσσάρων βουλευτών του.

Σε επικοινωνία μάλιστα με βουλευτή της παράταξης, επιβεβαιώθηκε ότι όντως ο Φειδίας Παναγιώτου συνήθως χαράσσει τη γραμμή και λαμβάνει αποφάσεις με συνοπτικές διαδικασίες, απλά ενημερώνοντας πολλές φορές πριν την δημοσιοποίηση τους. Μια αντικαταστατική πρόνοια, αφού στο ίδιο το καταστατικό της παράταξης δεν αναφέρεται πουθενά ότι ο πρόεδρος και οι βουλευτές αποφασίζουν μόνοι τους για τη χάραξη πολιτικών. Ούτε όμως και οι βουλευτές πολλές φορές έχουν άμεσο λόγο στην λήψη αποφάσεων οι οποίες λαμβάνονται είτε κατόπιν βούλησης του Φειδία Παναγιώτου,  είτε μετά από γνωμοδοτήσεις και εισηγήσεις από συμβούλους του, μερικοί εξ αυτών είναι ήδη γνωστοί.

Η όλη εικόνα που καταγράφεται δεν παραπέμπει σε ένα κόμμα το οποίο εξυπηρετεί τον σκοπό για τον οποίο ιδρύθηκε, αλλά αντίθετα συντηρεί, επιβεβαιώνει και μεγεθύνει την εικόνα μιας προσωποπαγούς παράταξης, η επιβίωση της οποίας εξαρτάται αποκλειστικά από τον ίδιο τον ιδρυτή της. Οξύμωρη καταγραφή για ένα κόμμα που συστάθηκε για να πατάξει το κατεστημένο, την αναξιοκρατία, τις ηγετικές φυσιογνωμίες που λατρεύονταν ως αυθεντίες και την περιορισμένη συμβολή των πολιτών στην δημοκρατία και στη λήψη αποφάσεων. Τη ίδια ώρα δεν μπορεί να μείνει απαρατήρητη και η δραστηριότητα του κόμματος η οποία εμφανίζεται αρκετά περιορισμένη και αραιή, με εξαίρεση το κοινοβουλευτικό έργο.

Κάπου εδώ σημειώνεται ότι η λειτουργία του κόμματος διέπεται από ένα προσωρινό καταστατικό, το οποίο σύμφωνα με τις δεσμεύσεις του ίδιου του Φειδία Παναγιώτου θα άλλαζε μετά τις βουλευτικές εκλογές.