Το Ιράν έχει καταφέρει την διεύρυνση της σύγκρουσης τη στιγμή που ΗΠΑ-Ισραήλ έχουν εξουδετερώσει σημαντικά στελέχη του καθεστώτος
Η εικόνα στο πεδίο των επιχειρήσεων στον πόλεμο που εξελίσσεται γύρω από το Ιράν δείχνει, τουλάχιστον μέχρι στιγμής, μια εμφανή ασυμμετρία ισχύος. Ηνωμένες Πολιτείες και Ισραήλ φαίνεται να πλήττουν στρατηγικούς στόχους στην Τεχεράνη και σε άλλες περιοχές της χώρας με σχετική άνεση, έχοντας ήδη καταφέρει να εξουδετερώσουν σημαντικά στελέχη του καθεστώτος αλλά και κρίσιμες υποδομές. Η εικόνα αυτή δημιουργεί την εντύπωση μιας στρατιωτικής κυριαρχίας που δύσκολα αμφισβητείται.
Την ίδια στιγμή, ωστόσο, το Ιράν φαίνεται να έχει επιτύχει έναν από τους βασικούς στρατηγικούς του στόχους: τη διεύρυνση της σύγκρουσης. Οι επιθέσεις και τα αντίποινα δεν περιορίζονται πλέον αποκλειστικά σε αμερικανικές βάσεις ή ισραηλινούς στόχους, αλλά αγγίζουν υποδομές και εγκαταστάσεις σε χώρες του Περσικού Κόλπου. Παράλληλα, η ασφάλεια στα Στενά του Ορμούζ έχει μετατραπεί σε μείζον ζήτημα διεθνούς ανησυχίας, με τις αγορές ενέργειας να αντιδρούν ήδη στην πιθανότητα σοβαρής διαταραχής της παγκόσμιας τροφοδοσίας πετρελαίου – ένα σενάριο που η αμερικανική ηγεσία επιθυμούσε διακαώς να αποφύγει.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Απειλές και αντίποινα
Είναι, βεβαίως, δεδομένο ότι ένα καθεστώς όπως το ιρανικό δύσκολα θα παραδεχθεί δημόσια το εύρος των απωλειών του. Η Τεχεράνη επιλέγει κυρίως να απειλεί και να υλοποιεί αντίποινα, χωρίς ωστόσο μέχρι στιγμής να έχει καταφέρει ένα πλήγμα που να θεωρηθεί ότι πλήττει ευθέως το κύρος της αμερικανικής υπερδύναμης. Ταυτόχρονα, η απουσία οποιουδήποτε οπτικού ή ηχητικού μηνύματος από τον νέο Αγιατολάχ, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, σε συνδυασμό με φήμες πως όχι απλά δεν τραυματίστηκε ελαφρά, αλλά βρίσκεται σε κώμα, εντείνουν την αβεβαιότητα για το τι ακριβώς συμβαίνει στο εσωτερικό της ιρανικής ηγεσίας. Το ερώτημα που τίθεται είναι αν οι Φρουροί της Επανάστασης επιχειρούν να παρουσιάσουν μια εικόνα περιορισμένων απωλειών ή αν έχουν ήδη αναλάβει πλήρως τον έλεγχο της πολεμικής διαχείρισης.
Από την αμερικανική πλευρά, το επικοινωνιακό τοπίο εμφανίζεται επίσης θολό. Οι συχνά αντιφατικές δηλώσεις του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, αλλά και του Υπουργού Άμυνας, Πητ Χέγκσεθ, ακόμη και μέσα στην ίδια ημέρα, έχουν προκαλέσει ερωτήματα για τη συνοχή της δημόσιας γραμμής της Ουάσιγκτον. Ενδεικτικό παράδειγμα αποτέλεσε η ανάρτηση του Υπουργού Ενέργειας για έναρξη πολεμικής συνοδείας εμπορικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ, η οποία διαψεύστηκε λίγες ώρες αργότερα από τον Λευκό Οίκο. Παράλληλα, την Παρασκευή, ο Αμερικανός Πρόεδρος σχεδόν επιτέθηκε λεκτικά στον δημοσιογράφο του – φιλικού πολιτικά – Fox News Radio, για ερώτηση σχετικά με την κομβικής ενεργειακής σημασίας Νήσο Χαγκ και το ενδεχόμενο αμερικανικής επέμβασης. Αργά το απόγευμα, ήταν ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ που με ανάρτηση στο Truth Social ουσιαστικά θριαμβολογούσε για το σαρωτικό χτύπημα στο νησί αυτό, με ό,τι μπορεί να συνεπάγεται.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το βασικό ερώτημα παραμένει αναπάντητο: ποιος είναι ο τελικός στόχος των Ηνωμένων Πολιτειών; Είναι η ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος; Η πλήρης στρατιωτική αποδυνάμωσή του; Ένας εξαναγκασμός σε διαπραγματεύσεις και συμβιβασμό; Ή μήπως η καταστροφή των οικονομικών και πολεμικών δυνατοτήτων του Ιράν και των περιφερειακών συμμάχων του, όπως η Χεζμπολάχ και οι Χούθι;
Δεν είναι σε σημείο κατάρρευσης…
Διαρροές από τις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες προς τα μέσα ενημέρωσης υποδηλώνουν ότι, παρά τα σοβαρά πλήγματα που έχει δεχθεί, το ιρανικό καθεστώς δεν βρίσκεται ακόμη σε σημείο κατάρρευσης. Την ίδια στιγμή, πληροφορίες που θέλουν το Ισραήλ να εξετάζει την ενίσχυση αντιπολιτευτικών δυνάμεων στο εσωτερικό του Ιράν δείχνουν ότι το στρατηγικό παιχνίδι ενδέχεται να επεκταθεί πολύ πέρα από τα συμβατικά στρατιωτικά πλήγματα.
Όσο ο τελικός στόχος της αμερικανικής στρατηγικής παραμένει ασαφής, η εικόνα του πολέμου θα συνεχίσει να χαρακτηρίζεται από δύο παράλληλες πραγματικότητες. Από τη μία πλευρά, η ιρανική ηγεσία αποδείχθηκε ευάλωτη και ο εναέριος χώρος της χώρας μοιάζει να έχει μετατραπεί σε σχεδόν ανεμπόδιστο πεδίο δράσης για την αμερικανική πολεμική αεροπορία. Από την άλλη, τα αντίποινα της Τεχεράνης φαίνεται να υπηρετούν, προς το παρόν, τον στρατηγικό στόχο της περιφερειακής αποσταθεροποίησης και της ενεργειακής αβεβαιότητας.
Σε αυτό το πλαίσιο, ένα συμπέρασμα παραμένει σαφές: στο πεδίο των επιχειρήσεων η στρατιωτική ισορροπία μπορεί να φαίνεται μονόπλευρη, όμως στο πεδίο της πληροφορίας και της στρατηγικής κατεύθυνσης του πολέμου, η αβεβαιότητα εξακολουθεί να κυριαρχεί.
