Ο χρόνος μετρά αντίστροφα και οι ενεργειακοί διάδρομοι δείχνουν τον δρόμο
Ένα νοητό τόξο από το Ισραήλ μέχρι την Ελλάδα διαμέσου Κύπρου σε δυο επίπεδα, ενεργειακό και αμυντικό. Σε αμυντικό επίπεδο η νοητή αυτή γραμμή σχεδιάζεται μεταξύ τριών θόλων, τριών εθνικών αεράμυνών. Η ελληνική «Ασπίδα του Αχιλλέα» αγγίζει την Κύπρο και η δυνατότητα διαλειτουργικότητας του με τα κυπριακά και τα ισραηλινά συστήματα αλλάζει το παιχνίδι των ισορροπιών στην περιοχή.
Η συμφωνία Ελλάδας – Ισραήλ για τη δημιουργία της «Ασπίδας», τοποθετεί την Κύπρο, η οποία έχει ήδη εξοπλιστεί με το προηγμένο ισραηλινό αντιπυραυλικό σύστημα BARAK MX στον πυρήνα της νέας αρχιτεκτονικής ασφαλείας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ζητούμενο, η πλήρης διασύνδεση των τριών συστημάτων: τα ραντάρ τα οποία θα έχουν τη δυνατότητα παρακολούθησής εκατοντάδων στόχων ταυτοχρόνως, θα τροφοδοτούν ένα ενιαίο κέντρο ελέγχου, το οποίο θα αναγνωρίζει και θα αξιολογεί κάθε απειλή και θα αναθέτει την εξουδετέρωση της στο καταλληλότερο σύστημα αναχαίτισης.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Όταν η McLaren του Senna πάτησε στην Κύπρο
Ενεργειακός άξονας
Σε ενεργειακό επίπεδο, ο χρόνος μετρά αντίστροφα για την πόντιση του υποθαλάσσιου καλωδίου της ηλεκτρικής σύνδεσης Κύπρου – Ελλάδας, με πρόβλεψη επέκτασης μέχρι το Ισραήλ διαμέσου της ίδιας νοητής γραμμής.
Η έκδοση της NAVTEX από την Αθήνα για την επανέναρξη των βυθομετρήσεων για το GSI τοποθετείται μεταξύ 15 μέχρι 26 Οκτωβρίου και στο παρασκήνιο βρίσκονται σε εξέλιξη σκληρά παζάρια, την ώρα που στα ταραγμένα νερά της Ανατολικής Μεσογείου στήνεται σκηνικό έντασης.
Η Αθήνα διαμηνύει ότι οι εργασίες θα διεξαχθούν χωρίς τουρκική έγκριση, ενώ η Άγκυρα απαιτεί εκ των προτέρων γραπτή ενημέρωση. Η φόρμουλα τελικά που προκρίνεται από Αθήνα και Παρίσι, είναι όπως η NAVTEX συνοδευτεί με μια ενημέρωση της Τουρκίας από την γαλλική κυβέρνηση, ώστε να καμφθούν οι αντιδράσεις.
Το ερώτημα που προκύπτει ωστόσο για την Αθήνα είναι αν αυτή η γνωστοποίηση στο τέλος ερμηνευθεί από την Άγκυρα ως τουρκική άδεια, παγιώνοντας τετελεσμένα στις θαλάσσιες περιοχές που διεκδικεί ως δική της υφαλοκρηπίδα.
Ανεβαίνει το θερμόμετρο
Σε κάθε περίπτωση Αθήνα, Λευκωσία και Παρίσι, έχουν χαρτογραφήσει διάφορα σενάρια, σε περίπτωση θερμού επεισοδίου στην θαλάσσια περιοχή μεταξύ Δωδεκανήσων και Κύπρου.
Με ηπιότερο, αυτό της έκδοσης παράνομης τουρκικής NAVTEX και δυσμενέστερο αυτό της αποστολής πολεμικών ναυτικών μονάδων από την Άγκυρα, ώστε να αποτρέψει την διεξαγωγή των ερευνών όπως είχε πράξει και τον Ιούλιο του 2024, ανοικτά της Κάσου.
Οι επόμενες 10 ημέρες θα είναι καθοριστικές για την τελική έκβαση, ενώ στην περιοχή της Κάσου, αναμένεται συνωστισμός ελληνικών και γαλλικών πολεμικών μέσων.
Ψήφος εμπιστοσύνης
Από την Αθήνα ο Μάρκο Ρούμπιο έδωσε ψήφο εμπιστοσύνης στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης, διακρίνοντας οφέλη για την ενεργειακή ασφάλεια της Ε.Ε. στο πλαίσιο του Οικονομικού Διαδρόμου Ινδίας – Μέσης Ανατολής – Ευρώπης (IMEC), που σχεδιάζεται από τις ΗΠΑ, ως αντίβαρο στον Κινέζικο δρόμο του μεταξιού.
Τι θα πράξει όμως η Ουάσιγκτον σε περίπτωση κλιμάκωσης της έντασης; Ο επικεφαλής του State Department άφησε να νοηθεί ότι δεν θα επιτρέψει να φτάσουν τα πράγματα στα άκρα μεταξύ δυο συμμάχων στο ΝΑΤΟ και ότι θα αξιοποιήσει τη διπλωματική ισχύ των ΗΠΑ προκειμένου να καμφθούν πιθανές τουρκικές ενστάσεις.
Ο αρχιτέκτονας του 3+1
Ήδη από το 2021, ο Μάρκο Ρούμπιο, τότε γερουσιαστής, είχε συνεργαστεί με τον Ρομπερτ Μενέντεζ για την προώθηση του στρατηγικού άξονα Ελλάδας – Ισραήλ – Κύπρου και Ηνωμένων Πολιτειών στην Ανατολική Μεσόγειο, μέσω του σχήματος 3+1, ενώ ήταν ένας από τους συντάκτες του νόμου East Med Act το 2020, ο οποίος ενίσχυσε την αμερικανική εμπλοκή στην ασφάλεια και ενεργειακή συνεργασία της Ανατολικής Μεσογείου.
Το 3+1 επιστρέφει πλέον ως ένα ισχυρό γεωπολιτικό πολυμερές σχήμα στους τομείς της ενέργειας, των ηλεκτρικών και ψηφιακών διασυνδέσεων και της περιφερειακής ασφάλειας.
Ταραγμένα νερά
Προς το παρόν η τουρκική αντίδραση για τον GSI, εκδηλώνεται με την έξοδο του ερευνητικού σκάφους Ορούτς Ρέις ανήμερα της 1ης Οκτωβρίου ανοιχτά της Κερύνειας, για τη νέα φάση των ερευνών για τον αγωγό φυσικού αερίου προς τα κατεχόμενα.
Από αέρος, θαλάσσης και ξηράς, η Τουρκία πολιορκεί την κυπριακή επικράτεια. Στην Δένεια συνεχίζονται οι προκλήσεις του κατοχικού στρατού με στόχο την δημιουργία νέων τετελεσμένων στην νεκρή ζώνη, ενώ στο FIR Λευκωσίας κλιμακώνονται οι παραβιάσεις από τουρκικά αεροσκάφη και οι παρενοχλήσεις ελληνικών F-16 Viper που σταθμεύουν στην Πάφο από τον περασμένο Μάρτιο, ακόμη και επιβατικών αεροπλάνων.
Σε μια κίνηση επίδειξης ισχύος, σμήνος τουρκικών F-16 συνοδευόμενων από αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού πραγματοποίησε υπερπτήσεις νοτίως της Κύπρου, στο πλαίσιο της αεροναυτικής άσκησης «Θαλασσόλυκος».
Μετατόπιση ισορροπιών
Η ρήξη στις σχέσεις Τουρκίας – Ισραήλ, η στροφή της Άγκυρας προς μια λιγότερο προσανατολισμένη στη Δύση εξωτερική πολιτική και οι συρράξεις στην Μέση Ανατολή, μετατόπισαν το ισοζύγιο των ισορροπιών στην περιοχή και ευνόησαν τον γεωστρατηγικό ρόλο της Κύπρου, που αναβαθμίζεται σε στρατηγικό εταίρο των ΗΠΑ.
Η πρόσφατη απόφαση της Ουάσιγκτον να παρατείνει για ακόμη έναν χρόνο την άρση του εμπάργκο όπλων προς την Κυπριακή Δημοκρατία, προκάλεσε την οργίλη αντίδραση της Άγκυρας. Παράλληλα, έξι μήνες μετά το κύμα αλληλεγγύης που ακολούθησε το χτύπημα στο Ακρωτήρι και την ομπρέλα προστασίας που έστησαν γύρω από την Κύπρο, οι σύμμαχοι παρέλασαν στο πλευρό των ενόπλων δυνάμεων για να τιμήσουν την Ημέρα της Κυπριακής Ανεξαρτησίας.
Η παρουσία αυτή έστειλε μηνύματα για το επίπεδο της αμυντικής συνεργασίας της Κυπριακής Δημοκρατίας με τις χώρες της περιοχής και τους διεθνείς εταίρους της.
Άξονας Λευκωσίας – Αθήνας – Καΐρου
Την ίδια ώρα Κύπρος και Ελλάδα έχουν ανοιχτές τις γέφυρες με τον αραβικό κόσμο. Η ενεργοποίηση του συμφώνου της Μέκκας, μεταξύ Σαουδικής Αραβίας, Πακιστάν και Τουρκίας, δεν φαίνεται να διασάλευσε τις σχέσεις με το Κάιρο. Αντιθέτως, ανέδειξε τους ισχυρούς δεσμούς με την Αίγυπτο, η οποία έμεινε εκτός του σχήματος της Μέκκας διατηρώντας αποστάσεις από τις ηγεμονικές φιλοδοξίες της Τουρκίας στην Μέση Ανατολή.
Η τριμερής Σύνοδος Κορυφής στο Ελ Αλαμέιν, η 6η Τριμερής Συνάντηση των υπουργών Άμυνας που ακολούθησε και η διακλαδική αεροναυτική άσκηση Ελλάδας – Αιγύπτου «Μέδουσα», ανοικτά της Κρήτης, σε περιοχές όπου η Άγκυρα προβάλλει τις αξιώσεις της μέσω του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου, επισφράγισαν την στρατιωτική συνεργασία του Καΐρου με Λευκωσία και Αθήνα.
Το μεταγωγικό αεροσκάφος CN-295 της Αιγυπτιακής Πολεμικής Αεροπορίας, αποτέλεσε την κορωνίδα της συμμετοχής του Καΐρου, στους εορτασμούς για την Ημέρα της Κυπριακής Ανεξαρτησίας, στους οποίους συμμετείχε και αιγυπτιακό άγημα.
